Συνέντευξη με τον Άλεμ Μακσούτι, καθηγητή Πολιτικής Επιστήμης στο Πανεπιστήμιο της Λιουμπλιάνας
Με το δεξιό SDS (Σλοβενικό Δημοκρατικό Κόμμα) του εθνικιστή και ξενόφοβου πρώην πρωθυπουργού Γιάνεζ Γιάνσα να έχει ένα μικρό δημοσκοπικό προβάδισμα, θα γίνουν στις 22 Μάρτιου οι εκλογές στην Σλοβενία. Απέναντι στην κεντροαριστερή κυβέρνηση συνασπισμού του Κόμματος της Ελευθερίας, των Σοσιαλδημοκρατών και της Αριστεράς είναι μια δεξιά με καθαρά τραμπικά χαρακτηριστικά, που προκαλεί ανησυχία στον προοδευτικό και δημοκρατικό κόσμο και αποτυπώνει την τάση ανόδου του δεξιού λαϊκισμού στην Ευρώπη. Με τον Άλεμ Μακσούτι μιλάμε για τα επίδικα αυτών των εκλογών, για την τεταμένη προεκλογική περίοδο, και για την επόμενη ημέρα.
Τι σημαίνουν αυτές οι εκλογές για το μέλλον της Σλοβενίας; Ποιο είναι τα διακύβευμα;
Οι εκλογές αυτές είναι πολύ κρίσιμες. Από τη μία πλευρά έχουμε τα κόμματα του κεντροαριστερού συνασπισμού, και από την άλλη τη δεξιά αντιπολίτευση που βρίσκεται εκτός πραγματικότητας. Είναι μια αντιπολίτευση που έχει εντείνει τη ρητορική της εδώ και τέσσερα χρόνια, και απευθύνεται στους ψηφοφόρους με μια σκληρή κριτική για οτιδήποτε προέρχεται από την κυβέρνηση. Ως εναλλακτική λύση προσφέρει μόνο νεοφιλελεύθερες κοινοτοπίες, ρατσισμό, ομοφοβία και σοβινισμό κάθε είδους. Αν καταφέρει να έρθει στην εξουσία τη Σλοβενία την περιμένουν σκοτεινές εποχές, παρόμοιες με αυτές που βλέπουμε στην Αμερική από τον Τραμπ.
Μέσα σε ποιες συνθήκες γίνονται αυτές οι εκλογές;
Η Σλοβενία βρίσκεται σε μια θετική κοινωνικο-οικονομική κατάσταση. Για πρώτη φορά στην ιστορία έχουν γίνει μεταρρυθμίσεις σε τομείς που είχαν παραμεληθεί για δεκαετίες, όπως για παράδειγμα η μεταρρύθμιση της υγειονομικής περίθαλψης, η στεγαστική πολιτική, η μεταρρύθμιση των μισθών στο δημόσιο τομέα. Όλες οι παράμετροι, σύμφωνα με διεθνείς οργανισμούς, δείχνουν ότι η χώρα βρίσκεται σε έναν σωστό δρόμο. Ένα μεγάλο ανοιχτό και απρόβλεπτο πρόβλημα είναι η παγκόσμια κρίση που εκδηλώνεται με τη μορφή των πολέμων και των καταστροφικών πολιτικών των ΗΠΑ υπό την ηγεσία του Τραμπ. Η αντιπολίτευση, με επικεφαλής τον Γιάνεζ Γιάνσα από το SDS, ακολουθεί τις ίδιες ιδέες που οδηγούν στο χάος. Οι προτάσεις της, που υποτίθεται ότι αποτελούν μια εναλλακτική λύση απέναντι στην κυβέρνηση, είναι στην πραγματικότητα μια συνταγή για μια γενική καταστροφή.
