«Τα τέρματα του Αυγούστου»

Το Αρματολικό είναι ένα χωριό του νομού Τρικάλων στις πλαγιές των Τζουμέρκων. Με μόνιμο πληθυσμό μόλις 18 κατοίκων, που τα καλοκαίρια αυξάνεται αρκετά, πραγματοποιείται κάθε Αύγουστο ένα ποδοσφαιρικό τουρνουά στο οποίο συμμετέχουν οι ομάδες των γύρω χωριών: Κορυφή, Μεσοχώρα, Παχτούρι και Νεράιδα.

Αυτό το ποδοσφαιρικό τουρνουά γίνεται η αφορμή και ο Δημήτρης Κουτσιαμπασάκος με το ντοκιμαντέρ «Τα τέρματα του Αυγούστου» μάς φέρνει στον τόπο που γεννήθηκε, στο χωριό του, που παλιά λεγόταν Μπούκουρι, που σημαίνει «ωραία θέα». Και τι κάνει; Καταρχήν, κάτι που προσωπικά μου αρέσει πολύ. Συνδέει τη λαϊκότερη των τεχνών, το σινεμά, με το λαϊκότερο των αθλημάτων, το ποδόσφαιρο. Βέβαια το ποδόσφαιρο για τον Κουτσιαμπασάκο είναι η αφορμή για να προσεγγίσει το χωριό, τους κατοίκους, την καθημερινότητα, την κοινωνική ζωή.

Παίρνει, λοιπόν, την κάμερα και αρχίζει να κινηματογραφεί από την αρχή. Από την ώρα που το χωριό αρχίζει να γεμίζει για το καλοκαίρι και τα πρώτα τηλεφωνήματα που πέφτουν από χωριό σε χωριό για τη διοργάνωση του παραδοσιακού ποδοσφαιρικού ραντεβού. Παράλληλα, μας φέρνει κοντά στους ανθρώπους του χωριού που δίνουν ονόματα στις κατσίκες τους, που μαζεύουν ρίγανη, που ταΐζουν τις κότες και στα παιδάκια που χαίρονται τις ολιγοήμερες διακοπές τους. Κι έτσι οι εικόνες της γλυκιάς ηρεμίας εναλλάσσονται με τις πυρετώδεις προετοιμασίες για το παραδοσιακό ποδοσφαιρικό τουρνουά. Κουρεύονται τα χορτάρια από το γήπεδο, βάφονται οι γραμμές, ετοιμάζονται τα γκολπόστ. Κι όταν φτάνει η ώρα που θα ακουστεί το πρώτο σφύριγμα του διαιτητή, ολόκληρο το Αρματολικό ζει τη χαρά των αγώνων. Με αγάπη για την ομάδα, με πάθος και συχνά με φανατισμό.

Ο Κουτσιαμπασάκος μπαίνει μέσα σε όλο αυτό, κινηματογραφεί τα πάντα, τις φάσεις, τις φιλονικίες, τα πανηγύρια, τα σκληρά μαρκαρίσματα, τα παράπονα στο διαιτητή, τους πανηγυρισμούς, τις διαμαρτυρίες των θεατών. Μπαίνει τόσο μέσα που κάποια στιγμή “κινδυνεύει” να προπηλακιστεί από τους ποδοσφαιριστές της αντίπαλης ομάδας!

Ξεκινώντας, λοιπόν από την ήρεμη ατμόσφαιρα του χωριού και τις ετοιμασίες, αρχίζει λίγο-λίγο, με την έναρξη του τουρνουά και όσο οι αγώνες γίνονται όλο και πιο κρίσιμοι, να καταγράφει την αυξανόμενη ένταση παικτών, παραγόντων και οπαδών. Το ποδόσφαιρο γίνεται τον κοινό σημείο αναφοράς, που “ενώνει” ανθρώπους που ολόκληρο το χρόνο ζουν μακριά από το χωριό τους. Ένα χωριό που τους λείπει, που το αγαπούν και μέσω της ομάδας θέλουν να νικήσουν και να χαρούν.

