Γνώριμη φωνή αγαπημένου φίλου και συντρόφου από τα πέτρινα χρόνια της δικτατορίας των επίορκων συνταγματαρχών, της φασιστικής χούντας, μου μετέφερε τη θλιβερή είδηση από τη Σουηδία στην Ελλάδα:
«Μας έφυγε ο Συνοδινός», μού είπε.
«Τι εννοείς», τον ρώτησα.
«Έφυγε ο Κώστας!»
Σάστισα. Μια τέτοια είδηση δεν μπορεί να θεωρηθεί καλαμπούρι. Άλλωστε, δεν είμαστε άνθρωποι αυτού του στυλ. Ήμαστε πάντα σοβαροί και από χρόνια πια μεγάλοι. Γιατί και πώς, ήταν η επόμενη ερώτηση κι όταν συνειδητοποίησα το γεγονός, ένιωσα πως μου έβαλαν ένα μαχαίρι στην καρδιά.
Ήταν καλοκαίρι του 1967, όταν προερχόμενος από την Αυστρία, έφθασα στη Στοκχόλμη ταλαιπωρημένος, κουρασμένος, νηστικός, μετά από ένα ταξίδι ημερών, με ένα παλιό αυτοκίνητο. Έψαξα και βρήκα το κτήριο που στεγαζόταν η Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα. Ο πρώτος Έλληνας που συνάντησα εκεί, ήταν ο Συνοδινός. Ψηλός, λιγνός, ωραίος, ευγενικός, ανοιχτόκαρδος με υποδέχεται εγκάρδια. Είχα γι’ αυτόν ένα γράμμα από το Νίκο Μπανιά, συνυπεύθυνο των οργανώσεων της ΕΔΑ στο εξωτερικό. Γράμμα συστατικό για να συνδεθώ με το Κόμμα.
Ο Συνοδινός κατάλαβε πως ήμουν νηστικός και εγώ και άλλοι Έλληνες δημοκρατικοί φοιτητές από το Graz της Αυστρίας. Έστειλε κάποιο δικό μας να αγοράσει για μας τους επισκέπτες έτοιμο φαγητό, που μας πρόσφερε σαν να ‘χαμε φτάσει στο σπίτι του. «Εδώ θα κοιμόσαστε» μας είπε. «Από αύριο θα αρχίσουμε να ψάχνουμε για όλους σας δουλειά». Μας πρότεινε να βάψουμε ένα άλλο κτήριο, όπου επρόκειτο να μετεγκατασταθεί η Επιτροπή για τη Δημοκρατία στην Ελλάδα. Για τη δουλειά αυτή μας έδινε ένα μικρό ποσό ή μισό κοτόπουλο σούβλας. Αυτή τη δυνατότητα είχε η Επιτροπή Αντιδικτατορικού Αγώνα. Για μας τους φοιτητές ήταν αυτό μια σοβαρή αμοιβή, όσο καιρό ήμαστε χωρίς δουλειά.
Όσο περνούσαν οι μέρες και δεν βρίσκαμε μόνιμη και σταθερή απασχόληση, η απόγνωση άρχισε να μας κυριεύει. Είχαμε, όμως, συμπαραστάτη και βοηθό το Συνοδινό. Ένα πρωινό ήρθε μαζί με έναν άλλο σύντροφο, το μακαρίτη το Φαρφαρά και με πήγανε σε μια οικοδομή, που ήταν αποθηκάριος ο άλλος σύντροφος, ο Γιάννης Πετρίδης. Με τη βοήθεια τους έπιασα εκεί δουλειά κι ήτανε αυτό μια λύτρωση στον αγώνα για επιβίωση. Τα Σαββατοκύριακα ο Συνοδινός έβρισκε πρόχειρες δουλειές για όποιον ήθελε να δουλέψει, και η είσπραξη πήγαινε στο ταμείο της Αντιδικτατορικής Επιτροπής.
