Ποιός θα μοιραστεί τα κομμάτια του Εργατικού Κόμματος;

Μετά το κίνημα των Αγανακτισμένων και τη μετατόπιση των αιτημάτων των Πλατειών στην εκλογική αρένα, με τους Ποδέμος και τον ΣΥΡΙΖΑ, πολλοί ενδιαφέρθηκαν για την οργανωτική δομή των νέων κομμάτων. Το ζητούμενο ήταν η δημιουργία ενός κόμματος-κινήματος που θα επέτρεπε μια πιο «άμεση» ή τουλάχιστον «συμμετοχική» δημοκρατία τόσο μέσα στο κόμμα όσο και σε κοινοβουλευτικό επίπεδο. Η απογοήτευση δεν άργησε να έρθει. Παρά τις αναφορές στα κινήματα, ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατάφερε ποτέ να χάσει τον αρχηγοκεντρικό του χαρακτήρα. Όσο για τους Ποδέμος, αποδείχτηκε ότι οι δυνατότητες των ψηφιακών τεχνολογιών δεν είναι πανάκεια και δεν οδηγούν απαραίτητα σε μια πιο οριζόντια δημοκρατία.

Κάτι ανάλογο συνέβη και στο Ηνωμένο Βασίλειο όταν το 2015 την ηγεσία των Εργατικών ανέλαβε ο Κόρμπιν. Παρά τον ενθουσιασμό για μια αριστερή εναλλακτική, τόσο μέσα στους Εργατικούς όσο και στη νεολαία γενικότερα, αυτή η δυναμική δεν μεταφράστηκε ποτέ σε εκλογική νίκη. Μετά ήρθε το Brexit και, πάρα την αργή και σταθερή παρακμή της χώρας, κανένας, συμπεριλαμβανομένης και της κυβέρνησης του Κιρ Στάρμερ, δεν προέταξε όντως έναν διαφορετικό δρόμο.

Ήταν αναμενόμενο λοιπόν η πολιτική κατάσταση στο Ηνωμένο Βασίλειο να μην πηγαίνει καλά. Σύμφωνα με τη δημοσκόπηση του IPSOS (Νοέμβριος 2025), το 33% προτίθεται να ψηφίσει Reform UK (το ακροδεξιό μόρφωμα του Νάιτζελ Φάρατζ), ενώ το Εργατικό Κόμμα βρίσκεται στο 18%, λίγο πιο πάνω από τους Πράσινους που καταγράφουν 15%. Η Εργατική κυβέρνηση έχει απογοητεύσει πολλούς ψηφοφόρους ειδικά στον χειρισμό της οικονομίας, σύμφωνα με το YouGov. Ο προϋπολογισμός της επόμενης χρονιάς παρουσιάστηκε στο τέλος Νοέμβρη. Το πάγωμα του φόρου εισοδήματος και των ορίων της εθνικής ασφάλειας προβλέπεται να οδηγήσουν αρκετούς σε υψηλότερες φορολογικές κλίμακες, κάτι που παραδέχεται και η υπουργός Οικονομίας, παρόλο που πιστεύει ότι οι πιο εύποροι θα συνεισφέρουν περισσότερο. Σε αυτό θα συμβάλει και η αύξηση του κατώτατου μισθού. Δηλαδή, το ένα χέρι δίνει και το άλλο παίρνει. Μπορεί σύμφωνα με την υπουργό «η εποχή της λιτότητας» να έχει παρέλθει και να προβλέπονται περισσότερες επενδύσεις στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και στα σχολεία, αλλά μέσα στο Εργατικό Κόμμα πολλοί ζητάνε να αυξηθεί και ο δανεισμός της χώρας.

