Οι μετανάστες παύουν να είναι το αντικείμενο κάποιας συζήτησης, που τους κατασκευάζει ως δημόσιο πρόβλημα, και γίνονται οι ίδιοι παραγωγοί της
«Ζούμε στην Ελλάδα πάνω από 40 χρόνια και παρόλα αυτά ακόμα συζητάμε και δεν θεωρούμε αυτονόητο το να έχουμε βήμα δημόσιου λόγου. Ευτυχώς με αυτό το πρόγραμμα μας δίνεται αυτή η δυνατότητα. Νιώθουμε ότι αποκτάμε φωνή και, πιστεύω, θα βοηθήσει την ένταξη των μεταναστών στην ελληνική κοινωνία», αναφέρει στην «Εποχή» ο Μαχμούντ Αμπντελρασούλ, από τη μεταναστευτική οργάνωση Almasar, που πήρε μέρος στη σειρά εκπομπών «Πολίτες του κόσμου», στο ρ/σ «Στο Κόκκινο». Πρόκειται για πρόγραμμα, χρηματοδοτούμενο από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ένταξης, για την παραγωγή ραδιοφωνικών εκπομπών από τους ίδιους τους μετανάστες. Πρώτη φορά στα ερτζιανά, αλλά και γενικά στα ελληνικά ΜΜΕ, από τις 3 Μαρτίου και μέχρι τον Ιούνιο, κάθε μέρα στις 7μ.μ., θα ακούσουμε μετανάστες της Ελλάδας να θίγουν ζητήματα που τους αφορούν άμεσα, καθώς και άλλες διαφορετικές θεματικές.
«Στόχος του προγράμματος είναι να δοθεί βήμα λόγου στους ανθρώπους από τις μεταναστευτικές κοινότητες που ζουν μόνιμα στην Ελλάδα για να μπορέσουν να θέσουν τα δικά τους ζητήματα, καθώς δεν τους δίνεται πρόσβαση στα ΜΜΕ. Επίσης, υπάρχει και ένα δεύτερο σκέλος ενταξιακό, όπου γίνονται εκπαιδεύσεις σε ραδιοφωνικά ζητήματα και συμμετέχουν 20 άτομα ελληνικής καταγωγής και 24 από τρίτες χώρες» εξηγεί η Φανή Βασιλοπούλου από τη ΜΚΟ Praksis, αρωγός σε αυτήν την προσπάθεια.
Το πλεονέκτημα αυτού του προγράμματος και η διαφορά του με υπόλοιπες δράσεις που αφορούν στη μεταναστευτική κοινότητα είναι ο ρόλος που διαδραματίζουν οι ίδιοι οι μετανάστες. Παύουν να είναι το αντικείμενο κάποιας συζήτησης που τους κατασκευάζει ως δημόσιο πρόβλημα, ακόμα και υπό τη μορφή υποστήριξής τους, και γίνονται παραγωγοί της όποιας συζήτησης, χωρίς τρίτοι διαμεσολαβητές να μιλούν εξ ονόματός τους. «Αν δεν είσαι ο ίδιος μετανάστης δεν μπορείς να μιλήσεις ουσιαστικά για αυτήν την εμπειρία, γιατί δεν την έχεις, μιλάς επιφανειακά. Είναι πολύ καλό που μέσω αυτών των εκπομπών μπορούμε να μιλήσουμε για τον εαυτό μας. Είναι και ένας τρόπος για να μη νιώθουμε ξεχασμένοι και να μας θυμίζει κάτι τις πατρίδες από όπου προερχόμαστε» επισημαίνει στην «Εποχή» η Αντερέμι Αντεκούνμπι – Σεριφάτ, από την οργάνωση Generation 2.0 red, συμμετέχουσα και στις εκπαιδεύσεις.