Ποια είναι τα σημαντικότερα ζητήματα που κυριαρχούν στη δημόσια συζήτηση;
Η εκλογική ατζέντα καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από τη διεθνή πολιτική. Η κυβέρνηση του πρωθυπουργού Ρόμπερτ Γκολόμπ υποστηρίζει την Ουκρανία, έχει αναγνωρίσει την Παλαιστίνη, και καταδίκασε τη γενοκτονία του Ισραήλ στη Γάζα. Επίσης, δεν ταυτίζεται με τις ιμπεριαλιστικές πολιτικές που ακολουθεί ο Τραμπ για λογαριασμό των ΗΠΑ, και έχει δεσμευτεί να σέβεται το διεθνές δίκαιο και τα ψηφίσματα του ΟΗΕ. Αυτά είναι σημαντικά θέματα που πολώνουν την κοινωνία. Υπάρχουν επίσης και τα εσωτερικά πολιτικά ζητήματα. Απαιτούνται σημαντικά βήματα στην πορεία των μεταρρυθμίσεων στον τομέα της υγειονομικής περίθαλψης. Αυτό είναι ένα θέμα που ήταν στην επικαιρότητα σχεδόν σε όλη τη διάρκεια της κυβερνητικής θητείας. Επιπλέον, θα πρέπει να γίνουν οι μεταρρυθμίσεις που έχουν προετοιμαστεί από την κυβέρνηση του Γκολόμπ στον τομέα της εργασιακής και μισθολογικής πολιτικής, και οι οποίες στοχεύουν σε αναδιανεμητικές πολιτικές και στη μείωση των κοινωνικών διαφορών μεταξύ των ανθρώπων. Η δεξιά αντιπολίτευση, φυσικά, αντιτίθεται σε αυτό και προσφέρει τις νεοφιλελεύθερες πολιτικές της ως απάντηση.
Παράλληλα, όμως, βλέπουμε να γίνεται και μια γενικότερη ιδεολογική αντιπαράθεση, που σε μεγάλο βαθμό αντικατοπτρίζει μια σύγκρουση μεταξύ δύο διαφορετικών κόσμων.
Ναι, σε κάθε εκλογική αναμέτρηση στη Σλοβενία δεν μπορούμε να αποφύγουμε έναν βαθύτερο διχασμό, και αυτό είναι κάτι που αποτυπώνει τη στάση του καθενός απέναντι στην ιστορία. Η Δεξιά προσπαθεί πάντα να εμπλακεί σε έναν ιστορικό αναθεωρητισμό, εξυμνεί τη συνεργασία πολλών με τη φασιστική διοίκηση στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, και δοξάζει σαν ήρωες τους εθνικούς προδότες. Γενικά, ο φασισμός είναι μια οικεία επιλογή της σλοβενικής Δεξιάς, παρόμοια με αυτό που γίνεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως για παράδειγμα την Ουγγαρία, τις χώρες της ομάδας του Βίσεγκραντ, την Ιταλία και, τελευταία αλλά όχι λιγότερο σημαντική, την Ελλάδα. Από την άλλη, υπάρχει ο σιωπηλός αγώνας των αντιφασιστών ενάντια στις σύγχρονες μορφές φασισμού, και αυτό είναι κάτι που το υπερασπιζόμαστε σε αυτές τις εκλογές. Θα πρέπει επίσης να προσθέσουμε το θέμα του πολιτικού πολιτισμού, που βρίσκεται σε ένα καταστροφικά χαμηλό επίπεδο. Για αυτό ευθύνονται προσωπικά ο Γιάνεζ Γιάνσα και οι υποστηρικτές του, που προσβάλλουν τους πάντες γύρω τους με άθλια ψέματα, και καταφεύγουν στην παραπληροφόρηση, στις πολιτικά πρωτόγονες αφίσες, και στα προσβλητικά βίντεο που γίνονται με τη βοήθεια της τεχνητής νοημοσύνης και κυκλοφορούν στο διαδίκτυο. Ο πρωτόγονος χαρακτήρας των αντιλήψεών τους έγινε πολύ εμφανής σε ένα πρόσφατο περιστατικό, όταν σε μια αφίσα του μεγαλύτερου κόμματος του κυβερνητικού συνασπισμού, του Κινήματος Ελευθερίας του Ρόμπερτ Γκολόμπ, κρεμάστηκε το πτώμα ενός σκύλου Όλο αυτό είναι αποκρουστικό.
Τι δείχνει το δημοσκοπικό προβάδισμα που έχει το SDS;
Απολύτως τίποτα. Το SDS είναι ένα κόμμα με ανώτατο όριο στον απόλυτο αριθμό ψηφοφόρων. Από εκλογές σε εκλογές παίρνει μεταξύ 250.000 και 280.000 ψήφων, και αυτή είναι και η μεγαλύτερή εμβέλειά του. Είναι ένα κόμμα ενός ανθρώπου, που λειτουργεί σαν ιδιωτική εταιρεία. Ο Γιάνεζ Γιάνσα είναι ένας εθνικιστής, και για αυτόν κάθε νίκη είναι εγγυημένη εκ των προτέρων και η ήττα δεν είναι ποτέ οριστική. Και είναι έτσι για πάνω από 35 χρόνια. Η επιστροφή του στην εξουσία θα είναι μια καταστροφή για τη Σλοβενία και την περιοχή.
Φωτογραφία: Element5 Digital/ Pexels
