Χιλιάδες Ρώσοι συνόδευσαν τη σορό του Μπορίς Νεμτσόφ από την αίθουσα του πολιτιστικού κέντρου Σάχαροφ προς το νεκροταφείο Τροεκούροβσκι την περασμένη Τρίτη. Η πομπή έφθασε το ένα χιλιόμετρο. Στην κηδεία παρευρέθηκαν «όλοι οι άνθρωποι του Γιέλτσιν»: η σύζυγός του Ναΐνα και η κόρη του Τατιάνα, ο Αν.Τσουμπάις, ο Σ. Κιριένκο, ο πρώην πρωθυπουργός Μιχ. Κασιάνοφ, ο πρώην δικηγόρος της πετρελαιακής εταιρείας Yukos του Μιχ. Χοντορκόβσκι και άλλοι. Εκ μέρους της ρώσικης κυβέρνησης παραβρέθηκε ο αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ρωσίας Αρκάντι Ντβόρκοβιτς και αποχώρησε αμέσως. Κατά τη διάρκεια της κηδείας ακούστηκαν πολλά συνθήματα κατά του Βλαντίμιρ Πούτιν και της ρωσικής κυβέρνησης.
Στις 27 Φλεβάρη το βράδυ, στο κέντρο της Μόσχας, δίπλα στο Κρεμλίνο δολοφονήθηκε ένας από τους ηγέτες της ρώσικης αντιπολίτευσης, συμπρόεδρος του ρεπουμπλικανικού κόμματος της Ρωσίας «Κόμμα Λαϊκής Ελευθερίας» και βουλευτής του κοινοβουλίου της περιφέρειας του Γιαροσλάβλ. Η ανάκριση και οι ρώσικες αρχές αμέσως μίλησαν για εκτέλεση συμβολαίου θανάτου. Υπάρχουν πολλές εκδοχές, όμως, που δεν έχουν αποσαφηνιστεί. Το μοναδικό που μέχρι στιγμής δηλώνουν αυτοί που διερευνούν την υπόθεση είναι ότι οι συντελεστές ήταν «ερασιτέχνες». Χρησιμοποίησαν παλιό πιστόλι και σφαίρες (πάνω από είκοσι χρονών), από τις οκτώ σφαίρες τον πέτυχαν μόνο οι τέσσερις και μόνο μια τον βρήκε στην καρδιά, και το κυριότερο άφησαν ζωντανή τη βασική μάρτυρα. Είναι απορίας άξιο πως οι ρώσικες διωκτικές αρχές της επέτρεψαν να φύγει για την Ουκρανία, ενώ συνεχίζονται οι ανακρίσεις.
Αυτόπτης μάρτυρας στο περιστατικό ήταν το γνωστό μοντέλο από την Ουκρανία και φίλη του Νεμτσόφ, Άννα Ντουρίτσκαγια. Η ίδια δήλωσε ότι συναντήθηκε μαζί του στο BoscoCafe, δείπνησαν μαζί και μετά πήγαν στο σπίτι του Νεμτσόφ.
Πολλά ανοιχτά ενδεχόμενα
Ο επίσημος εκπρόσωπος της επιτροπής διερεύνησης Βλαντίμιρ Μάρκιν δήλωσε ότι αυτή η δολοφονία θα μπορούσε να γίνει για καθαρά προβοκατόρικους λόγους με σκοπό την αποσταθεροποίηση της κατάστασης στη Ρωσία και ότι οι αρχές εξετάζουν την πιθανότητα η δολοφονία να έχει «ουκρανικό αποτύπωμα», αφού ο Νεμτσόφ υποστήριξε τη σημερινή κυβέρνηση του Κιέβου. Μήπως, δηλαδή, στη δολοφονία πήραν μέρος αυτονομιστές που επέστρεψαν από την Ανατολική Ουκρανία. Βέβαια, ο πρώην επικεφαλής της Λαϊκής Δημοκρατίας του Ντονιέτσκ, Αλεξάντρ Μποροντάι, ανέφερε ότι αυτή η εκδοχή είναι ανοησία και σαχλαμάρα και ότι οι αυτονομιστές της Ανατολικής Ουκρανίας δεν είχαν κανένα λόγο να δολοφονήσουν έναν ρώσο πολιτικό της δεκαετίας του ’90. Η έρευνα στρέφεται και εναντίον των ρώσων εθνικιστών και ιδιαίτερα εναντίον της «Μαχητικής Οργάνωσης Ρώσων Εθνικιστών», οι οποίοι αρνούνται ότι είχαν κάποια σχέση. Έτσι δήλωσε ένας από τους ηγέτες τους ο Νικίτα Τίχονοφ που έχει καταδικαστεί σε ισόβια και βρίσκεται στη φυλακή.
