φωτογραφία: ΚΟΥΤΡΑ ΔΗΜΗΤΡΑTokilk/EUROKINISSI
Φαίνεται πως οι κλινικές και τα ιατρεία που υπόσχονταν θαύματα και προέβαιναν σε ιατρικές πράξεις εκτός πρωτοκόλλου, διακινδυνεύοντας την υγεία των πελατών τους με πενιχρά έως μηδαμινά αποτελέσματα, ήταν αμέτρητα.
Έπειτα από τον αδόκητο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη σε ένα τέτοιο κομπογιαννίτικο ιατρείο, βγήκαν στο φως πολλά που, δυστυχώς για τον αγαπημένο τραγουδιστή αλλά ευτυχώς για τη δημόσια σφαίρα, τώρα δεν μπορούν να κρυφτούν.
Ο αριθμός των ελέγχων δεν ήταν απλώς ανεπαρκής· οι έλεγχοι ήταν ουσιαστικά ανύπαρκτοι.
Αν, ωστόσο, οι «υπηρεσίες ευεξίας» ήταν και παραμένουν ανέλεγκτες, αν στην Ελλάδα οι παραϊατρικές πράξεις παρουσιάζονται μέσω του μάρκετινγκ ως ιατρικές θεραπείες και αν υπερσύγχρονα μηχανήματα υπόσχονται θαύματα σε όσους και όσες θέλουν να πιστέψουν ανθρώπους που τους κοροϊδεύουν, την ίδια στιγμή οι δαπάνες υγείας των νοικοκυριών –ήδη αδικαιολόγητα υψηλές– έχουν πάει στον Θεό.
Δείτε το παρακάτω γράφημα:
- Στην Ελλάδα, οι άμεσες πληρωμές των νοικοκυριών για την υγεία ανήλθαν το 2024 σε 6,80 δισ. ευρώ, ή περίπου 656 ευρώ ανά κάτοικο. Αντιστοιχούσαν στο 2,9% του ΑΕΠ και στο 34% της συνολικής τρέχουσας δαπάνης υγείας.
- Η κατά κεφαλήν δαπάνη υγείας, δηλαδή η συνολική δαπάνη που αναλογεί σε κάθε κάτοικο της Ελλάδας, έφτασε τα 1.915 ευρώ το 2024, από 1.819 ευρώ το 2023, σημειώνοντας αύξηση 5,3%.
- Σε σύγκριση με το 2019, όταν ανερχόταν σε 1.415 ευρώ ανά κάτοικο, ήταν αυξημένη κατά 35,4%.
- Η Ελλάδα συνδυάζει χαμηλότερη συνολική δαπάνη υγείας ανά κάτοικο με υψηλότερη επιβάρυνση των νοικοκυριών μέσω άμεσων πληρωμών.
Αυτές, όμως, είναι κατά το πλείστον απαραίτητες, ανελαστικές δαπάνες για τους ανθρώπους στην Ελλάδα. Δεν μπορούν να τις αποφύγουν, αλλά τις πληρώνουν αδρά, γιατί η Νέα Δημοκρατία έχει επιλέξει στρατηγικά να ιδιωτικοποιήσει τα πάντα ή να κοστολογεί ακριβά τις υπηρεσίες, ακόμη και στον δημόσιο τομέα. Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής δεν διεξάγονται επαρκείς έλεγχοι στα ιδιωτικά ιατρεία. Πρέπει να μπορούν να αυξάνουν τον τζίρο και την πελατεία τους, γιατί αποτελούν μέρος της.
Ο θάνατος του Μαζωνάκη χάλασε, έστω για λίγο, αυτά τα σχέδια. Έτσι, προέκυψε η ανάγκη για ελέγχους σε κραυγαλέες περιπτώσεις, για προβολή τους στα ΜΜΕ και για επικοινωνιακή διαχείριση της είδησης, μήπως και εμπεδωθεί η εντύπωση ότι η κυβέρνηση μεριμνά πλέον.
Σε αυτό το πλαίσιο, η Εθνική Αρχή Διαφάνειας διαπίστωσε ότι σε ιδιωτική κλινική της Θεσσαλονίκης λειτουργούσε ογκολογικό τμήμα χωρίς άδεια και χορηγούνταν χημειοθεραπείες. Η Περιφέρεια υπέγραψε απόφαση σφράγισης της κλινικής στις 28 Σεπτεμβρίου.
