Φωτο: Matti Karstedt / Flickr
Η Ιστορία δεν επαναλαμβάνεται, διδάσκει. Όπως σωστά επισημαίνεται, οι διαπραγματεύσεις για τη λήξη του πολέμου στο Βιετνάμ ξεκίνησαν το 1968 και συνεχίστηκαν μέχρι την υπογραφή συνθήκης ειρήνης ανάμεσα στις ΗΠΑ και τα δύο Βιετνάμ το 1973 χωρίς διακοπή των εχθροπραξιών, μέχρι την πλήρη αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων το 1975.
Οι συνομιλίες των αντιπροσωπειών Ουκρανίας-Ρωσίας στην Κωνσταντινούπολη πραγματοποιήθηκαν χωρίς κατάπαυση του πυρός. Ήταν, μολαταύτα, το σημείο εκκίνησης. Θα υπάρξει νέα συνάντηση. Ήδη η Ρωσία ανακοίνωσε, δια του υπουργού Εξωτερικών, Σεργκέι Λαβρόφ, ότι πρότεινε ο επόμενος γύρος των συνομιλιών με την Ουκρανία να διεξαχθεί στις 2 Ιουνίου στην Κωνσταντινούπολη, στη βάση ενός σχετικού μνημονίου που έχει αναπτύξει η ρωσική πλευρά.
Στο μεταξύ, μέχρι τη νέα συνάντηση, όποτε και όπου αυτή πραγματοποιηθεί, κάθε πλευρά επιδιώκει, εύλογα, τη διαμόρφωση συνθηκών διαπραγμάτευσης ευνοϊκότερων για την ίδια.
Ο ουκρανός πρόεδρος Ζελένσκι, την επαύριο κιόλας της Κωνσταντινούπολης πρότεινε, προτρέχοντας της Ουάσινγκτον, μια σύνοδο των ηγετών της Ουκρανίας, της Ρωσίας, των ΗΠΑ, της ΕΕ και της Βρετανίας στο Βατικανό, την Τουρκία ή την Ελβετία, εφόσον υπάρξει εκεχειρία.
Οι Ρώσοι, από την πλευρά τους, παραμένουν αμετακίνητοι στη θέση τους για άμεσες συνομιλίες των αντιπροσωπειών Ρωσίας-Ουκρανίας σε ουδέτερο έδαφος, χωρίς εκεχειρία. Δεν θέλουν να δοθεί στους Ουκρανούς χρόνος να ανασυγκροτηθούν για να αποκρούσουν τις αναμενόμενες ρωσικές στρατιωτικές πιέσεις τους καλοκαιρινούς μήνες.
Ως πρόγευση, η Ρωσία εξαπέλυσε την Τρίτη επίθεση κατά ουκρανικών στόχων με μη επανδρωμένα αεροσκάφη και πυραύλους, τη μεγαλύτερη από τις συνολικά τρεις διαδοχικές επιθέσεις.
Ο Τραμπ αντέδρασε την ίδια μέρα με μια οργισμένη ανάρτηση στο Truth Social, που καλούσε τον Πούτιν να μην «παίζει με τη φωτιά» ακυρώνοντας τον ίδιο: «Αν δεν ήμουν εγώ, πολλά άσχημα θα είχαν ήδη συμβεί στη Ρωσία. Παίζει με τη φωτιά!».
Στην ουσία, παραλήπτης του μηνύματος δεν μόνο ο Πούτιν αλλά και οι ευρωπαίοι ηγέτες που καταλογίζουν στον Τραμπ ανεκτικότητα έναντι της Ρωσίας. Δεν παρέλειψε, ωστόσο, χάριν των ισορροπιών που επιβάλλει ο ρόλος του «μεγάλου διαμεσολαβητή», να εγκαλέσει και τον Ζελένσκι: «Δεν κάνει καλό στη χώρα του μιλώντας όπως μιλάει», έγραψε. «Ό,τι βγαίνει από το στόμα του προκαλεί προβλήματα, καλά θα κάνει να σταματήσει», ολοκλήρωσε, υπονοώντας την πρωτοβουλία του ουκρανού προέδρου να προτείνει τη συμμετοχή της ΕΕ και της Βρετανίας στις διαπραγματεύσεις, κάτι που η Μόσχα απορρίπτει κατηγορηματικά.
Το Κρεμλίνο αντιπαρήλθε την «έκρηξη» του Τραμπ, αποδίδοντάς την σε «συναισθηματική υπερφόρτιση». Προς κατευνασμό της οποίας, προφανώς, αναγνώρισε στην αμερικανική πλευρά τις «μεγάλες προσπάθειές της για την έναρξη της διαπραγματευτικής διαδικασίας», για τις οποίες «είμαστε πραγματικά ευγνώμονες στον πρόεδρο Τραμπ».
