Το πρόσφατο -όχι αιφνιδιαστικό- μαγνητοσκοπημένο μήνυμα του πρωθυπουργού για την εκκίνηση της διαδικασίας συνταγματικής αναθεώρησης ερμηνεύεται ποικιλοτρόπως. Η αντιπολίτευση εντοπίζει σκοπιμότητες του μεγάρου Μαξίμου πίσω από τον τρόπο και την προσπάθεια οριοθέτησης της συζήτησης.

Εν τω μεταξύ, το ρευστό πολιτικό σκηνικό που αναμένεται να καταγραφεί στις προσεχείς εθνικές εκλογές δημιουργεί πολλά σενάρια για τις πλειοψηφίες του επόμενου κοινοβουλίου. Ο κίνδυνος η ακροδεξιά και η Νέα Δημοκρατία να αναθεωρήσουν άρθρα του Συντάγματος και να δημιουργήσουν ασφυκτικές συντηρητικές συνθήκες είναι ορατός.

Υπενθυμίζεται πως για τις διατάξεις που θα χαρακτηριστούν αναθεωρητέες με 180 ψήφους στην παρούσα Βουλή, στην επόμενη σύνθεση του Κοινοβουλίου απαιτούν πλειοψηφία 151. Αντιστρόφως, οι διατάξεις που θα λάβουν την πλειοψηφία των 151 στην παρούσα Βουλή, θα χρειαστούν την πλειοψηφία των τριών πέμπτων -τουλάχιστον 180- βουλευτών μετά τις εθνικές εκλογές.

Η τελική εισήγηση της κυβέρνησης για τα άρθρα προς αναθεώρηση θα γίνει εντός Μαρτίου. Θα προηγηθούν οι προτάσεις των «γαλάζιων» βουλευτών και η αναζήτηση «συναινέσεων»… κομμένων και ραμμένων στα μέτρα του Μαξίμου. Είναι σημαντικό για τη Νέα Δημοκρατία να μην εμφανιστεί «απομονωμένη» στη συζήτηση της αναθεώρησης, διότι στον δρόμο για τις κάλπες το αφήγημα «Μητσοτάκης ή χάος» τίθεται εμφατικά. Το «θεσμικό προφίλ κυβερνησιμότητας» του πρωθυπουργού θα τονωθεί εάν επιτευχθούν πλειοψηφίες άνω των 180 που θα υπερψηφίσουν τις κυβερνητικές «συνταγματικές μεταρρυθμίσεις» –διότι έτσι σαφώς θα παρουσιαστούν. Το τραυματισμένο κύρος του Κ. Μητσοτάκη και τα πολλαπλά σκάνδαλα που τον βαραίνουν αναζητούν τρόπο… αναβαπτίσματος.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε εξαρχής τους κεντρικούς στόχους της κυβέρνησης: 1) αλλαγή του άρθρου 86 περί ευθύνης υπουργών, 2) διαρκή αξιολόγηση και άρση της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων, 3) κατάργηση άρθρου 16 για τα δημόσια ΑΕΙ, 4) μία και μόνο εξαετής θητεία του ΠτΔ, 5) αλλαγή τρόπου εκλογής της ηγεσίας των ανωτάτων δικαστηρίων.

Το Μαξίμου προσπαθεί να «ρίξει γέφυρες» προς τη Χαριλάου Τρικούπη. Ο Παύλος Μαρινάκης και ο Άκης Σκέρτσος έθεσαν εξαρχής το εκβιαστικό δίλημμα, προμηνύοντας πως εάν το ΠΑΣΟΚ αρνηθεί την όποια συνεννόηση, θα ασκηθεί σφοδρή κριτική με κατηγορίες πως υπαναχώρησε και συντάχθηκε «με τα άκρα».

