Φωτογραφία: Gage Skidmore, CC BY-SA 2.0 / Flickr [Colombia one]
Την περασμένη Κυριακή 7 Σεπτεμβρίου, διεξάχθηκαν στην Αργεντινή οι ενδιάμεσες εκλογές για την ανανέωση – εκλογή τοπικών βουλευτών-τριών και γερουσιαστών-τριών σε πολλές από τις περιφέρειες (επαρχίες), περιλαμβανομένης για πρώτη φορά και εκείνη του Μπουένος Άιρες (εκλογικό σύστημα ΗΠΑ). Ο ακροδεξιός πρόεδρος Χαβιέ Μιλέι, στο πλαίσιο της στρατηγικής του για νίκη στις επερχόμενες βουλευτικές εκλογές (26 Οκτωβρίου 2025), προσέδωσε στις περιφερειακές εκλογές χαρακτηριστικά βουλευτικών με επίκεντρο – κλειδί την κατά πολύ μεγαλύτερη περιφέρεια (επαρχία) του Μπουένος ‘Αιρες (15 εκ. κάτοικοι, 40% της χώρας). Επισημαίνεται ότι η επαρχία αυτή ιστορικά κυβερνιέται από τον περονισμό και, από το 2019, από τον πρώην υπουργό Οικονομικών Άξελ Κισίγιοφ (κιρσνερικός, αριστερή πτέρυγα του περονισμού), ιδεολογικό και πολιτικό τέκνο της Κριστίνας Κίρσνερ.
Ο πρωτόγνωρος, σχεδόν δημοψηφιστικός, χαρακτήρας των τοπικών εκλογών στην πρωτεύουσα δημιούργησε την ανάγκη για ενότητα συγγενών δυνάμεων και σχηματισμό συμμαχικών ψηφοδελτίων. Το κόμμα του «αναρχοκαπιταλιστή», όπως αυτοαποκαλείται ο Χ. Μιλέι, σχημάτισε κοινό ψηφοδέλτιο με το μεγαλύτερο κόμμα της δεξιάς (Pro) του πρώην προέδρου της χώρας Μ. Μάκρι που στηρίζει συστηματικά μέχρι σήμερα την κυβέρνηση (το LLA είναι μειοψηφία σε Βουλή και Γερουσία). Από την άλλη μεριά, ο περονισμός μπόρεσε στο «παρά πέντε» να ξεπεράσει τις διαιρετικές, ιδεολογικές και κυρίως πολιτικές, διαφωνίες και την κρίση που αυτές είχαν προκαλέσει τα τελευταία χρόνια. Τελικά, σχεδόν όλα τα ρεύματά του διεκδίκησαν την ψήφο με το ενιαίο ψηφοδέλτιο «Πατρίδα Δύναμη» και επικεφαλής τον Άξελ Κισίγοφ.
Τα αναπάντεχα αποτελέσματα
Η μεγάλη νίκη του περονισμού με 47,2% στην περιφέρεια της πρωτεύουσας και νίκη σε 6 από τα 8 διαμερίσματα, και η βαριά ήττα της ακροδεξιάς – δεξιάς με 33,7%, δηλαδή πάνω από 13 μονάδες διαφορά (1 εκατ. ψήφοι) και μόνο 2 διαμερίσματα, ξάφνιασε δημοσκόπους και αναλυτές, που προέβλεπαν νίκη του Μιλέι με μικρή διαφορά, το ψηφοδέλτιο και γενικά τον κόσμο του περονισμού, που ήλπιζε σε μια νίκη με επίσης μικρή διαφορά. Μόνο ο Μιλέι ήταν τόσο σίγουρος για ευρεία νίκη, που χρειάστηκε πολύ χρόνο για να συνειδητοποιήσει ότι ηττήθηκε και μάλιστα με μια μη «αξιοπρεπή διαφορά μικρότερη των 5 μονάδων». Ψήφισαν πάνω από 14 εκατ. άνθρωποι και η συμμετοχή ήταν 63,2%, λίγο χαμηλότερη απότις εθνικές εκλογές.
Αργότερα, στις δηλώσεις του, ο Μιλέι ήταν σοβαρός και χωρίς το αλυσοπρίονό του και αποδέχτηκε την ήττα του: «Σήμερα, είχαμε μια ξεκάθαρη ήττα και πρέπει να την αποδεχτούμε […], κανένας δεν πρέπει να περιμένει μεγάλες αλλαγές, δεν θα κάνουμε πίσω ούτε ένα χιλιοστό στην πολιτική της κυβέρνησης, θα επιταχύνουμε τον ρυθμό (των καταστροφικών) μεταρρυθμίσεων».
