«Στη Γάζα, τα παιδιά είναι βουτηγμένα στο αίμα. Όπως στην Ιαπωνία πριν από ογδόντα χρόνια», δήλωσε στις 12 Οκτωβρίου ο Τοσιγιούκι Μιμάκι, συνιδρυτής της ιαπωνικής οργάνωσης «Nihon Hidankyo», με μέλη επιζώντες των πυρηνικών βομβαρδισμών στο Ναγκασάκι και τη Χιροσίμα (ευρύτερα γνωστούς ως Hibakusha), κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου που πραγματοποιήθηκε στο Τόκιο. Αιτία η ανακοίνωση της νορβηγικής Ακαδημίας ότι τους απονέμεται το φετινό βραβείο Νόμπελ Ειρήνης. Η αναγνώριση αυτή, υποστηρίζουν οι υπέργηροι πλέον αλλά ακαταπόνητοι Ιάπωνες φιλειρηνιστές, θα δώσει μεγάλη ώθηση στις προσπάθειές τους να αποδείξουν ότι η κατάργηση των πυρηνικών όπλων είναι εφικτή.
Εκτός των υπέρμαχων της επιλογής των Νορβηγών, υπήρξαν και σκεπτικιστές. Αρκετοί θεωρούσαν πως λόγω της συνεχιζόμενης τραγωδίας στη Γάζα, αλλά και την ευρύτερη πλέον περιοχή, το βραβείο θα έπρεπε να συνδεθεί με τον παλαιστινιακό αγώνα. Ωστόσο, με τις όποιες ελπίδες ειρήνευσης να απομακρύνονται συνεχώς, πώς θα μπορούσε να δικαιολογηθεί μια τέτοια απόφαση; Ίσως η επιλογή να ήταν η πλέον ενδεδειγμένη, ως αντίστιξη στο λουτρό αίματος της Μέσης Ανατολής και την εμπλοκή πυρηνικών δυνάμεων σε μια γενικευμένη περιφερειακή σύγκρουση με ανυπολόγιστες συνέπειες. Χρειάστηκε εξάλλου να περάσουν δεκαετίες ψυχρού πολέμου και αυξανόμενης συσσώρευσης πυρηνικών οπλοστασίων πριν η παγκόσμια κοινότητα αρχίσει να συνειδητοποιεί το αδιέξοδο. Γι’ αυτό και η κίνηση της Ακαδημίας −εκτός της αναγνώρισης της πολυετούς διεθνούς δράσης των Hibakusha− στοχεύει στο να σπάσει το ταμπού πως τα πυρηνικά όπλα είναι απαραίτητα ως φόβητρο που διατηρεί εύθραυστες ισορροπίες δυνάμεων και επομένως η κατάργηση τους είναι αδύνατη.
Η πολυετής δημόσια παρέμβαση των βραβευμένων (διαλέξεις, προσωπικές μαρτυρίες, δημοσιοποίηση υλικού, συναντήσεις με νέους) είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το Πλοίο της Ειρήνης. Με αυτό ταξιδεύουν, χρόνια τώρα, στον κόσμο. Η συντονίστρια του Κάρεν Χάλοους, μας είπε:
«Το Πλοίο της Ειρήνης (Peace Boat ) συνεργάζεται εδώ και πολύ καιρό με τους Hibakusha και από το 2008 τους προσκάλεσε να συμμετάσχουν στο Παγκόσμιο Ταξίδι για έναν Κόσμο χωρίς Πυρηνικά. (Peace Boat Hibakusha Project). Από το 2009, πάνω από 170 Hibakusha έχουν ταξιδέψει σε όλο τον κόσμο, δίνοντας προσωπικές μαρτυρίες για τις επιπτώσεις των ατομικών βομβών και ζητώντας την κατάργηση των πυρηνικών εξοπλισμών σε 100 περίπου πόλεις σε περισσότερες από 60 χώρες. Οι μαρτυρίες τους έπαιξαν σημαντικό ρόλο στην υλοποίηση της Συνθήκης Απαγόρευσης των Πυρηνικών Όπλων (TPNW).