Η ταινία του Δημήτρη Κουτσιαμπασάκου, είναι μια κοινωνική ματιά στην ελληνική επαρχία. Καθόλου επιστημονικοφανής, αλλά απολύτως ρεαλιστική και ταυτόχρονα ευχάριστη. Ιδιαίτερα επιτυχημένη αποδείχτηκε η επιλογή τοπικών δημοτικών τραγουδιών που ακούγονται από απλούς ανθρώπους και χωρίς τη συνοδεία μουσικής.

Με πολύ καλό σκηνοθετικό ρυθμό, με στιγμές κορύφωσης, με εικόνες τρυφερές και με αρκετό χιούμορ, ο Κουτσιαμπασάκος αποδεικνύει ότι εκτός από πολύ καλός σκηνοθέτης του σινεμά, είναι και πολύ καλός σκηνοθέτης και εικονολήπτης ποδοσφαιρικών αγώνων!

Η διαρκής πτώση ενός ανθρώπου

«Αχινός»

Ο νεαρός Μάικ περιφέρεται στους δρόμους του Λονδίνου και ζητιανεύει. Άνεργος, άστεγος και εξαρτημένος, φαίνεται να μην έχει στον ήλιο μοίρα. Μια μέρα επιτίθεται σε έναν άνδρα που προσφέρθηκε να του αγοράσει φαγητό, τον χτυπά και τον ληστεύει. Συλλαμβάνεται και φυλακίζεται για 8 μήνες. Μετά την αποφυλάκισή του και καθαρός από τα ναρκωτικά, μπαίνει σε ένα κοινωνικό πρόγραμμα στήριξης που του παρέχει στέγη για μερικές εβδομάδες και πιάνει δουλειά ως βοηθός σεφ στην κουζίνα ενός ξενοδοχείου. Και ενώ φαίνεται ότι ο μετανιωμένος και αποφασισμένος Μάικ θα καταφέρει να αλλάξει ζωή, τα συνεχή λάθη που κάνει στη δουλειά του αναγκάζουν τον καλοπροαίρετο εργοδότη του να τον απολύσει. Σύντομα θα πιάσει δουλειά στη καθαριότητα, θα κάνει παρέα με μία συνάδελφό του, την Αντρέα αλλά οι ισορροπίες του έχουν ήδη ανατραπεί. Έτσι, ο νεαρός Μάικ θα αρχίσει λίγο-λίγο να βυθίζεται ξανά στον κόσμο της εξάρτησης και της παραβατικότητας σε ένα τούνελ που μοιάζει χωρίς επιστροφή.

Ο «Αχινός» (Urchin), το σκηνοθετικό ντεμπούτο του ηθοποιού Χάρις Ντίκινσον είναι μια ταινία που επιχειρεί να διεισδύσει στην κοινωνική πραγματικότητα της Μεγάλης Βρετανίας. Στους ανθρώπους του περιθωρίου αλλά και της εργατικής τάξης που βιώνουν τις κοινωνικές ανισότητες. Και αρχικά φαίνεται να τα πηγαίνει καλά, βοηθούντος και του εξαιρετικού πρωταγωνιστή, Φρανκ Ντιλέιν. Όσο όμως προχωρά η ταινία αρχίζουν και εμφανίζονται κάποιες αδυναμίες.

Προσωπικά θεωρώ τίμια και καλών προθέσεων την προσπάθεια του σκηνοθέτη. Μόνο που είναι εμφανή τα σεναριακά κενά και η αδυναμία ανάπτυξης των χαρακτήρων. Και ενώ, πολύ σωστά, έχει επιλέξει την ντοκιμαντερίστικη αισθητική και την αφηγηματική αμεσότητα, κάποιοι ονειρικοί συμβολισμοί που προσθέτει όχι μόνον δεν ενισχύουν αλλά αποδυναμώνουν την αφήγηση. Πιστεύω ότι όλα θα ήταν καλύτερα εάν είχε επιμείνει στη ρεαλιστική προσέγγιση.

