Εν όψει περιφερειακών εκλογών
Το προηγούμενο διάστημα ήρθε στο ουκρανικό κοινοβούλιο το σχέδιο νόμου, που είχε κατατεθεί από τον πρόεδρο της Ουκρανίας Πέτρο Ποροσένκο από τις αρχές Ιουλίου και προβλέπει τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων και των δικαιωμάτων των περιφερειών. Οι συγκεκριμένες διατάξεις έγιναν αφορμή για τη διάσπαση του κυβερνητικού μπλοκ και οι βουλευτές των τριών από τα πέντε κυβερνητικά κόμματα ψήφισαν κατά. Το νομοσχέδιο τελικά υπερψηφίστηκε χάρη στις ψήφους του κόμματος της αξιωματικής αντιπολίτευσης, που θεωρείται φιλορωσικό και συνέχεια του κόμματος του πρώην προέδρου Βίκτωρ Γιανουκόβιτς. Την ίδια ώρα έξω από το κοινοβούλιο πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση ακροδεξιών, οι οποίοι ήλθαν σε συμπλοκή με τις δυνάμεις ασφαλείας, με αποτέλεσμα να σκοτωθούν δύο στρατιώτες και να τραυματιστούν πάνω από 10 άτομα.
Όλα αυτά γίνονται ενόψει των περιφερειακών εκλογών που έχουν οριστεί για τις 25 Οκτώβρη. Από την άλλη πλευρά, οι ρωσόφωνοι αυτονομιστές, αλλά και η Μόσχα, υποστηρίζουν ότι η συγκεκριμένη μεταρρύθμιση είναι πολύ πίσω από τις υποχρεώσεις του Κιέβου που απορρέουν από τις συμφωνίες του Μινσκ.
Έκκληση για τερματισμό εχθροπραξιών
Εν τω μεταξύ, η κατάσταση στο εσωτερικό της Ουκρανίας χειροτερεύει. Οι διακηρύξεις της ουκρανικής κυβέρνησης για την ευρωπαϊκή ολοκλήρωση, την οικονομική ανάπτυξη και την εδαφική ακεραιότητα είναι λαϊκίστικου χαρακτήρα και η καθημερινή της τακτική οδηγεί στα αντίθετα αποτελέσματα. Η προοπτική για ένταξη στην ΕΕ διαρκώς απομακρύνεται, η οικονομία χειροτερεύει και οι πιθανότητες να παραμείνει η χώρα ενιαία διαρκώς μειώνονται, λόγω των πολεμικών συγκρούσεων. Ο κόσμος όλο και πιο πολύ ζητάει τον τερματισμό των εχθροπραξιών. Στο Κίεβο και σε άλλες πόλεις γίνονται συγκεντρώσεις από συγγενείς στρατιωτών και από ανθρώπους που επέστρεψαν από το μέτωπο, που ζητούν να σταματήσει ο πόλεμος. Γονείς κρύβουν τα παιδιά τους ή τα στέλνουν στο εξωτερικό για να αποφύγουν την επιστράτευση.
Ο ουκρανικός στρατός κατάφερε να ανακτήσει τον έλεγχο μόνο της Μαριούπολης. Το Σλαβιάνσκ, το Κραματόρσκ και άλλες περιοχές παραμένουν υπό τον έλεγχο των ρωσόφωνων αυτονομιστών. Πάνω από ένα εκατομμύριο άτομα από αυτές τις περιοχές έφυγε προς τη Ρωσία.
Ανεξάρτητα από το τι λέγεται ή τι αποσιωπάται, η Ρωσία επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό, όχι μόνο από τις κυρώσεις, αλλά και επειδή η αποσταθεροποίηση της Ουκρανίας έχει στόχο την Ρωσία. Η Ρωσία είναι σε αντιπαράθεση κυρίως με τις ΗΠΑ, για τον έλεγχο των εμπορικών και οικονομικών διαύλων μεταξύ Ρωσίας και ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων και των αγωγών φυσικού αερίου.
Τι ζητάει η κάθε πλευρά;
Οι ρωσόφωνοι αυτονομιστές ζητάνε ανεξαρτησία και διατήρηση των ελεγχόμενων περιοχών. Απελευθέρωση όλων των περιοχών του Ντονμπάς από τον ουκρανικό στρατό και εκδίωξη των ακροδεξιών ταγμάτων και των μισθοφόρων.
Οι ουκρανοί εθνικιστές επιδιώκουν επικράτηση σε όλες τις ανατολικές περιοχές, απομάκρυνση όλων των ρώσικης εθνικότητας κατοίκων και ουκρανοποίηση του Ντονμπάς.
Η κυβέρνηση του Κιέβου επιθυμεί να διατηρήσει υπό τον έλεγχό της κάποιες ανατολικές περιοχές, γιατί φοβάται τις φυγόκεντρες τάσεις που εκδηλώνονται τελευταία στη Δυτική Ουκρανία. Βλέπει ότι είναι πλέον αδύνατο να ανακτήσει τον πλήρη έλεγχο του Ντονιέτσκ και του Λουγκάνσκ, γι’ αυτό και δεν το θέτει σε πρώτο πλάνο. Από την άλλη πλευρά, επιθυμεί τη διάλυση των ακροδεξιών ομάδων τις οποίες εξέθρεψε και στρέφονται πλέον εναντίον της.
Υπάρχουν φόβοι από πολιτικούς αναλυτές για τον τρόπο διεξαγωγής των περιφερειακών εκλογών και την κατάσταση που θα ακολουθήσει. Θεωρείται ότι η Ουκρανία με το νόμο για την αποκέντρωση επιδιώκει να κερδίσει χρόνο. Να γίνουν, δηλαδή, οι εκλογές τον Οκτώβρη για ανάδειξη δημάρχων και δημοτικών συμβουλίων, χωρίς να είναι σαφώς προκαθορισμένες οι αρμοδιότητές τους. Άλλωστε, ακόμη δεν έχει προσδιοριστεί το εκλογικό σύστημα, με αποτέλεσμα να προχωρήσει σε νέες εκλογές, αφού δει τα αποτελέσματα των περιφερειακών εκλογών οπότε και θα προσαρμόσει τον εκλογικό νόμο ανάλογα.
Μιχάλης Πέρας