Η αξιωματική αντιπολίτευση βρίσκεται υπό δημοσκοπική πίεση, ενώ έχει μπροστά της ένα κρίσιμο και δύσκολο συνέδριο που θα «τεστάρει» την ενότητα του κόμματος. Οι διαφορετικές εσωτερικές τάσεις θα αναδειχθούν και πάλι. Προς το παρόν, τα περιθώρια συναινέσεων έχουν περιοριστεί και η αντιπαράθεση με την κυβέρνηση γίνεται σε υψηλούς τόνους. «Ο Κυριάκος Μητσοτάκης εμφανίζεται ως μεταρρυθμιστής των θεσμών και εγγυητής της λειτουργίας του πολιτεύματος, ενώ είναι ο πιο αντιθεσμικός πρωθυπουργός της Μεταπολίτευσης», σχολίασε ενδεικτικά ο εκπρόσωπος Τύπου Κώστας Τσουκαλάς. Πηγές της Χαριλάου Τρικούπη σημειώνουν πως το κόμμα θα συμμετάσχει στη συζήτηση της συνταγματικής αναθεώρησης, αλλά με δικές του προτάσεις.

Σε κλίμα σκληρής αντιπαράθεσης και η Κουμουνδούρου. «Καμία εμπιστοσύνη και καμία συναίνεση με την κυβέρνηση των σκανδάλων, της διαφθοράς, του βαθέως κράτους», ανέφερε το γραφείο Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ. Στην πρόσφατη συνεδρίαση της Πολιτικής Γραμματείας δόθηκε έμφαση στο ζήτημα της αναθεώρησης και υπογραμμίστηκε η «η υποκρισία του Κυριάκου Μητσοτάκη». Παράλληλα παρουσιάστηκαν 16 κύριες προτάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ επί του θέματος. Αρνητικά σε οποιοδήποτε σενάριο συναίνεσης με τη Νέα Δημοκρατία εμφανίζονται και τα υπόλοιπα κόμματα του αριστερού ημισφαιρίου: KKE, Nέα Αριστερά και Πλεύση Ελευθερίας. Αξιοσημείωτη η παρέμβαση του πρώην προέδρου της Βουλής, Νίκου Βούτση, στο προηγούμενο φύλλο της «Εποχής», με την οποία καλεί τα κόμματα της αντιπολίτευσης να μην προσέλθουν καν στη συζήτηση, ώστε να «απονομιμοποιήσουν» τη διαδικασία.

Αλλά, οι πιο ηχηρές παρεμβάσεις, αυτές τις ημέρες, έγιναν από τον πρώην υπουργό και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελο Βενιζέλο. Δραστήριος κι αιχμηρός το τελευταίο διάστημα διοργάνωσε μία εκδήλωση fast – track, λίγες ημέρες μετά τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού. Παράλληλα, αρθρογράφησε στην Καθημερινή, μιλώντας για την «παγίδα του αναθεωρητικού λαϊκισμού» και τους κινδύνους η επόμενη Βουλή να αθροίζει πλειοψηφίες άκρας δεξιάς.

Η ενόχληση του Μαξίμου ήταν τέτοια που ο Π. Μαρινάκης επιτέθηκε με υποτιμητικές εκφράσεις κατά του πρώην κυβερνητικού εταίρου. «Ο Βενιζέλος ήταν ο εμπνευστής του άρθρου 86, ο Μητσοτάκης ζητούσε από το 2006 να αλλάξει», σχολίασε μεταξύ πολλών άλλων. Απαντώντας ο Ευ. Βενιζέλος (ΣΚΑΪ) θύμισε πως η Νέα Δημοκρατία «εξευτέλισε» τη Βουλή κατά τη διάρκεια της διαδικασίας για το άρθρο 86, στην υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ, υπογραμμίζοντας την υποκρισία με την οποία προσεγγίζει το θέμα. «Η κυβέρνηση μάς είπε ότι αφού συγκάλυψε τις ευθύνες των υπουργών της στις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών, καταστρατηγώντας το άρθρο 86, τώρα είναι έτοιμη να διαμορφώσει μία τέλεια διάταξη του άρθρου 86, που δεν θα μπορεί να την παραβιάσει και να την καταστρατηγεί», σχολίασε σκωπτικά στην εκδήλωση του «Κύκλου Ιδεών».

Σε κάθε περίπτωση, τις ημέρες του Μαρτίου που η δίκη για το έγκλημα στα Τέμπη θα ξεκινά, η κυβέρνηση θα… παρουσιάζει θέσεις και προτάσεις για τη συνταγματική αναθεώρηση, με το βλέμμα περισσότερο στις κάλπες παρά στους «λαβωμένους» θεσμούς.

Φωτο: Χρήστος Μπόνης / Eurokinissi