Οι έρευνες στρέφονται και προς την κατεύθυνση φανατικών ισλαμιστών, επειδή τον τελευταίο καιρό ο Νεμτσόφ δεχόταν απειλές λόγω των θέσεών του για την επίθεση εναντίον του γαλλικού περιοδικού Charlie Hebdo. Τελευταία είχε δηλώσει μεταξύ άλλων ότι «όταν το Συμβούλιο των μουφτήδων της Ρωσίας χαρακτηρίζει τη δραστηριότητα των δημοσιογράφων προβοκάτσια και αμαρτία, αντικειμενικά νομιμοποιεί τους τρομοκράτες» Γι’ αυτές τις απειλές που δεχόταν ο Νεμτσόφ είχαν ενημερωθεί οι διωκτικές αρχές, όπως δήλωσε ο δικηγόρος του Βαντίμ Πρόχοροφ. Ο Νεμτσόφ είχε εκφραστεί αρκετές φορές εναντίον του Προέδρου της Τσετσενίας Ραζμάν Καντίροφ για τις θέσεις που είχε εκφράσει ο τελευταίος εναντίον των σκίτσων του Μωάμεθ. Ο τσετσένος πρόεδρος δήλωσε ότι η δολοφονία οργανώθηκε από τις μυστικές υπηρεσίας της Δύσης με σκοπό την αντιπαράθεση στο εσωτερικό της Ρωσίας. Οι έρευνες στρέφονται σε κάθε κατεύθυνση. Υπήρχαν αντιπαραθέσεις σε πολιτικό, επιχειρηματικό και οικογενειακό επίπεδο. Είχε πολλά ανοικτά θέματα στην περιοχή του Νίζνι Νόβγκοροντ, όπου ήταν κυβερνήτης την περίοδο από 1991 έως 1997, ενώ άλλοι αποδίδουν τη δολοφονία στην άστατη ερωτική ζωή του.
Διεθνείς αντιδράσεις
Ο αμερικανός πρόεδρος Μπάρακ Ομπάμα ανέφερε ότι η δολοφονία Νεμτσόφ αποτελεί μαρτυρία για τη χειροτέρευση του πολιτικού κλίματος στη Ρωσία και ότι τα τελευταία χρόνια παρατηρείται υποχώρηση των ανθρώπινων δικαιωμάτων και της ελευθερίας του λόγου. Ο υπουργός εξωτερικών της Ρωσίας, Σεργκέι Λαβρόφ δήλωσε ότι την αντίδραση του Ομπάμα «την αφήνουμε στη συνείδησή του. Δεν πρόλαβαν να του γράψουν το κείμενο και ο ίδιος δεν ήξερε τι να πει».
Η Αγγελα Μέρκελ εξέφρασε την ανησυχία της για την κατάσταση της κοινωνίας των πολιτών της Ρωσίας και υποστήριξε ότι ελπίζει να γίνουν όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την εξιχνίαση του εγκλήματος και ότι η ίδια θα καταβάλει κάθε προσπάθεια, ώστε οι ρώσοι να μπορούν να εκφράζουν ελεύθερα την άποψή τους ανεξαρτήτως αν αυτή συμφωνεί ή όχι με την επίσημη.
Την ημέρα της κηδείας ο ουκρανός πρόεδρος Πέτρο Ποροσένκο απένειμε στο δολοφονημένο πολιτικό το «μετάλλιο της ελευθερίας» και δήλωσε ότι ο Μπορίς Νεμτσόφ υπήρξε ρώσος πατριώτης και φίλος της Ουκρανίας. Επίσης υποστήριξε ότι ο Νεμτσόφ αποτελούσε γέφυρα μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας και εξέφρασε την πίστη του ότι οι δολοφόνοι θα τιμωρηθούν.
Μιχάλης Ρένεσης