Να μιλά η ίδια η κοινωνία
Γεννάται η ελπίδα πως είναι ένα βήμα που θα αλλάξει την κυρίαρχη κατεύθυνση στον τρόπο παρουσίασης των μεταναστών από τα ΜΜΕ. «Δεν μπορεί το μεταναστευτικό σε ένα ενημερωτικό πρόγραμμα να αποτελεί άλλοθι για τα ΜΜΕ. Δηλαδή έχω και αυτό, ένα μικρό απεριτίφ σε ένα πρόγραμμα, για να λέμε απλά ότι ασχολούμαστε και με τους μετανάστες, ή με τους ομοφυλόφιλους, τους οροθετικούς και γενικά με τις λεγόμενες μειοψηφίες. Αν δεις τους κατοίκους στη χώρα σου ως μειοψηφία, έχεις πολιτικό πρόβλημα. Ακόμα και ο χώρος που εκφράζει αυτός ο ρ/σ θεωρώ ότι βλέπει το ζήτημα ακόμα πολύ στενά. Εγώ έχω την άποψη ότι η κοινωνία πρέπει να υπάρχει μέσα στο πρόγραμμα και να μιλά η ίδια, ο μεταλλεργάτης, ο μετανάστης, ο οροθετικός» υπογραμμίζει ο δημοσιογράφος Κώστας Αρβανίτης, διευθυντής του Κόκκινου.
Με αυτόν τον τρόπο μπορεί να προωθηθεί η πραγματική ισότητα ανάμεσα στους ανθρώπους, αφού θα δοθεί η δυνατότητα να ακούσουμε τη γνώμη ανθρώπων από τρίτες χώρες για ζητήματα πέραν της μετανάστευσης. Ίσως τότε σταματήσουμε να τους αντιμετωπίζουμε με βάση μόνο μία ιδιότητά τους, αυτή του μετανάστη, σαν να πρόκειται για την ταυτότητά τους. «Οι μετανάστες μέχρι τώρα καλούνται να μιλήσουν μόνο για ζητήματα μετανάστευσης. Έχουμε, όμως, άποψη όπως όλοι οι πολίτες και για άλλα θέματα της χώρας, όπως παραδείγματος χάρη για την υγεία, για την οποία μίλησα εγώ σε μία από τις εκπομπές, καθότι είμαι γιατρός» εξηγεί ο Μαχμούντ Αμπντελρασούλ. «Το κοινό δείχνει ενδιαφέρον γιατί συμμετέχει, παίρνει τηλέφωνα και θέτει ερωτήματα, ανοίγοντας και αυτοί με τη σειρά τους θέματα προς συζήτηση» περιγράφει η Ντίνα Μπατζιά, υπεύθυνη δημοσιογράφος για τις εκπομπές.
Ο πλούτος κάθε χώρας
Σε αυτό το πρόγραμμα το ποιος αποτελεί το υποβοηθούμενο μέρος παραμένει με ερωτηματικό. Ίσως είμαστε εμείς το κοινό, που χρειαζόμαστε να μάθουμε να ακούμε το διαφορετικό χωρίς να το φέρνουμε στα δικά μας πλαίσια «κανονικότητας». Σίγουρα, πάντως δέκτης της βοήθειας αυτού του προγράμματος είναι το ίδιο το Κόκκινο, σύμφωνα με τον Κώστα Αρβανίτη. «Το ραδιόφωνό μας βγαίνει πολύ κερδισμένο από αυτή την ιστορία, μας έχουν δώσει μεγάλη ζωντάνια και νομίζω ότι παράγεται ένα προϊόν που έχει αξία. Στα καινούργια προγράμματα του Σεπτέμβρη θα δείτε πώς θα αξιοποιηθεί αυτό που μάθαμε. Γιατί καλό είναι για αυτούς τους ανθρώπους που μπήκαν στο πρόγραμμα και πήραν πράγματα, αλλά και εμείς πήραμε βλέποντας λάθη».
Με τέτοιου είδους προγράμματα είναι δυνατόν να ενδυναμωθούν οι άμυνες της κοινωνίας απέναντι στο ρατσισμό. Ακούγοντας τη φωνή ανθρώπων από τη μεταναστευτική κοινότητα και τη γνώμη τους κατανοούμε πως δεν πρόκειται για μια αδύναμη, αβοήθητη ομάδα, τροφοδοτώντας κατάλοιπα μεσσιανισμού που φέρουμε μέσα μας, αλλά ότι και εμείς επωφελούμαστε. «Δεν είμαστε βάρος για τη χώρα, γιατί φέραμε τον πλούτο μας από τις δικές μας χώρες. Ο κάθε άνθρωπος έχει κάτι μοναδικό να προσφέρει και αυτό είναι γεγονός θετικό για την οικονομία και τον πολιτισμό. Είμαστε όλοι μαζί» υπενθυμίζει η Αντερέμι Αντεκούνμπι – Σεριφάτ.
Τζέλα Αλιπράντη