Ο πρωταγωνιστής Φρανκ Ντιλέιν, που σηκώνει στις πλάτες του την ταινία, τιμήθηκε δικαίως με το βραβείο ανδρικής ερμηνείας στο Τμήμα Ένα Κάποιο Βλέμμα στο Φεστιβάλ των Καννών. Επίσης, στο ίδιο τμήμα, ο «Αχινός» τιμήθηκε με το βραβείο της Διεθνούς Ομοσπονδίας Κριτικών Κινηματογράφου (FIPRESCI).

ΟΙ ΝΕΕΣ ΤΑΙΝΙΕΣ

«Το φιλί της γυναίκας αράχνης» (Kiss of the spider woman) του Μπιλ Κόντον: Ο Βαλεντίν και ο Μολίνα μοιράζονται το ίδιο κελί και δημιουργούν έναν απρόσμενο δεσμό, καθώς ο Μολίνα αφηγείται την πλοκή ενός μιούζικαλ με πρωταγωνίστρια την αγαπημένη του ντίβα.Δεύτερη διασκευή του ομώνυμου έργου του αργεντίνου Μανουέλ Πουίγκ από το 1976, μετά την οσκαρική ταινία του Έκτορ Μπαμπένκο το 1985, αυτή τη φορά περισσότερο βασισμένη στο θεατρικό μιούζικαλ του 1992 από τον Τέρενς ΜακΝέιλι, σε μουσική του Τζον Κάντερ.

«Springsteen: Deliver me from nowhere» του Σκοτ Κούπερ: Η ταινία εξιστορεί τη δημιουργία του άλμπουμ Nebraska του Μπρους Σπρίνγκστιν το 1982, όταν ήταν ένας νεαρός μουσικός και πάλευε να συμφιλιώσει τις πιέσεις της επιτυχίας με τα φαντάσματα του παρελθόντος του. Ηχογραφημένο σε ένα μαγνητόφωνο 4ων στροφών στην κρεβατοκάμαρα του Σπρίνγκστιν στο Νιου Τζέρσεϊ, το άλμπουμ σηματοδότησε μια κομβική στιγμή στη ζωή του και θεωρείται ένα από τα πιο διαχρονικά έργα του -ένας ακατέργαστος ακουστικός δίσκος που κατοικείται από χαμένες ψυχές που αναζητούν έναν λόγο να πιστέψουν.

«Η κατάρα του Σέλμπι Όουκς» (ShelbyOaks) του Κρις Στάκμαν: H Μία αναζητά απεγνωσμένα την αδελφή της, Ράιλι, η οποία εξαφανίστηκε κατά τη διάρκεια των τελευταίων γυρισμάτων της viral ερευνητικής σειράς της, “Paranormal Paranoids”. Όταν τα όρια μεταξύ πραγματικότητας και παραίσθησης θολώνουν, η Μία αναγκάζεται να αντιμετωπίσει σκοτεινά μυστικά από το παρελθόν της και τις τρομακτικές δυνάμεις που στοιχειώνουν το παρόν της.

«Εφιάλτης στον δρόμο με τις λεύκες» (A nightmare on Elm street) του Γουές Κρέιβεν: Επανέκδοση της κλασικής ταινίας τρόμου του 1984.

«Το χειρόγραφο της Σαραγόσας» (Rekopis znaleziony w Saragossie) του Βόιτσεχ Χας: Επανέκδοση της κλασικής πολωνέζικης ταινίας του 1965.

«Τομ και Τζέρι: Η απαγορευμένη πυξίδα» (Mao he laosha: Xing pan qi yuan) του Γκανγκ Ζανγκ: Κατά τη διάρκεια καταδίωξης σε ένα μουσείο, ο Τομ και ο Τζέρι ενεργοποιούν κατά λάθος μια μαγική πυξίδα που τους μεταφέρει σε έναν άλλο κόσμο.