Δέκα χρόνια μετά τον τυφώνα Κατρίνα
Του Τόμας Τζέσεν Άνταμς*
Η οποιαδήποτε σοβαρή εκτίμηση των τελευταίων δέκα χρόνων για τη μετά-Κατρίνα Νέα Ορλεάνη, χρειάζεται να αρχίσει από τα παρακάτω δεδομένα:
Περίπου 100.000 άνθρωποι, κυρίως Αφρο-αμερικάνοι, δεν επέστρεψαν στην πόλη. Η αξία των ακινήτων έχει διπλασιαστεί, τριπλασιαστεί, ακόμα και τετραπλασιαστεί σε κάποιες γειτονιές. Τα ενοίκια έχουν υπερδιπλασιαστεί σε πολλές γειτονιές. Η δημόσια στέγη, καλής κατασκευής και σε μεγάλο βαθμό ανεπηρέαστη από τις πλημμύρες, παραδόθηκε σε ιδιώτες εργολάβους και ισοπεδώθηκε για να ανεγερθούν συγκροτήματα μεικτού εισοδήματος, τα οποία σχεδιάστηκαν για να εξαλείψουν τις υποτιθέμενες παθολογίες των φτωχών, ενώ παράλληλα αποδίδουν στους εργολάβους ένα παχυλό εισόδημα. Εν τω μεταξύ, αμέτρητα κτίρια δημόσιας ιδιοκτησίας χαρίστηκαν σε εργολάβους υψηλού προφίλ και με καλές διασυνδέσεις για ένα κομμάτι ψωμί.
Οι μισθοί έχουν μείνει στάσιμοι, σε σημείο η πόλη να είναι η δεύτερη σε ανισότητα πόλη του έθνους. Οι δημόσιες μεταφορές είναι ακόμα πιο ανύπαρκτες από ό,τι πριν την πλημμύρα.
Παιδεία που αναπαράγει ανισότητες
Η πολυθρύλητη «μεταρρύθμιση» στην εκπαίδευση έχει αποδειχθεί ανεπιτυχής, ακόμη κι όταν κρίνεται από τα μετρικά, υψηλών προδιαγραφών τυποποιημένα τέστ, αγαπημένα των υποστηρικτών της, και έχει ωθήσει τα σχολεία να εγκαταλείψουν τα μη προνομιούχα παιδιά της πόλης και παράλληλα να δημιουργούν μια γενιά ντόπιων νέων που μορφώνονται με μοναδικό σκοπό να περάσουν ένα τυποποιημένο τεστ.
Τραυματισμένο από τη μαζική απόσυρση βετεράνων αφρο-αμερικάνων δασκάλων, το παραδοσιακό δημόσιο σχολικό σύστημα έδωσε τη χαριστική βολή στη μαύρη μεσαία τάξη της πόλης. Εν τέλει, η απομάκρυνση του δημοκρατικού ελέγχου από την πολιτική για την εκπαίδευση, την παρέδωσε στα χέρια διαφόρων οργανισμών που στηρίζονται σε ιδιωτικές εταιρείες.
Το Πανεπιστήμιο της Νέας Ορλεάνης, ένα δημόσιο πανεπιστήμιο που κάποτε ήταν περήφανο για τους περίπου 15 με 17.000 φοιτητές, προερχόμενους από την εργατική τάξη, τους οποίους εκπαίδευε και για την έρευνα αιχμής που παρήγαγε σε διάφορους τομείς της ανθρώπινης επιστήμης, έχει αποστεωθεί σε τέτοιο βαθμό που το ερώτημα της συνεχιζόμενης ύπαρξής του ανακύπτει κάθε χρόνο, αφού οι σχολές και το φοιτητικό σώμα έχουν μειωθεί στο μισό.
Στέγη και μισθοί δεν στηρίχθηκαν
Από τα 6,4 δισεκατομμύρια που προβλεπόταν να διαμοιραστούν από την εταιρεία συμβούλων για ιδιωτικές υποδομές, ICF International, με σκοπό να βοηθηθούν οι ιδιοκτήτες σπιτιών να τα ξανακτίσουν, μονάχα το 1,5 έφτασε τελικά στα χέρια των δικαιούχων. Εν τω μεταξύ, η τιμή της μετοχής της εν λόγω εταιρείας τριπλασιάστηκε. Τα χρήματα που τελικά έφτασαν στους κατοίκους διανεμήθηκαν με χαρακτηριστικό τρόπο, αυξάνοντας τη συσσώρευση κεφαλαίου στα χέρια των πιο εύπορων, σε συντριπτική αναλογία λευκών, και μειώνοντας την απόδοση στα χέρια των φτωχότερων, σε συντριπτική αναλογία μαύρων. Ούτε ένα σεντ δεν αποδόθηκε σε ενοικιαστές για να τους κινητοποιήσει να επιστρέψουν ούτε ο παραμικρός έλεγχος στον τομέα της ενοικίασης στέγης δεν υλοποιήθηκε για να υποβοηθήσει τον επαναπατρισμό τους.
Η Avondale Shipyards, η εταιρεία που αποτελούσε το μεγαλύτερο ιδιωτικό εργοδότη στην περιοχή και η οποία έδινε μισθούς μεσαίας τάξης, σιωπηρά έβαλε λουκέτο το 2013, μετά από μια περίοδο αργού, βασανιστικού και χωρίς δημοσιότητα θανάτου.
