Τα ξημερώματα της 16ης Απριλίου 1945, ο Κόκκινος Στρατός εξαπολύει τη μεγαλύτερη καταιγίδα πυρός του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Περισσότερα από 90.000 πυροβόλα και εκτοξευτές πυραύλων Κατιούσα σείουν τη γη. Οι Γερμανοί τους αποκαλούσαν «αρμόνια του Στάλιν» ένα όνομα που αποτύπωνε τον εκκωφαντικό, σχεδόν απόκοσμο ήχο των σοβιετικών καθώς σάρωναν τις γραμμές του μετώπου.
Περίπου ένα εκατομμύριο στρατιώτες ρίχνονται στην επίθεση στα Υψώματα του Ζέελοβ, το τελευταίο φυσικό εμπόδιο πριν από το Βερολίνο. Μαζί τους επιχειρούν και συμμαχικές μονάδες, μεταξύ των οποίων και πολωνικές. Απέναντί τους, περίπου 100.000 Γερμανοί στρατιώτες, υπό τον Γκόταρντ Χαϊνρίτσι, έχουν οργανώσει την τελευταία ισχυρή γραμμή άμυνας ανατολικά της πρωτεύουσας.
Στο κέντρο της επίθεσης, ο Γκεόργκι Ζούκοφ εξαπολύει σφοδρή μετωπική πίεση καθηλώνοντας τις γερμανικές δυνάμεις. Νοτιότερα, ο Ιβάν Κόνιεφ προωθεί ταχύτατα τις στρατιές του, επιδιώκοντας την υπερκέραση. Ο Ιωσήφ Στάλιν έχει δώσει στους δύο στρατάρχες σημαντική ελευθερία κινήσεων, μια επιλογή που στην πράξη τροφοδοτεί έναν άτυπο ανταγωνισμό για το ποιος θα φτάσει πρώτος στο Βερολίνο.
Το σχέδιο είναι απλό :
Η διάσπαση της άμυνας στα Ζέελοβ και η ταχεία περικύκλωση των τελευταίων αξιόμαχων γερμανικών σχηματισμών έξω από την πόλη, στερώντας από το Βερολίνο κάθε δυνατότητα οργανωμένης άμυνας.
Παρά το ασύλληπτο μπαράζ πυροβολικού και ρουκετών, η γερμανική άμυνα δεν καταρρέει αμέσως. Για τρεις ημέρες, τα Υψώματα του Ζέελοβ μετατρέπονται σε πεδίο ακραίας φθοράς. Οι μάχες είναι σκληρές, μετωπικές και αιματηρές.
Το τίμημα υπήρξε βαρύ:
- οι σοβιετικές απώλειες εκτιμώνται σε περίπου 30.000–33.000 νεκρούς
- οι γερμανικές σε περίπου 12.000–18.000 νεκρούς
Μετά από τρεις ημέρες αδιάκοπης πίεσης, οι σοβιετικές δυνάμεις κατορθώνουν να διασπάσουν τη γερμανική άμυνα. Τα ισχυρότερα τμήματα της Βέρμαχτ παγιδεύονται εκτός Βερολίνου, καθώς ο κλοιός αρχίζει να κλείνει. Ο δρόμος προς τη γερμανική πρωτεύουσα έχει πλέον ανοίξει.
Καθώς η κατάσταση γίνεται μη αναστρέψιμη, η γερμανική ηγεσία προχωρά σε απεγνωσμένες αποφάσεις. Ο Αδόλφος Χίτλερ, αποκομμένος από την πραγματικότητα στο καταφύγιό του, διατάζει αντεπιθέσεις που δεν μπορούν πλέον να υλοποιηθούν.
Μονάδες εξαντλημένες, ελλιπώς εξοπλισμένες και συχνά χωρίς συντονισμό ρίχνονται στη μάχη:
- τμήματα της Βέρμαχτ και των SS
- εθελοντές της πολιτοφυλακής Volkssturm, ηλικιωμένοι και έφηβοι
- απομεινάρια τεθωρακισμένων μονάδων χωρίς καύσιμα ή επαρκή πυρομαχικά
Η ελπίδα για ανατροπή της κατάστασης είναι ουσιαστικά ανύπαρκτη. Ωστόσο, η αντίσταση συνεχίζεται περισσότερο από απελπισία παρά από στρατηγική λογική. Με τον κλοιό να κλείνει, η μάχη μεταφέρεται μέσα στην ίδια την πόλη. Το Βερολίνο μετατρέπεται σε ένα απέραντο πεδίο οδομαχιών.
Σπίτι με σπίτι, δρόμο με δρόμο, οι σοβιετικές δυνάμεις προελαύνουν:
- ελεύθεροι σκοπευτές σε ερείπια
- άρματα μάχης σε στενούς δρόμους
- μάχες σε υπόγεια, σταθμούς μετρό και κατεστραμμένα κτίρια
Η αντίσταση είναι σφοδρή αλλά αποσπασματική. Οι υπερασπιστές πολεμούν χωρίς ελπίδα ενισχύσεων. Στα τέλη Απριλίου, το Βερολίνο έχει πλέον περικυκλωθεί πλήρως. Στις 30 Απριλίου 1945, ο Χίτλερ αυτοκτονεί στο καταφύγιό του. Λίγες ημέρες αργότερα, στις αρχές Μαΐου, η πόλη παραδίδεται. Η εικόνα που θα αποτυπωθεί ανεξίτηλα στην ιστορία:
Η κόκκινη σημαία να ανεμίζει πάνω από το Ράιχσταγκ.
Η 16η Απριλίου σηματοδοτεί την αρχή του τέλους για τον ναζισμό στην Ευρώπη. Ήταν η ημέρα που η τελική πράξη του πολέμου γράφτηκε όχι με λέξεις, αλλά με φωτιά, αίμα και σίδερο στα υψώματα Ζεελοβ του Βερολίνου.
