Πολιτική κράτησης μεταναστών και εξώσεων προσφύγων προς χάριν ακραίων αυτιών

Φωτο: Steve Evans / Flickr

Την ερχόμενη εβδομάδα ο υπουργός Μετανάστευσης και Ασύλου θα παρουσιάσει επίσημα στο Υπουργικό Συμβούλιο ένα νομοσχέδιο με σκοπό την πάταξη της παράνομης μετανάστευσης για να δώσει το στίγμα των ιδεολογικών του απόψεων, όπως είχε αναφέρει με την ανάληψη των καθηκόντων του.

Το νομοσχέδιο είναι ένα ακόμη συμπίλημα διατάξεων που προτείνονται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στο πλαίσιο της αναμόρφωσης της διαδικασίας επιστροφών. Πέρα από διάφορα που θα ανακοινωθούν ως καινοφανή ή πρωτοποριακά πλην αδιάφορα, εφαρμοζόμενα ήδη ή ανεφάρμοστα (αμοιβαία αναγνώριση αποφάσεων επιστροφής, ενίσχυση οικειοθελών επιστροφών, βραχιολάκια εντοπισμού) εκείνο που θα σηματοδοτήσει την απόπειρα ακροδεξιάς στροφής θα είναι η αύξηση του ορίου ανώτατης διάρκειας κράτησης των προς απέλαση μεταναστών από 18 σε 24 μήνες.

Η αύξηση του ορίου της κράτησης σε 24 μήνες, ακόμη και στους ελάχιστους που θα εφαρμοσθεί, θα σημάνει μια επιστροφή στην αλήστου μνήμης πολιτική προ του 2015 «να τους κάνουμε τη ζωή δύσκολη». Μόνο το 2014 με την εφαρμογή της αόριστης κράτησης (υπό τη μορφή της συγκεκαλυμμένης υποχρεωτικής παραμονής σε ορισμένο μέρος, που κατά την τότε γνωμοδότηση – νομική εκτροπή του Νομικού Συμβουλίου του Κράτους μπορούσε να είναι και η Αμυγδαλέζα) παραβιάσθηκε το όριο των 18 μηνών, που αποτελεί άλλωστε και κατά αναλογία συνταγματικό όριο με βάση την προσωρινή κράτηση στα ποινικά αδικήματα. Θυμίζουμε δε ότι στις αρχές του 2015 η αυτοκτονία μετανάστη που επανεγκλείσθηκε στην Αμυγδαλέζα με ορίζοντα νέα αόριστη κράτηση μετά εξάντληση προηγούμενης 18μηνης κράτησης, σηματοδότησε την χαλάρωση της προηγούμενης ακραίας πρακτικής διοικητικής κράτησης που δεν έχει κατ΄ουσίαν μεταβληθεί έως σήμερα.

Υπάρχει όμως πραγματική ανάγκη για την εφαρμογή περισσότερο περιοριστικών μέτρων στους παράνομα διαμένοντες; Έχουμε επισημάνει και στο παρελθόν ότι μετά τη φυγή των προσφύγων και μεταναστών προς την Ευρώπη, δεν υπάρχει ιδιαίτερα μεγάλο απόθεμα παράνομα διαμενόντων στη χώρα. Είναι δε χαρακτηριστικό ότι ακόμη και η διάταξη Καιρίδη για νομιμοποίηση 30.000 μεταναστών μόλις και μετά βίας έπιασε τον στόχο της μετά από ένα και πλέον έτος που ίσχυσε έως την ανάκλησή της από τον τωρινό υπουργό.

Η ηγεσία του υπουργείου, προσπαθώντας να φανεί συνεπής στις καταβολές της, αδυνατεί να αντιληφθεί κάτι που εν μέρει επισήμανε και ο προηγούμενος υπουργός, ότι δηλαδή υπάρχει αντίθετα ανάγκη ενίσχυσης της πρόσβασης στην εργασία και της ενσωμάτωσης στην κοινωνία των προσφύγων και των μεταναστών στη χώρα.

Κι εδώ έρχεται η άλλη πρόσφατη αναιτιολόγητη πολιτική του υπουργείου. Εδώ και δύο εβδομάδες επιχειρείται η έξωση προσφύγων (που αφορά κυρίως αναγνωρισμένους και όχι αιτούντες) από τις δομές φιλοξενίας της χώρας. Ολόκληρες οικογένειες απειλούνται να χάσουν το προσωρινό έστω σπίτι τους (συνήθως ένα κοντέινερ), πριν το τέλος μάλιστα της σχολικής χρονιάς που οδήγησε και στη συγκρότηση πρωτοβουλίας των συντονιστών εκπαίδευσης που έχουν τοποθετηθεί στις δομές αυτές, διαμαρτυρόμενες για την ανάλγητη πολιτική σε βάρος προσφύγων και κυρίως των ανήλικων παιδιών τους.

Ο σκοπός αυτής της έξωσης άγνωστος, καθότι οι φιλοξενούμενοι στις δομές σύμφωνα με τα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα στοιχεία είναι λίγοι περισσότεροι από 10.000, ενώ η χωρητικότητα των κέντρων είναι τουλάχιστον υπερδιπλάσια. Κάποιες οικογένειες μένουν σε αυτές τις δομές ακόμη και χρόνια και προσπαθούν να ενταχθούν ως εργαζόμενοι σε γειτονικές περιοχές.

Εφόσον επιμείνει το υπουργείο στην έξωση, θα οδηγήσει ακόμη ένα μεγάλο αριθμό προσφύγων στην υπόλοιπη Ευρώπη, καθώς το μοναδικό πρόγραμμα ένταξης στη χώρα (HELIOS) παλεύει να επανεκκινήσει μετά την κατ΄ουσίαν αναστολή λειτουργίας του από τα τέλη του προηγούμενου έτους, και σε κάθε περίπτωση δεν επαρκεί για το σύνολο των προσφύγων που αναγνωρίζονται στη χώρα.

Δεν γνωρίζουμε επίσης αν αυτή η επιχειρούμενη έξωση έχει σκοπό τη στέγαση των (αναγνωρισμένων κυρίως) προσφύγων που επιθυμεί η Γερμανία να επιστρέψει στη χώρα. Αν αυτός είναι ο σκοπός, είναι βέβαιο ότι θα αποτύχει. Η πολιτική των καμπς είναι έτσι κι αλλιώς προβληματική και πρόσφυγες που έχουν γνωρίσει τις συνθήκες υποδοχής στη Γερμανία ή αλλού, είναι βέβαιο ότι θα αναζητήσουν ξανά την τύχη τους εκεί, και πάντως όχι σε καμπς μακριά από τον αστικό ιστό.

Η χώρα δεν έχει ανάγκη από πολιτικές που σκοπό έχουν να χαϊδέψουν ακραία αυτιά. Αν κανείς διαβάσει τα στατιστικά των απελάσεων από την Ελλάδα ή των επιστροφών Δουβλίνου θα καταλάβει ότι μιλάμε απλά για μια σπατάλη πόρων προς συντήρηση μιας επικοινωνιακής πολιτικής και τίποτε άλλο. Περισσότερο από 73% των 5.865 που απελάθηκαν ή αναχώρησαν οικειοθελώς πέρσι είναι από την Αλβανία ή τη Γεωργία. Οι επιστρεφόμενοι δε μέσω Δουβλίνου είναι παραδοσιακά μερικές δεκάδες ή εκατοντάδες το χρόνο. Προς τι το μένος;