Ένα σε πλήρη λειτουργία νοσοκομείο, που αποτελούσε ένα σημαντικό σύμβολο στην ταυτότητα του τόπου και παρείχε στην πόλη μια ισχυρή παράδοση φροντίδας για τους άνεργους και τους χαμηλόμισθους, δεν άνοιξε ποτέ ξανά μετά τον κατακλυσμό.
Υγεία και εμπόριο πολιτισμού
Ωστόσο, αποφασίστηκε μια σχετικά διατηρούμενη ανέπαφη εργατική γειτονιά να κατεδαφιστεί για να ανεγερθεί ένα φανταχτερό νέο νοσοκομείο, για το οποίο δαπανήθηκε 1,1 δισεκατομμύριο, με την υπόσχεση ότι θα προσελκύσει υψηλόμισθους υπαλλήλους από άλλες πολιτείες, των οποίων οι απολαβές θα μειώνονταν, όπως επέμεναν οι εμπνευστές αυτού του σχεδίου.
Η πλειοψηφία όσων παράγουν τον περιβόητο πολιτισμό της Νέας Ορλεάνης, μουσικοί, καλλιτέχνες, εργαζόμενοι στον επισιτισμό, παίρνουν μισθούς πείνας. Μια ακόμη μεγαλύτερη πλειοψηφία του δυναμικού που τους υποστηρίζει, εργαζόμενοι σε κουζίνες, σε μπαρ, οδηγοί ταξί κ.ά., παίρνουν μισθούς πολύ κάτω από το όριο της φτώχειας.
Η Λουιζιάνα συνεχίζει να κρατά την πρωτιά σε κατοίκους φυλακισμένους. Η Νέα Ορλεάνη ανήγαγε σε εγκληματική πράξη το να είσαι άστεγος, τη στιγμή που το ποσοστό αστέγων στην πόλη έφτασε να είναι το δεύτερο υψηλότερο του έθνους. Η καταμέτρηση προβλημάτων θα μπορούσε να συνεχιστεί για πολύ.
Το μεγάλο πείραμα
Οι πολιτικοί και κοινωνικοί διαχωρισμοί που ενυπάρχουν στον ιστό της πόλης δεν συσκοτίζουν τις αιτίες της αυξανόμενης αποδιάρθρωσης. Οι ίδιοι οι διαχωρισμοί είναι οι νομιμοποιητικοί παράγοντες της ανισότητας. Με άλλα λόγια, η Νέα Ορλεάνη έχει γίνει ένα μοντέλο εξαιρετικά επικερδούς πόλης για το παγκόσμιο κεφάλαιο. Ωστόσο, η συζήτηση στην πόλη ποτέ δεν φτάνει στο ερώτημα: ποιοι είναι τελικά αυτοί που βγάζουν χρήματα και ποιοι αυτοί που τα αποστερούνται; Εξίσου προβληματικό: το μεγάλο πείραμα έχει διευρύνει την ιδεολογική ηγεμονία αυτής της απαλλοτρίωσης πολύ πέρα από τα όρια της Νέας Ορλεάνης.
Αμέτρητοι αυτοανακηρυσσόμενοι φιλελεύθεροι, προοδευτικοί και υπέρμαχοι της κοινωνικής δικαιοσύνης, σε ολόκληρη τη χώρα και τον κόσμο, κραδαίνουν το παράδειγμα αυτής της πόλης ως σύμβολο εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης, φορολογικών κινήτρων, ανάπτυξης πολιτιστικής οικονομίας, εταιρικά στηριγμένων, μη κερδοσκοπικών λύσεων σε κοινωνικά προβλήματα, και άλλων επαναστατικών εξελίξεων, όπως η τοπική παραγωγή εδεσμάτων, τα χειροποίητα αντικείμενα τέχνης και η αντίσταση μέσω της κατανάλωσης κουλτούρας.
Και το παιχνίδι συνεχίζεται
Μέσω αυτής της οδού, η νέα ηγετική τάξη της Νέας Ορλεάνης έφτασε να κυβερνά με απόλυτη ηγεμονία. Η απότιση φόρου τιμής στον πολιτισμό και στους φορείς του, ο στόχος της διατήρησης των γειτονιών και της τοπικής κουλτούρας, η έμφαση στην αναλογική φυλετικά εκπροσώπηση, η έννοια του «είμαι πετυχημένος, άρα είμαι καλά», η υποστήριξη αστικών υποδομών όπως οι ποδηλατόδρομοι, η ονοματοδοσία δρόμων προς τιμήν εξεγερμένων, όλα αυτά είναι απόλυτα συμβατά με τις αποδιαρθρώσεις και τις απαλλοτριώσεις της τελευταίας δεκαετίας.
Η πολιτική, στη Νέα Ορλεάνη και αλλού, ανάγεται σε ηθικά αφηγήματα για την αδικία, αλλά αποτυγχάνει στην αναγνώριση των αιτιών της. Εν τέλει, με αυτόν τον τρόπο ενδυναμώνει τους κανόνες του παιχνιδιού και, στην καλύτερη περίπτωση, επιτρέπει μια πιο δίκαιη κατανομή της ανισότητας.
* Ο Τ. Τζέσεν Άνταμς διδάσκει Ιστορία και Αμερικανικές Σπουδές στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ.
Το άρθρο αποτελεί τμήμα ενός μεγαλύτερου κειμένου, που δημοσιεύτηκε στις 29 Αυγούστου 2015, στο ηλεκτρονικό περιοδικό «Jacobin» (www.jacobinmag.com).
