Η συζήτηση την Πέμπτη στη Βουλή ήταν, όντως, υπό τη σκιά του κορωνοϊού, όπως εξάλλου και ολόκληρη η κοινωνική και πολιτική ζωή το τελευταίο διάστημα. Όμως, παρ’ όλα αυτά, για πρώτη φορά έγιναν αναφορές σε σοβαρά ζητήματα που θα συναντήσουμε «μετά» την κρίση ή μετά την αρχή του τέλους της κρίσης. Και εδώ οι διαφορές είναι τεράστιες. Στη συζήτηση φάνηκε, μεταξύ ΝΔ και ΣΥΡΙΖΑ. Ζήσαμε, ενδεχομένως, σκηνές από το άμεσο μέλλον. Ακούστηκε, από την πλευρά της κυβέρνησης, ακόμη και η λέξη μνημόνιο …!
Η συζήτηση κρατήθηκε, γενικώς, σε χαμηλούς τόνους ιδίως στο πρώτο σκέλος της τα μέτρα για την αντιμετώπιση της υγειονομικής κρίσης. Ωστόσο και εδώ δεν έλλειψε η κριτική ιδίως από τον ΣΥΡΙΖΑ αλλά και το ΚΙΝΑΛ. Κυρίως, τέθηκαν δυο ζητήματα: της αργοπορίας να ενισχυθούν οι υγειονομικές δομές και να διευρυνθούν, ακόμη και με επιτάξεις και της συνεχιζόμενης αμέλειας να εξασφαλισθούν οι σωστοί όροι εργασίας των υγειονομικών. Η κυβέρνηση, δυστυχώς, δεν είχε επαρκείς απαντήσεις.
Ποιος εκτίθεται;
Ο κ. Κ. Μητσοτάκης άφησε αρκετά γρήγορα τα συναινετικά του και θεωρώντας ότι η δημοφιλία, λόγω της επιδημίας, του επιτρέπει να είναι, επί της ουσίας, οξύς υποστήριξε τα εξής: «Δεν θα παρασυρθώ σε εύκολες υποσχέσεις, ούτε σε απλοϊκά λόγια. Γιατί όσοι σήμερα σπεύδουν να ζητούν ατελείωτες παροχές, είναι σαν να στέλνουν από τώρα την Ελλάδα σε ένα καινούργιο μνημόνιο. Ας προσέχουν λοιπόν τι ζητούν, διότι εκτίθενται».
Είναι ενδιαφέρον ότι ο Πρωθυπουργός διάλεξε αυτό τον τρόπο να βάλει στη συζήτηση τη λέξη μνημόνιο. Στο άμεσο μέλλον μπορεί να θυμηθούμε αυτή την αναφορά. ΄Όχι μόνο γιατί οι προοπτικές είναι, αντικειμενικά, δυσοίωνες αλλά διότι η πολιτική της κυβέρνησης το προκαλεί. Τα στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ – Προοδευτική Συμμαχία το τονίζουν σε κάθε ευκαιρία: το πώς θα είναι η έξοδος, και ποια η επόμενη μέρα, θα εξαρτηθεί από την πολιτική που ασκείται τώρα! Αυτό δεν το έχει κατανοήσει η κυβέρνηση, διότι η λιτότητα είναι δομικό της στοιχείο.
Αυτή η λογική αφοπλίζει τις επιχειρήσεις και ρίχνει τους εργαζόμενους στην ανεργία. Εύστοχα απάντησε ο Αλέξης Τσίπρας στον Κ. Μητσοτάκη κατά τη συζήτηση στη Βουλή. «Όχι μόνο τα μέτρα που έχουν εξαγγελθεί αδυνατούν να καλύψουν ακόμη και τις άμεσες συνέπειες της κρίσης για επιχειρήσεις και εργαζόμενους, αλλά δεν προστατεύουν στο ελάχιστο την ελληνική οικονομία από το στρατηγικό-συστημικό κίνδυνο να συρρικνωθεί δραματικά, με αποτέλεσμα η ανεργία και η νέα φτωχοποίηση να φτάσουν σε τέτοια επίπεδα, ώστε να είναι αδύνατο να επανέλθουν μετά την πανδημία». Αυτό είναι η ουσία του ζητήματος και πολύ γρήγορα δυστυχώς θα το βρούμε μπροστά μας.
Δοκιμάζονται περικοπές
Η κυβέρνηση προετοιμάζεται, ωστόσο, για μέτρα στην αντίθετη κατεύθυνση και τα δοκιμάζει. Λίγες μέρες πριν δεν απέκλεισε ότι μπορεί να περικοπούν οι μισθοί των δημοσίων υπαλλήλων. Την εβδομάδα που πέρασε άνοιξε συζήτηση για το ενδεχόμενο περικοπής συντάξεων. Τη μια μέρα ο κ. Πέτσας το άφησε ανοικτό, την άλλη το αρνήθηκε μονολεκτικά, με ένα ξερό «όχι».
