Δεν είμαι σίγουρος πότε εισήλθαμε στην εποχή της παράνοιας. Ίσως όλα να ξεκίνησαν με την επέλαση των fake news όταν η εξαρτημένη μας πραγματικότητα έφτασε τα όριά της μέσα από την παράφραση των μέσων δικτύωσης. Ίσως να ήρθαν με τον κορονοϊό και το πείραμα ελέγχου και αποκλεισμού σε παγκόσμια κλίμακα, την κατοχύρωση του κυνισμού ως μόνης λογικής στάσης. Ή ίσως να ήταν μια γενικότερη τάση που απλώς επισφραγίστηκε με τη δεύτερη θητεία Τραμπ. Όπως και να έχει, το σύνολο της πραγματικότητάς μας ορίζεται από έναν βαθύ ανορθολογισμό.
Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι το σύμβολο της παράνοιας. Όχι μόνο αυτός που την ενσαρκώνει αλλά και αυτός που την εφαρμόζει. Και μάλιστα σε αποφάσεις και πολιτικές παγκόσμιας κλίμακας. Ενδεικτική η στάση του για τον πόλεμο στο Ιράν. Ένα σύνολο παλινωδιών, ακατάσχετης μωρολογίας, ασυναρτησιών. Στάσεις που θα ήταν γραφικές ως απειλές ή ως περιγραφές εάν δεν συνοδεύονταν από νεκρούς, αστάθεια, παγκόσμιο πανικό.
Μόλις πριν λίγες μέρες (λίγο πριν τη σύναψη συμφωνίας) δήλωνε πως δεν τον πολυενδιαφέρει ο πόλεμος και πως έχει σοβαρότερα πράγματα να κάνει. Αυτό που εννοούσε ως σοβαρότερα πράγματα ήταν ο αγώνας ξύλου σε κλουβί (MMA ή κάτι τέτοιο στην πιο εκλεπτυσμένη αθλητική γλώσσα) που διεξήχθη (για πρώτη φορά) στον Λευκό Οίκο. Εδώ η κακογουστιά συναντάει την ηθική χρεοκοπία σε ένα γεγονός που περιγράφει τον συνολικότερο κυνισμό. Την παράνοια της βαρβαρότητας ντυμένης με τα πιο επίσημα ενδύματα. Η παράνοια Τραμπ είναι μια συνθήκη που εμποτίζει το σύνολο της ζωής στις Ηνωμένες Πολιτείες. Από την εξωτερική πολιτική, έως και την καθημερινή συμπεριφορά.
Και η παράνοια αυτή δεν είναι απλώς μια κακογουστιά ή μια ηθική κατάπτωση. Είναι ένα διαβρωτικό παράδειγμα με πολλαπλές συνέπειες. Χρεωκοπία της λογικής, αποθέωση του αμοραλισμού, καταπάτηση κάθε έννοιας νομιμότητας. Μέσα από αυτήν την παράνοια συνδέονται φαινόμενα που σε επιφανειακό επίπεδο δεν επικοινωνούν. Η άνοδος της ακροδεξιάς σε όλο τον δυτικό κόσμο, η επέλαση μιας νέας μορφής φασισμού και κυριαρχίας με τους tech bros και τις εταιρείες της Silicon Valley να μετατρέπονται σε πολιτικούς οργανισμούς που ορίζουν τις τύχες του πλανήτη. Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης ως εργαλείο ταυτόχρονου πλουτισμού των ελάχιστων και μαζικής ανεργίας σε δυσθεώρητη κλίμακα. Τα εγκλήματα του Ισραήλ τα τελευταία χρόνια όπου κάθε παγκόσμιος νόμος, κάθε διεθνής συμμαχία όχι μόνο καταπατιέται, αλλά επιτρέπει να περιγράφεται όποιος διαφωνεί σε αυτή την καταπάτηση περίπου ως ναζί. Υπάρχει άραγε μεγαλύτερη παράνοια από αυτό που έγινε πρόσφατα με το Global Sumud Flotilla; Κάτοικοι μιας χώρας, απάγονται μαζικά από την επικράτεια της χώρας αυτής, φυλακίζονται και βασανίζονται από τον στρατό μιας ξένης χώρας με την πολιτική ηγεσία της χώρας τους πλήρως ενήμερη και σύμφωνη. Ακόμα και φαινόμενα όπως η ύπαρξη του Άδωνη Γεωργιάδη και οι στιγμές ρητορικής πολιτικής αγυρτείας στις οποίες μας έχει συνηθίσει μπορεί να γίνουν κατανοητές μέσα σε αυτό το πλαίσιο. Η περιφρόνηση της ευρωπαϊκής εισαγγελίας, η προσπάθεια όχι μόνο να νομιμοποιήσει αλλά και να εκθειάσει το ρουσφέτι και άλλα γελοία μπορούν να υπάρξουν μόνο στο πλαίσιο αυτής της παράνοιας.
Ας μην μπερδευόμαστε. Η παράνοια αυτή που περιγράφουμε δεν είναι ούτε ψυχολογισμός, ούτε μια εύκολη περιγραφή. Είναι μια πολιτική τακτική. Είναι η αντικατάσταση του όποιου ορθολογισμού, της όποιας παλαιότερης πολιτικής συμφωνίας και νόμου από το δίκαιο του ισχυρού και τον κυνισμό του δυνατού. Είναι ένας τρόπος εξόχως πολιτικός ακόμα και αν ντύνεται το ένδυμα της κακής αισθητικής ή της χρεοκοπημένης ηθικής. Η παράνοια των ισχυρών πέρα από τοξική είναι και ταξική. Και γι’ αυτό είναι εχθρός κάθε αριστερού ανθρώπου.
Φωτο: The White House / Flickr