Σε ένα εύφλεκτο πολεμικό και διπλωματικό περιβάλλον, ήρθε την ίδια μέρα μια δήλωση που κυριολεκτικά «παίζει με τη φωτιά». Η δήλωση του γερμανού καγκελαρίου, Φρίντριχ Μερτς, ότι η Ουκρανία έχει πλέον το ελεύθερο να χρησιμοποιήσει όπλα παραχωρημένα από τους συμμάχους της για να πλήξει στόχους βαθιά μέσα στη ρωσική επικράτεια χωρίς την άδειά τους.Όμως κάτι τέτοιο συνεπάγεται την άμεση εμπλοκή και συνέργεια των προμηθευτών, δεδομένου ότι η προσβολή τόσο απομακρυσμένων στόχων απαιτεί τον δορυφορικό εντοπισμό τους, κάτι που μόνο αυτοί διαθέτουν.
«Πρόκειται για μια πολύ επικίνδυνη απόφαση. Αν όντως έχει ληφθεί, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με τις προσδοκίες για πολιτική διευθέτηση της κρίσης», ήταν η άμεση αντίδραση της Μόσχας, που διέρρευσε ότι θα απαντήσει με «ανάλογα πλήγματα».
Η Δύση, από τις ΗΠΑ του Τραμπ μέχρι την ευρωπαϊκή ηγετική τριάδα, έχει αποδεχτεί ανομολόγητα την προσάρτηση από τη Ρωσία των εδαφών που κατέχει. Πλέον, το ενδιαφέρον για τον πόλεμο εστιάζεται στο ποια θα είναι, μετά το πέρας του, η θέση της Ουκρανίας στον νέο γεωπολιτικό χάρτη, που θα επικαθορίσει τη θέση και το ρόλο κάθε εμπλεκόμενου.
Η επιλογή της Γερμανίας να αυξήσει θεαματικά τις στρατιωτικές δαπάνες κατά 28% το 2024, σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται. Σύμφωνα με την Deutsche Welle, το 2031 oι γερμανικές ένοπλες δυνάμεις θα αριθμούν 203.000 σύγχρονα εξοπλισμένων στρατιωτών, εξελισσόμενες στον «ισχυρότερο στρατό της Ευρώπης», όπως οραματίζεται ο Μερτς.
Σε κάθετη ρήξη με τα ισχύοντα μέχρι σήμερα σε μια χώρα που δεν έχει ακόμη αποσείσει τις ευθύνες της για τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το Βερολίνο «παίζει με τη φωτιά» προχωρώντας στη δημιουργία μιας νέας στρατιωτικής βάσης, της πρώτης εκτός συνόρων από την παγκόσμια εκείνη τραγωδία. Η συγκυβέρνηση Χριστιανοδημοκρατών-Σοσιαλδημοκρατών ανακοίνωσε την εγκατάσταση στη Λιθουανία μιας ταξιαρχίας τεθωρακισμένων, σε «απόσταση βολής» από τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ στη Βαλτική και μόλις 180 χιλιόμετρα από το Μινσκ, την πρωτεύουσα της Λευκορωσίας, στενής συμμάχου της Ρωσίας. Το προσωπικό προβλέπεται να φτάσει σε δύο χρόνια τους 5.000 ενόπλους, έτοιμους «να υπερασπιστούν την ανατολική πτέρυγα της συμμαχίας από κάθε επιβουλή», όπως δήλωσε ο γερμανός καγκελάριος, προεξοφλώντας μια «παγωμένη αναμέτρηση» με τη Ρωσία στο διηνεκές, που θα αναβαθμίσει γεωστρατηγικά τη Γερμανία.
Η Μόσχα και το Μινσκ αντέδρασαν έντονα, εύλογα ενοχλημένες. Όπως θα όφειλε να αισθάνεται και το Παρίσι, μπροστά στην πρόθεση του Βερολίνου να υφαρπάξει τη στρατιωτική πρωτοκαθεδρία, αυτοπροβαλλόμενο ως ο κραταιός ανατολικός βραχίονας της συμμαχίας.
Μικρό αλλά χαρακτηριστικό πρόσφατο παράδειγμα, η διαθεσιμότητα της Γερμανίας να ανταποκριθεί στο αίτημα της Ουκρανίας για την απόκτηση δύο νέων συστοιχιών πυραύλων Patriot.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times στις αρχές του μήνα, το Ισραήλ προτίθεται να στείλει τη μια συστοιχία. Εκκρεμούν δύο υποψηφιότητες: Γερμανία ή Ελλάδα.
Αναμένεται με ενδιαφέρον αν η κυβέρνηση της Αθήνας θα σπεύσει –«παίζοντας με τη φωτιά» που συνεπάγεται η αμυντική αποδυνάμωση της χώρας– να ανταγωνιστεί σε προθυμία το Βερολίνο, χωρίς, φυσικά, τις μεγαλεπίβολες βλέψεις εκείνου, αρκούμενη, όπως πάντα, στη ρητορική επιβράβευσή της από τις Βρυξέλλες.