Την ίδια εποχή είχαν οι Τούρκοι στρατηγοί επιβάλει δικτατορία στη χώρα τους. Μία ομάδα Τούρκων δημοκρατών έκανε απεργία πείνας σε έναν από τους σταθμούς Μετρό της Στοκχόλμης. Ο Συνοδινός κι εγώ, μαζί με άλλους αντιφασίστες Έλληνες, είχαμε πάει να τους συμπαρασταθούμε. Σε λίγο εμφανίστηκαν Τούρκοι ακροδεξιοί έτοιμοι να επιτεθούν στους δημοκράτες πατριώτες τους. Εμείς, φυσικά, αντιδράσαμε. Τότε θαύμασα το Συνοδινό και εκτίμησα την παλικαριά του. Άρχισε να εκσφενδονίζει τους φασίστες, που σκόρπισαν και εξαφανίστηκαν. Και οι εξαντλημένοι απεργοί πείνας, που τρομοκρατημένοι είχαν στριμωχτεί ο ένας δίπλα στον άλλον, ανάσαναν και μας ευχαρίστησαν για τη συμπαράσταση στον αγώνα τους.
Το φθινόπωρο του 1969, η χούντα στην Ελλάδα είχε αναλάβει την διοργάνωση των Πανευρωπαϊκών Αγώνων Στίβου στο Στάδιο Καραϊσκάκη. Στο ίδιο στάδιο που είχε χρησιμοποιήσει για στρατόπεδο συγκέντρωσης τη νύχτα του πραξικοπήματος. Οι δημοκρατικές δυνάμεις της χώρας το θεώρησαν προσβολή και πρόκληση. Αποφασίσαμε να μποϊκοτάρουμε, κι αν ήταν δυνατόν, να ματαιώσουμε τους αγώνες. Οι Ολυμπιακές Επιτροπές, όμως, κάθε χώρας, όπως είναι γνωστό, ελέγχονται από πρίγκιπες και γενικά γαλαζοαίματους. Οι προσπάθειες μας δεν είχανε επιτυχία. Μόνο μεμονωμένοι αθλητές εκτίμησαν θετικά την πολιτική μας. Από τη Σουηδία μόνο ο Anders Gäderlund, τότε παγκόσμιος πρωταθλητής στα 3.000 μέτρα με εμπόδια, αποδέχθηκε την πολιτική μας και δεν πήγε στην Ελλάδα της δικτατορίας.
Το ΠΑΜ (Πατριωτικό Μέτωπο) που είχε οργανώσει τις ομάδες Δ (Δύναμης Δράσης) αποφάσισε να δράσει. Διάλεξε τρία ψυχωμένα μέλη του, που ήταν έτοιμα να αναλάβουν την αποστολή. Ένα απ’ αυτά ήταν ο Συνοδινός. Το σχέδιο προέβλεπε αεροπειρατεία. Με ένα αεροπλάνο από τη Ρώμη θα πετούσαμε πάνω από το στάδιο Καραϊσκάκη και θα προκαλούσαμε τη χούντα, ρίχνοντας αντιδικτατορικό υλικό. Εγκέφαλος καθοδηγητής ήταν γνωστός σε όλους μας στη Σκανδιναβία, προσωπικότητα του χώρου. Αυτός μου έλεγε: «Αν σας κατεβάσει η χούντα στην Αθήνα, έχασες. Αν επιστρέψετε θριαμβευτές, θα πας τροπαιοφόρος στην πατρίδα του Λένιν». Είχα προγραμματίσει να πάω με το πανεπιστήμιο του Graz στη Σοβιετική Ένωση.
Αυτά κι άλλα πολλά με είχαν δέσει σφιχτά με τον Κώστα Συνοδινό και θα τον θυμάμαι όσο ζω: λεβέντη, μαχητή, ανυπόταχτο.
Τον τελευταίο καιρό είχε προσβληθεί σοβαρά η υγεία του. Υπέφερε από αβάσταχτους πόνους. Τον κρατούσαν στη ζωή με μορφίνη σε νοσοκομείο της Στοκχόλμης. Ο Συνοδινός, ατρόμητος κομμουνιστής όπως ήταν, τόλμησε, περιφρόνησε και νίκησε τον θάνατο. Τον έφτυσε κατάμουτρα και του ‘πε: «Εμένα δεν θα με νικήσεις, εγώ γεννήθηκα και θα πεθάνω νικητής. Φύγε!» Κι έτσι πέτυχε να κυκλοφορεί μέσα στο αίμα μας, να ’ναι μόνιμα στην καρδιά μας.
Σε μια τελετή χωρίς παπάδες και λιβανιστήρια, τον αποχαιρέτησαν οι δικοί του κι ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων της Σουηδίας, με συνοδεία της μουσικής του Θεοδωράκη και της Τρίτης Διεθνούς. Στα παιδιά του, τις αδελφές του και τον σύντροφο της ομάδας «Δ», θερμά συλλυπητήρια.