Οι δυσκολίες της κυβέρνησης αποτυπώνονται και στην πολιτική της στην Ευρώπη. Ενώ πολύ σωστά ο Πρωθυπουργός προσυπέγραψε την επιστολή μαζί με τους άλλους οκτώ Πρωθυπουργούς που ζητούσε έκδοση ευρωομολόγου, ο κ. Σταϊκούρας, μιλώντας στην ΕΡΤ την Παρασκευή, προέβλεψε ένα συμβιβασμό για το θέμα που δεν θα είναι ευρωομόλογο. Αλλά δεν είναι αναλυτής, είναι ο εκπρόσωπος της χώρας και οφείλει να είναι κάθετος στην υποστήριξη του ευρωομολόγου όπως ο ιταλός Πρωθυπουργός, ο κ. Κόντε.
Την ίδια στιγμή ο Αλέξης Τσίπρας σε άρθρο του στη Le Monde υποστηρίζει ότι αν δεν γίνει αποδεκτή από τη Γερμανία η έκδοση ευρωομόλογου, ακόμη και με διαφορετικό όνομα αλλά με το ίδιο αποτέλεσμα, τότε οι εννέα χώρες πρέπει να προχωρήσουν οι ίδιες «να επιβάλουν ευρωπαϊκή λύση, ευρωομόλογο χωρίς τη Γερμανία και Ολλανδία». Στο άρθρο υπενθυμίζει ένα αντίστοιχο στην ίδια εφημερίδα το 2015, με τίτλο «για ποιον κτυπά η καμπάνα», που σημείωνε ότι σε μια από τις πρώτες συνόδους κορυφής, είχε προσπαθήσει να μεταπείσει τους συναδέλφους του, διαμηνύοντας πως «αν αυτή είναι η μέθοδος να αντιμετωπιστεί η κρίση στην Ελλάδα, θα έλθει η ώρα όπου θα χρειαστεί οι χώρες τους να έλθουν αντιμέτωπες με την ίδια ‘λογική’». Η ώρα, λοιπόν, ήλθε!
Ιογενείς δημοσκοπήσεις
Αλλά ας επιστρέψουμε στην Αθήνα, στο Μαξίμου. Ασφαλώς, στην κυβέρνηση θα ικανοποιούνται διαβάζοντας διάφορες δημοσκοπήσεις. Ιδιαίτερα η τελευταία της Pulse για το Sky δείχνει άνοδο της ΝΔ από 39% στο 45% και πτώση του ΣΥΡΙΖΑ από 25% στο 22%, του ΚΙΝΑΛ από 6,5% στο 5,5%, της Ελλ. Λύσης από 5,5% στο 4.5%, ΚΚΕ και ΜΕΡΑ διατηρούν τις δυνάμεις τους (5% και 2,5% αντίστοιχα).
Δεν μπορεί όμως να φαντάζεται κανείς ότι στη ΝΔ διαβάζουν τη δημοσκόπηση χωρίς δεύτερες ψύχραιμες σκέψεις. Να μην υπολογίζουν, δηλαδή, ότι είναι μια «ιογενής δημοσκόπηση» και πρέπει να προφυλαχθούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 90% των ερωτηθέντων ανησυχούν για τον κορωνοϊό έναντι 49% ένα μήνα πριν. Όπως επίσης ότι το 86% κρίνουν θετικά τα μέτρα για το υγειονομικό μέρος, αλλά 67% μόνο τα μέτρα για την οικονομία έναντι 29% αρνητικά.
Στις δημοσκοπήσεις αυτές,επιπλέον, οι ερωτήσεις απευθύνονται σε κοινωνία που στερείται βασικές λειτουργίες ακόμη και πληροφορίες για να διαμορφώσει πλήρη εικόνα για όσα συμβαίνουν. Οι περισσότεροι πολίτες δεν εργάζονται μαζί με άλλους, δεν πηγαίνουν στα καφενεία και τις καφετέριες με τους φίλους τους, δεν πηγαίνουν στις σχολές τους οι νέες/οι, δεν συνοδεύουν τα παιδιά τους στα σχολεία οι γονείς. Για το κλίμα που διαμορφώνουν τα μέσα ενημέρωσης δεν χρειάζεται κανένα σχόλιο.