Τι γίνεται, όμως, με την ευεξία στην Ελλάδα; Τι είδους αγορά είναι αυτή;
Τα στοιχεία περιγράφουν τι συμβαίνει και τι μέλλει να γίνει:
Α. 130.760 αισθητικές πράξεις με βοτουλινική τοξίνη (μπότοξ) έγιναν στην Ελλάδα το 2024. Σύμφωνα με την καταγραφή της Διεθνούς Εταιρείας Αισθητικής Πλαστικής Χειρουργικής (ISAPS), η Ελλάδα ήταν 10η παγκοσμίως στον αριθμό αυτών των πράξεων.
Β. Η έκθεση Global Wellness Economy Monitor 2025 δείχνει ότι η οικονομία της ευεξίας έχει διπλασιαστεί σε μέγεθος από το 2013 και έφτασε στο νέο ιστορικό υψηλό των 6,8 τρισ. δολαρίων το 2024. Προβλέπεται να αναπτύσσεται κατά 7,6% ετησίως την επόμενη πενταετία, φτάνοντας περίπου τα 9,8 τρισ. δολάρια το 2029. Στην Ελλάδα, η αγορά της ευεξίας εκτιμάται στα 18,45 δισ. δολάρια το 2024, από 13,40 δισ. το 2019.
Γ. Η έκθεση εκτιμά τη δαπάνη ευεξίας ανά κάτοικο στην Ελλάδα στα 1.776 δολάρια το 2024 και τοποθετεί το μέγεθος της αγοράς στο 7,18% του ΑΕΠ.
Κι αυτά είναι μόνο τα στοιχεία που μπορούμε να εντοπίσουμε, έστω αδρά. Υπάρχουν και πλευρές αυτής της αγοράς που δεν μπορούμε να τεκμηριώσουμε με αριθμούς, αλλά όλες και όλοι τις αναγνωρίζουμε.
Παραδείγματα;
Οι πωλήσεις συμπληρωμάτων διατροφής· το περιεχόμενο στα social media για θαυματουργά ματζούνια από μη πιστοποιημένους ή μη ελεγμένους πωλητές· οι «παραγιατροί» όλων των ειδικοτήτων που διαφημίζουν την πραμάτεια τους με instagrammable τρόπο, λέγοντας απίστευτες ανακρίβειες· οι personal coaches που εμφανώς κάνουν χρήση στεροειδών· οι ανειδίκευτοι που διαφημίζουν κάθε λογής «χώρους ευεξίας» και υπόσχονται ωραίο σώμα σε τρεις μήνες· ο τουρισμός ευεξίας, οι οδοντιατρικές υπηρεσίες και τα εμφυτεύματα μαλλιών. Πρακτικές και διαδικασίες που θολώνουν τη διάκριση ανάμεσα σε αυτό που είναι υγιές και σε αυτό που δεν είναι ωφέλιμο.
Μια νέα εκδοχή της «επιμέλειας εαυτού» απλώνεται σε όλη τη δημόσια σφαίρα, σε μια εποχή ναρκισσιστικής αναδίπλωσης, όπως θα την περιέγραφε ο Κρίστοφερ Λας. Μια επιμέλεια εαυτού που συνδέεται με την υπερκατανάλωση και όχι με την απαραίτητη φροντίδα για την ψυχική και σωματική μας υγεία. Μια εμμονική ενασχόληση με την υγεία, την ομορφιά, τη νεότητα, τη σεξουαλικότητα και, τελικά, με μια ζωή όσο το δυνατόν πιο μακρά, όπως περίπου επιτάσσουν οι tech bros.
Μέσα από δισεκατομμύρια οθόνες τροφοδοτείται η αυξημένη κατανάλωση της υγείας ως υπόσχεσης αθανασίας, της υγείας ως διαρκούς δράσης, της υγείας ως άρνησης της βιολογίας, του χρόνου, της ίδιας της ζωής καθώς ξετυλίγεται.
Η παραϊατρικοποίηση, η ιδιωτικοποίηση και η απουσία ελέγχου στην ιατρική και στους συναφείς τομείς είναι προϋποθέσεις της καταναλωτικής ανόδου και, ταυτόχρονα, της συγκρότησης ενός ελάχιστου εαυτού.
Η επινόηση ενός νέου, κοινωνικού και όχι αριστοκρατικού otium, μπορεί και να μας σώσει από τους λυσσασμένους για χρήματα αλμπάνηδες και από τη συρρίκνωση της ζωής στο επιφαινόμενό της.