Το 2015, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Ελλάδα που συντονίστηκε από το Διεθνές Παρατηρητήριο Οργανισμών και Παγκοσμιοποίησης (ΠΑΔΟΠ) και τους Διεθνείς Ιατρούς για την Πρόληψη του Πυρηνικού Πολέμου (IPPNW), στην 70η επέτειο από τους ατομικούς βομβαρδισμούς της Χιροσίμα και του Ναγκασάκι, διοργανώθηκε ειδική συνεδρίαση στη Βουλή των Ελλήνων (13 Μαρτίου). Ο κυβερνήτης του σκάφους, Yoshioka Tatsuya και ο επιζών της Χιροσίμα, Miyake Nobuo μίλησαν στο Κοινοβούλιο. Αντιπροσωπεία επισκέφθηκε ξανά το κοινοβούλιο και συναντήθηκε με τον υπουργό Εξωτερικών το επόμενο έτος, ενώ τον Μάιο του 2018, είχε την τιμή να καλωσοριστεί στην Ελλάδα από τον τότε πρωθυπουργό Αλέξη Τσίπρα.
Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όταν τα ταξίδια δεν ήταν δυνατά, οι Hibakusha συναντήθηκαν διαδικτυακά με φοιτητές του Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου στο Πάντειο Πανεπιστήμιο για να συζητήσουν τη Συνθήκη για την Απαγόρευση των Πυρηνικών Όπλων, επαναλαμβάνοντας τις εκκλήσεις τους για ένταξη της Ελλάδας στη Συνθήκη και τονίζοντας ότι το να είναι μέλος του ΝΑΤΟ δεν την εμποδίζει να ενταχθεί σε αυτήν. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν έχει ακόμη ενταχθεί».
Τι νόημα έχουν οι υψηλές βραβεύσεις, αν όχι να αφυπνίσουν την κοινή γνώμη;
«Η Ιαπωνία τείνει να επεκτείνει ξανά τον στρατό της και να ξαναβυθιστεί στον μιλιταρισμό», επισημαίνουν στην ανακοίνωση τους οι υπεύθυνοι του Πλοίου. «Το ουσιαστικό σημείο είναι να δράσουμε πάνω στην αρχή της οικοδόμησης της ειρήνης μέσω εμπιστοσύνης και διεθνούς συνεργασίας, χωρίς να βασιζόμαστε στη στρατιωτική δύναμη… Στην Ιαπωνία, η εμπειρία του πολέμου και των ατομικών βομβαρδισμών γίνεται γρήγορα μια μακρινή ανάμνηση… Η απονομή του Βραβείου Ειρήνης στη Nihon Hidankyo είναι μια ευκαιρία να υπενθυμίσουμε ότι η Ιαπωνία είναι η μόνη χώρα που έχει υποστεί τη χρήση πυρηνικών όπλων εν καιρώ πολέμου και έχει βαριά ηθική ευθύνη να οδηγήσει τον κόσμο προς την κατάργηση των πυρηνικών όπλων. Εάν η κυβέρνησή της επικροτεί την απονομή του βραβείου Νόμπελ Ειρήνης ως εξαιρετικά ουσιαστική, όπως δήλωσε ο πρωθυπουργός Σιγκέρου Iσίμπα, θα πρέπει να δηλώσει σαφώς ότι σκοπεύει να υπογράψει και να επικυρώσει τη Συνθήκη απαγόρευσης των πυρηνικών».
Σχεδόν 80 χρόνια πέρασαν, πριν η παγκόσμια κοινότητα αφουγκραστεί τα θύματα του πυρηνικού ολέθρου στην Ιαπωνία. Πόσα θα χρειαστούν για τους αθώους της Γάζας, της Δυτικής Όχθης, του Λιβάνου, για τους αθώους της γης;