Ο ήδη κυβερνήτης της επαρχίας του Μπουένος Άιρες, Άξελ Κισίγοφ, που επανεξελέγη, σε δήλωσή του άσκησε κριτική στις αντιλαϊκές, κυρίως, πολιτικές της κυβέρνησης («Δεν μπορείς να κυβερνάς για όσους έχουν τα περισσότερα, Μιλέι, πρέπει να κυβερνάς για το λαό…»), αλλά και στις αντιδημοκρατικές. Τον προειδοποίησε ότι «οι εκλογές έδειξαν ότι υπάρχει και άλλο μονοπάτι και εμείς τώρα ξεκινάμε να το διαβαίνουμε», παραπέμποντας στις εθνικές εκλογές και μακροπρόθεσμα στις προεδρικές το 2027.
Στη γιορτή για τη νίκη ακούστηκε και ηχογραφημένο μήνυμα της Κ.Φ. Κίρσνερ από το σπίτι της όπου εκτίει ποινή 6 χρόνων σε κατ’ οίκον περιορισμό για διαφθορά και στέρηση του δικαιώματος ανάληψης δημόσιων θέσεων.
Ο σύμμαχος του Μιλέι, Μ. Μάκρι, δεν έχει μέχρι σήμερα (Πέμπτη 11/9) μιλήσει, αν και διαρρέει τη δυσαρέσκειά του για το ότι παγιδεύτηκαν από τον Μιλέι. Eξάλλου, τόσο στην κυβέρνηση όσο και στο κυβερνητική κόμμα, υπάρχει ένταση λόγω της …αναζήτησης των υπαίτιων της ήττας εντός ή εκτός κόμματος.
Η επόμενη μέρα
Την επόμενη κιόλας ημέρα, η συναλλαγματική ισοτιμία του πέσος με το δολάριο σκαρφάλωσε, στα 1. 424 πέσος για ένα δολάριο, που αποτελεί νέο ρεκόρ. Πτώση 16-21% είχαν οι μετοχές αργεντινών επιχειρήσεων, κρατικά ομόλογα χρέους, κ.λπ. στην Wall Steet, ενώ έχει ενταθεί η φυγή προς το δολάριο. Επίσης ανέβηκε ο δείκτης κινδύνου της οικονομίας. Ο Μιλέι απέδωσε την όλη κατάσταση στον φόβο των επενδυτών για τη νίκη των περονιστών. Μήπως όμως ο υπαρκτός φόβος αφορά στον κίνδυνο χρεοκοπίας και όχι στους περονιστές; Πιο αναλυτικά για τη νομισματική πολιτική της κυβέρνησης και τη διαχείριση του υψηλού δημόσιου χρέους;
Η αναλγησία και η διαφθορά
Τις τελευταίες εβδομάδες πριν τις εκλογές, η Βουλή ψήφισε 2 νόμους: αύξηση της χρηματοδότησης της Εθνικής Υπηρεσίας για την Αναπηρία και τον περιορισμό των προεδρικών διαταγμάτων. Ο Μιλέι ασκεί βέτο και, για πρώτη φορά, η Γερουσία, με ευρεία πλειοψηφία, μέσα σε μια βδομάδα, ακυρώνει το βέτο του προέδρου. Μετά από αυτήν την εξέλιξη, τα πανεπιστήμια και οι φοιτητές-τριες προειδοποιούν τον Μιλέι ότι θα κατέβουν ξανά στους δρόμους αν ασκήσει βέτο στον αναμενόμενο νόμο για αύξηση της χρηματοδότησης.
Την εβδομάδα πριν τις εκλογές, δημοσιοποιείται ηχητικό υλικό όπου πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος παραπονιέται για την ύπαρξη δικτύου διαφθοράς στην αγορά φαρμάκων για ΑΜΕΑ. Στην υπόθεση αυτή εμπλέκεται και η αδελφή του Μιλέι, το δεξί και το αριστερό του χέρι στη κυβέρνηση και στο κόμμα. Ας θυμίσουμε και την παλιότερη απάτη του Μιλέι με τα κρυπτονομίσματα.
Τα δύο αυτά ζητήματα, αν και κορυφή του παγόβουνου, φαίνεται από δημοσκόπηση που δημοσιεύτηκε μετά τις εκλογές, ότι λειτούργησαν αρνητικά ως προς τις πολιτικές της κυβέρνησης και του προέδρου που έχασε τον Αύγουστο 10 ποσοστιαίες μονάδες από τη δημοφιλία του (31%).
Σε λίγες μέρες ξεκινά η προεκλογική περίοδος για τις εθνικές κοινοβουλευτικές εκλογές. Ας ελπίσουμε ότι το καταστροφικό πέρασμα από την Αργεντινή του δραστήριου μέλους της Λατινοαμερικανικής – Ιβηρικής ακροδεξιάς δεν θα διαρκέσει μέχρι το 2027 που λήγει η θητεία του.
