Στο επίκεντρο της συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου τη Δευτέρα 20 Απριλίου, βρέθηκε το ζήτημα της ανάπλασης των προσφυγικών της λεωφόρου Αλεξάνδρας. Υπενθυμίζεται ότι η περιφέρεια Αττικής έχει προκηρύξει διαγωνισμό για την ανάπλαση των τεσσάρων από τις οκτώ πολυκατοικίες των προσφυγικών, με κατεύθυνση την αξιοποίηση τους για τη δημιουργία χώρων κοινωνικής κατοικίας και μουσείου Μικρασιατικής Μνήμης. Αφορμή υπήρξε το ψήφισμα που κατατέθηκε από τη δημοτική αρχή, σύμφωνα με το οποίο αναγνωρίζει πλήρως τη σημασία της αποκατάστασης των κτιρίων, της διασφάλισης της στατικής τους επάρκειας με σεβασμό στα αρχικά σχέδια, όπως αρμόζει σε μνημεία, καθώς και της κοινωνικής αξιοποίησής τους, ενώ ζητά την πλήρη ενημέρωση και συμμετοχή του στον σχετικό σχεδιασμό, θέτοντας παράλληλα τα ζήτημα της δημόσιας διαβούλευσης για το σύνολο του σχεδιασμού, την εξασφάλιση πλήρους διαφάνειας ως προς τις μελέτες αλλά και τη διαδικασία απόδοσης των κατοικιών στους δικαιούχους, καθώς και τη μέριμνα για την προστασία των σημερινών κατοίκων στα κτίρια.
Tο σύνολο των παρατάξεων τοποθετήθηκε γύρω από το ψήφισμα, με αυτή του Κώστα Μπακογιάννη να αναφέρει πως θα το στηρίξει αν προστεθεί πως ο δήμος Αθηναίων στηρίζει το σχέδιο της περιφέρειας Αττικής, τη Λαϊκή Συσπείρωση να αιτείται να αναφερθεί ως αίτημα το να μην προχωρήσει η προγραμματική σύμβαση της περιφέρειας, ενώ η Ανοιχτή Πόλη ζήτησε από τον δήμο Αθηναίων να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός διαύλουδιαλόγου και οργανωμένης διαβούλευσης, ώστε να αναζητηθεί εκείνη η μορφή παρέμβασης που θα υποστηρίζει το ζητούμενο μιας ζωντανής και συμπεριληπτικής γειτονιάς, θα σέβεται το ιστορικό και πολιτιστικό φορτίο του χώρου και δεν θα εκτοπίζει τους ανθρώπους που για πολλά χρόνια ζουν εκεί. Τελικά η εισήγηση της δημοτικής αρχής υπερψηφίστηκε από τις παρατάξεις «Αθήνα Τώρα» και «Ανοιχτή Πόλη», ενώ «Λαϊκή Συσπείρωση», «Ανατρεπτική Συμμαχία» και «Αθήνα Ψηλά» καταψήφισαν. Στη συζήτηση συμμετείχαν και εκπρόσωποι των κατοίκων των οκτώ κτιρίων, καθώς και αλληλέγγυοι, οι οποίοι μετέφεραν την πλήρη αντίθεση τους τόσο στην προτεινόμενη ανάπλαση, όσο και στην απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, εξέφρασαν την ανησυχία τους για το μέλλον των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων που ζουν στην κοινότητα των προσφυγικών, ενώ αναφέρθηκαν και στον απεργό πείνας Αριστοτέλη Χαντζή που βρίσκεται σε απεργία πείνας από τις 5 Φλεβάρη με αίτημα την ακύρωση της σύμβασης της ανάπλασης από την περιφέρεια Αττικής, με μέλη της κοινότητας να προαναγγέλλουν την έναρξη δεύτερης απεργίας πείνας.
Σήμερα στα Προσφυγικά κατοικούν περισσότεροι από 400 άνθρωποι, συμπεριλαμβανομένων και ευάλωτων ομάδων όπως πρόσφυγες, παιδιά, καρκινοπαθείς κ.ά., με τα μέλη της κοινότητας να δηλώνουν ότι επιθυμούν να προχωρήσουν οι ίδιοι σε συντήρηση και αποκατάσταση των κτιρίων, με δική τους αυτοχρηματοδότηση και τη συμμετοχή διακεκριμένων αρχιτεκτόνων, και πολιτικών μηχανικών, καθώς εκτιμούν ότι η στόχευση της ανάπλασης που προωθείται είναι η διάλυση των προσφυγικών ως κοινωνικού εγχειρήματος, με την πλήρη ενσωμάτωσή τους στη σφαίρα της αγοράς, γεγονός που εκτός από τον διωγμό των εκατοντάδων οικογενειών που σήμερα κατοικούν εκεί, θα σημάνει και την εκτόξευση των ενοικίων και του κόστους ζωής σε όλη την περιοχή.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η σημερινή πρόταση της περιφέρειας παρουσιάζει σημαντικές διαφορές με την πρόταση της περιόδου 2017-18, καθώς τότε σχεδιαζόταν παρέμβαση στο σύνολο των οκτώ συγκροτημάτων, ενώ σήμερα για μόνο 4 από αυτά, εκείνα που βλέπουν προς τη λεωφόρο Αλεξάνδρας, με την Ανοιχτή Πόλη να ζητάει η παρέμβαση να είναι συνολική σε όλα τα κτίρια και τους κοινόχρηστους χώρους που περιβάλλουν τα οκτώ συγκροτήματα, με κοινωνικά κριτήρια που θα παίρνουν υπόψη τους ανθρώπους που ζουν εκεί.
Σε μια περίοδο όπου το ζήτημα της στέγης εξελίσσεται σε μείζον κοινωνικό πεδίο σύγκρουσης, η περίπτωση των προσφυγικών συμπυκνώνει με τον πιο καθαρό τρόπο το διακύβευμα: την κατοικία ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα και δημόσιο αγαθό, απέναντι στην εμπορευματοποίησή της ως πεδίο κερδοσκοπίας. Κάθε σχέδιο κοινωνικής κατοικίας που δεν λειτουργεί ως προκάλυμμα άλλων σκοπιμοτήτων οφείλει να εδράζεται στον ουσιαστικό διάλογο με τις τοπικές κοινωνίες, στη συλλογική συνεννόηση και στην εξυπηρέτηση του ευρύτερου κοινωνικού συμφέροντος. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει ανοιχτό: θα προχωρήσει η συντήρηση και αποκατάσταση των κτιρίων με όρους κοινωνικούς, με τους κατοίκους παρόντες και συμμέτοχους, ή θα στηριχθεί στον εκτοπισμό τους στο όνομα της ανάπτυξης; Η απάντηση σε αυτό δεν αφορά μόνο μια γειτονιά, αλλά θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό το μέλλον της κοινωνικής κατοικίας στον αστικό ιστό της Αθήνας.
Φωτογραφία: Δανάη Δαυλοπούλου / Eurokinissi