Το σίγουρο είναι ότι η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ δεν έχει την εμπιστοσύνη του εκλογικού σώματος και πολλοί προσανατολίζονται προς τις εναλλακτικές, τους Πράσινους και το νέο κόμμα του Τζέρεμι Κόρμπιν και της Ζάρα Σουλτάνα, Το Κόμμα Σου (Your Party). Δυστυχώς, το τελευταίο έκανε μια επεισοδιακή αρχή, με τους δυο υποψήφιους αρχηγούς και τους υποστηρικτές τους να συνεχίζουν τις κόντρες, παρόλο που το συνέδριο του κόμματος ψήφισε υπέρ της συλλογικής ηγεσίας, η οποία αρχικά θα έχει την μορφή μιας 16μελους κεντρικής εκτελεστικής επιτροπής. Τα προβλήματα μεταξύ του Κόρμπιν και της Σουλτάνα άρχισαν όταν η τελευταία πήρε την πρωτοβουλία να ανακοινώσει μονομερώς τη δημιουργία του κόμματος, και εντάθηκαν όταν η Σουλτάνα δημιούργησε μια σελίδα εγγραφής μελών πυροδοτώντας μια διαμάχη για το πώς θα μεταφερθούν τα χρήματα στο κόμμα. Η κόντρα μεταξύ των δύο είναι ίσως ένας από τους λόγους που, ενώ η αρχική ιδέα για τη δημιουργία νέου κόμματος μάζεψε 600.000 υπογραφές μέσα σε μια βδομάδα, μέχρι στιγμής μόνο 55.000 έχουν γίνει μέλη.

Το ιδρυτικό συνέδριο που έγινε στο Λίβερπουλ στο τέλος Νοέμβρη έγινε αφορμή καινούργιων προστριβών, όταν η Σουλτάνα δεν εμφανίστηκε την πρώτη μέρα (τη μέρα της εναρκτήριας ομιλίας του Κόρμπιν) ως διαμαρτυρία για το «κυνήγι μαγισσών» ενάντιων μελών που ανήκουν και σε άλλες αριστερές οργανώσεις, ειδικά στο συνδεόμενο με το ελληνικό ΣΕΚ, Socialist Workers Party. Η αρχική ιδέα ήταν να απαγορεύεται η εγγραφή σε όσους είναι ήδη μέλη άλλου κόμματος, κάτι που αναθεώρησε η ψήφος του συνεδρίου. Βέβαια, η αναφορά και μόνο στη συγκεκριμένη οργάνωση ίσως αποθαρρύνει αρκετούς να στηρίξουν τον καινούργιο φορέα, φοβούμενοι απ’ τη μια τον φραξιονισμό και από την άλλη μια «επαναστατικότητα» που απαντάει περισσότερο στις ανάγκες του προηγούμενου αιώνα. Όσο για τον χαρακτήρα του νέου κόμματος, το συνέδριο αποφάσισε ότι θα είναι ανοιχτά αριστερό (ο όρος που χρησιμοποιείται στο Ηνωμένο Βασίλειο είναι «σοσιαλιστικό»), ενώ η εργατική τάξη θα είναι στο επίκεντρο των κοινωνικών συμμαχιών που ευελπιστεί να χτίσει το νέο κόμμα.

Παρά τις διαφωνίες που μπορεί να έχει κανείς με το νέο κόμμα, το Your Party είναι ένα μεγάλο πείραμα όσον αφορά τη συμμετοχική δημοκρατία.

Απ’ την άλλη, οι Πράσινοι φαίνεται να απολαμβάνουν την εμπιστοσύνη ολοένα και μεγαλύτερου τμήματος της κοινής γνώμης, ειδικά μετά την εκλογή του Ζακ Πολάνσκι τον Σεπτέμβρη. Οι Πράσινοι έχουν πια ξεπεράσει τις 150.000 μελη στην Αγγλία και στην Ουαλία και αυτό οφείλεται κατά πολύ στον νέο ηγέτη τους που είναι χαρισματικός, δεν φοβάται την αντιπαράθεση και έχει σαφές, αριστερό μήνυμα. Όχι ότι το κόμμα άλλαξε εν μιά νυκτί. Ήδη από το 2008 η Καρολάιν Λούκας (βουλεύτρια των Πρασίνων) είχε δωσει σαφές μήνυμα κατά της λιτότητας με τη «Νέα Πράσινη Συμφωνία». Αλλά και ιστορικά, τα Πράσινα ευρωπαϊκά κόμματα ήταν τα πρώτα που προσπάθησαν να γεφυρώσουν το κίνημα με το κόμμα. Είτε έχοντας διπλή ηγεσία, είτε βασιζόμενα σε αποκεντρωμένα δίκτυα, είτε τονίζοντας την ανάγκη συμμετοχής της βάσης.