Ακούω από πολλούς της Ακροδεξιάς, της Δεξιάς και της ψευδώνυμης Κεντροαριστεράς να ανάγουν τον όρο πατριωτισμός σε κάτι το υπέρτατο. Όμως στ’ αλήθεια, πώς ορίζεται ο πατριωτισμός; Είναι άραγε οι φράχτες στον Έβρο; Είναι άραγε οι αγορές οπλικών συστημάτων που κοστίζουν πολλά δις; Είναι η στρατηγική συμμαχία με το Ισραήλ κατά το «ο εχθρός του εχθρού μου είναι φίλος μου»; Είναι η άνεση με την οποία αγοράζουν οι Ισραηλινοί τεράστιες περιοχές στην Αθήνα και αλλού; Τι είναι άραγε πατριωτισμός; Τα ρημαγμένα σχολεία ή τα υποστελεχωμένα νοσοκομεία; Είναι άραγε πατριωτισμός να εισάγεις κοντά στο 80% των αγαθών που χρειάζεσαι; Είναι πατριωτισμός το καρτέλ των τραπεζών, εκείνο της ενέργειας , ή των αγορών; Μήπως η καταστροφή του πρωτογενούς τομέα είναι πράξις πατριωτική; Πόσο πατριωτικό είναι να δολοφονούνται 57 άνθρωποι στο τραίνο; Πόσο πατριωτικό άραγε είναι να ψάχνουν άνθρωποι στα σκουπίδια για φαγητό; Ή να πληρώνουν οι μερισματούχοι μόνο 5% φόρο; Πράξη άραγε πατριωτικής ευθύνης ήταν οι υποκλοπές; Ή τα ιδιωτικά «πανεπιστήμια»;
Καταλαβαίνω, πράξη πατριωτισμού μας λέει η κυβέρνηση είναι η απόκρουση των εισβολέων. Το ότι είναι άοπλοι οι εισβολείς κακό του κεφαλιού τους. Πράξη πατριωτισμού είναι να βυθίζουμε σκάφη στο Αιγαίο. Αυτό μας λέει η κυβέρνηση. Διότι ο «εχθρός» παραμονεύει. Αλλά ένας «πατριωτισμός» με όλα τα παραπάνω μοιάζει περισσότερο με αγοραίο εθνικισμό παρά για κάτι στ’ αλήθεια ευγενές. Αν μια έννοια δεν εκφράζει τις πραγματικές ανάγκες και επιθυμίες των πολλών, τότε πολλές φορές εκπίπτει και σε επικίνδυνη καρικατούρα. Γιατί ο «πατριωτισμός» ως κυρίαρχος λόγος της Ακροδεξιάς και της Δεξιάς είναι στ’ αλήθεια επικίνδυνος. Επειδή είναι οπλισμένος.
Ξέρετε, από τα χρόνια της αντίστασης στους ναζί, η Αριστερά υπήρξε πατριωτική δύναμη. Αλλά καταλαβαίνει τον πατριωτισμό διαφορετικά. Ο πατριωτισμός έχει στ’ αλήθεια νόημα όταν οι άνθρωποι της εργατικής τάξης και των μεσαίων στρωμάτων αισθάνονται ικανοποιημένοι στη χώρα που ζουν. Όταν δηλαδή το εισόδημα τους είναι αρκετό για να ζουν και όχι να επιβιώνουν, όταν το νοσοκομείο τούς παρέχει όλη τη στήριξη, όταν το σχολείο κάνει τα παιδιά και τους εκπαιδευτικούς να αισθάνονται καλά, όταν υπάρχουν δημόσια μέσα μεταφοράς ασφαλή και σίγουρα, όταν εθνικοποιηθεί η εκκλησιαστική αγροτική περιουσία για να δοθεί σε συνεταιρισμούς μικρών παραγωγών, όταν υπάρχει όντως σεβασμός στο Σύνταγμα, όταν γίνει πάλι δημόσια η ΔΕΗ ώστε να ρίξει τις τιμές, όταν ο μερισματούχος πληρώσει 30% φόρο και ο εργαζόμενος 5%, όταν μια όντως κρατική τράπεζα δίνει στήριξη πραγματική στους ανθρώπους και στις μικρές επιχειρήσεις, όταν θα μπορούμε συνολικά ως άνθρωποι που ζούμε εδώ να απολαμβάνουμε την ενέργεια που παράγουν οι ΑΠΕ και όχι να την πετάμε.
Πατριωτισμός είναι όταν ο αγρότης γυρνά κουρασμένος αλλά ικανοποιημένος από όσα η γη του έδωσε και μας έδωσε, όταν δεν θα δολοφονούνται εργάτες στη δουλειά τους, όταν μια Κυριακή Γρίβα του μέλλοντος δεν θα ακούσει τη φρικτή φράση «το περιπολικό δεν είναι ταξί», όταν δεν θα υπάρξει ξανά στο μέλλον Βασίλης Μάγγος, ότι οι «μπάτσοι» δεν θα είναι παραγωγοί βίας, όταν μια πολιτεία θα μπορεί να πει πως η συνεργασία με ένα κράτος που είναι υπεύθυνο για γενοκτονία δεν είναι ανεκτή. Πατριωτισμός σημαίνει πως δεν δημιουργείς μια κοινωνία ανασφαλών φτωχών και εχθρικών προς τον Άλλο ανθρώπων, αλλά δημιουργείται μια κοινωνία ανθρώπων που αισθάνεται καλά με τον εαυτό της, άρα δεν δέχεται να λειτουργεί με ανασφάλεια. Πείτε μου πόσο πατριωτικό είναι η νέα γενιά να μην βλέπει μέλλον στη χώρα που ζει; Να μην μπορεί να ζήσει με τον μισθό, να πληρώσει ενοίκιο και λογαριασμούς;
Γιατί η Ακροδεξιά και η Δεξιά έχουν στ’ αλήθεια δείξει πως ο «πατριωτισμός» εξαντλείται σε ένα καλώδιο στην Κάσο ή σε μια κόντρα για το ποιος είναι πιο εφεκτικός ή όχι προς τον «εχθρό». ‘Όμως στο τέλος της μέρας, κατά έναν περίεργο τρόπο οι άνθρωποι σε σημαντικό βαθμό καταλαβαίνουν πως δεν θα μπορεί να υπάρξει καμία πατρίδα, αν δεν υπάρχουν αυτοί οι ίδιοι, και μάλιστα ικανοποιημένοι. Και όσο περισσότεροι το καταλαβαίνουν αυτό, τόσο ο «πατριωτισμός» της Ακροδεξιάς, της Δεξιάς και της ψευδώνυμης Κεντροαριστεράς γίνεται κύμβαλο αλαλάζον. Οι άνθρωποι μπορεί και να καταλάβουν πως η πατρίδα είναι μια σοβαρή υπόθεση για να την αφήσουμε στους «πατριώτες» της φακής ή άλλων εδώδιμων και αποικιακών.