Υπάρχει, λοιπόν, μια αποδοχή των κυβερνητικών επιλογών ευρεία, αυτό είναι σαφές. Μια αποδοχή, χρονικά στην καρδιά του φόβου της επιδημίας. Δεν έχουν γίνει ακόμη φανερές οι συνέπειες, δηλαδή η ζωή με μειωμένο ή καθόλου εισόδημα, με υψηλά ποσοστά ανέργων. Πριν στο να βρεθούμε μπροστά σε μια οικονομία που δεν θα παίρνει καθόλου εύκολα και γρήγορα εμπρός. Και ίσως με μια κυβέρνηση που θα υιοθετεί, αν όχι μνημόνιο, μέτρα λιτότητας.
Από ένα φιλικό προς την κυβέρνηση αρθρογράφο, δια ταύτα, δανείζομαι το συμπέρασμα ότι η αποδοχή είναι «ιογενής».
Παύλος Δ. Κλαυδιανός
ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ ΣΥΡΙΖΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ
Σχέδιο ενίσχυσης εργαζομένων – επιχειρήσεων ύψους 35 δισ. ευρώ
Την επόμενη εβδομάδα, ενδεχομένως και αύριο, αναμένεται ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξης Τσίπρας και οι τομεάρχες Εργασίας Ε. Αχτσιόγλου, Οικονομικών Ε. Τσακαλώτος και Οικονομίας Ν. Παππάς σε κοινή συνέντευξη Τύπου να ανακοινώσουν σχέδιο του ΣΥΡΙΖΑ ενίσχυσης εργαζομένων και επιχειρήσεων ύψους 35 δισ. ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες ένα μέρος, 22 δισ., θα έχει τη μορφή εγγυήσεων και ένα άλλο, 13 δισ., χρήμα κανονικό που θα δοθεί με διάφορους τρόπους, όχι δάνεια.
Πρόκειται για ένα πρόγραμμα μεγάλης κλίμακας που θα στηρίζει το σύνολο της οικονομίας, τους εργαζόμενους και τις επιχειρήσεις όπως κάνουν αυτή την περίοδο όλες σχεδόν οι ευρωπαϊκές χώρες.
Εν τω μεταξύ, κατά τη συνέντευξη Τύπου την προηγούμενη Τετάρτη – θα υπάρχει πλέον σε εβδομαδιαία βάση ενημέρωση από τον εκπρόσωπο του κόμματος Αλέξη Χαρίτση και τον Τομεάρχη Υγείας Ανδρέα Ξανθό – ο ΣΥΡΙΖΑ πρότεινε να υλοποιηθούν άμεσα έξι μέτρα:
1. Να προχωρήσει η πλήρης καταβολή από το κράτος μισθών και δώρου Πάσχα στους εργαζόμενους των επιχειρήσεων που πλήττονται, ώστε και η αγοραστική τους δύναμη να διατηρηθεί για την επομένη της κρίσης, αλλά και οι επιχειρήσεις να ελαφρυνθούν εν μέσω πλήρους υποχώρησης της δραστηριότητάς τους.
2. Να αρθεί από την κυβέρνηση η αναστολή των εργασιακών συμβάσεων, να νομοθετήσει πλήρη απαγόρευση απολύσεων και δυσμενούς μεταβολής της σχέσης εργασίας, με αναδρομική ισχύ από την έναρξη της κρίσης.
3. Να σταματήσει επιτέλους η κυβέρνηση να εμπαίζει τους ελεύθερους επαγγελματίες και να προχωρήσει στην καταβολή μηνιαίου επιδόματος ίσο με το 1/12 της περσινής δήλωσης (με κατώτατο όριο τον βασικό μισθό) για όλους τους ελεύθερους επαγγελματίες.
4. Να σχεδιάσει ένα μεγάλο πρόγραμμα εγγυήσεων για τις επιχειρήσεις και όχι βεβαίως το απολύτως ανεπαρκές πρόγραμμα του 1 δισεκατομμυρίου που ισοδυναμεί με 0,5% του ΑΕΠ.
5. Να παρατείνει τώρα την προστασία της πρώτης κατοικίας. Είναι αδιανόητο να λέμε στους πολίτες “μένουμε σπίτι” – και ορθώς το λέμε βεβαίως – αλλά την ίδια ώρα η κυβέρνηση να ετοιμάζεται να βγάλει στο σφυρί τα σπίτια δανειοληπτών και φυσικών προσώπων που χάνουν το εισόδημά τους λόγω ακριβώς αυτής της κρίσης.
6. Να προχωρήσει σε καταβολή επιδόματος στα χαμηλά εισοδήματα ώστε να μπορούν να καλύψουν τις έκτακτες ανάγκες που προκύπτουν λόγω αυτής της μεγάλης κρίσης.
