φωτογραφία: Christopher Thomond/The Guardian
300 εθελοντές και εθελόντριες συγκεντρώθηκαν την Δευτέρα το βράδυ σε μία μεγάλη κλειστή αίθουσα στα προάστια του Μanchester, προκειμένου να μοιράσουν 45.000 επιστολές για τις εκλογές που θα πραγματοποιούνταν 3 ημέρες μετά. Εκ πρώτης όψεως, το να κινητοποιείς την τοπική κοινωνία, είναι ο πιο γνωστός τρόπος που μπορούν και κερδίζουν εκλογικές αναμετρήσεις οργανώσεις και κόμματα τα οποία θεωρούνται outsiders. Έχει συμβεί αρκετές φορές τα τελευταία χρόνια στη Βρετανία, στις ΗΠΑ και αλλού, και αποτελεί την πιο αποτελεσματική εμπειρία κοινωνικής γείωσης με επίκαιροποιημένα εργαλεία και μεθόδους οργάνωσης.
Όμως ακόμη και σε όσους παρακολουθούν αρκετά στενά την μετακίνηση των τεκτονικών πλακών στο βρετανικό πολιτικό σύστημα, η νίκη της νεαρής Hannah Spencer στο Gorton and Denton ήταν εντυπωσιακή. Συνέβη βεβαίως σε μία περίοδο κυβερνητικής αστάθειας, ισχυροποίησης του ακροδεξιού Reform και πολιτικού κενού να εκφραστεί μία εναλλακτική πρόταση. Ιδανικές συνθήκες κατά μία έννοια, όμως από μόνες τους όχι αρκετές. Θα μπορούσαν όλες οι παραπάνω παράμετροι να οδηγήσουν σε ένα πολύ καλό αποτέλεσμα. Όμως αυτό που καθόρισε τη νίκη αυτή την φορά, ήταν η αδιαμεσολάβητη κινητοποίηση του κόσμου. Στην πραγματικότητα ο δημοκρατικός ξεσηκωμός μίας τοπικής κοινωνίας που οργανώθηκε επειδή ένιωσε ότι το αποτέλεσμα των εκλογών, την αφορά.
Christopher Thomond/The Guardian
Ξέραμε πως οι έκτακτες επαναληπτικές εκλογές στο Gorton and Denton, δηλαδή σε μία περιοχή στην περιφέρεια του Manchester, θα ήταν ένα τέστ και για τις τρεις δυνάμεις που διεκδικούσαν τη νίκη. Το Reform χρειαζόταν να δείξει ότι πλέον οι πολύ ενθραρρυντικές δημοσκοπήσεις μεταφράζονται και σε απτά εκλογικά αποτελέσματα. Οι Εργατικοί αναζητούσαν να επιβεβαιώσουν ότι η περιοχη θα παραμείνει στον έλεγχο του κόμματος (τελευταία φορά που είχαν χάσει την έδρα ήταν το 1931), και θα χρησιμοποιηθεί για να δώσει ψήφο εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση του Keir Starmer. Και οι Πράσινοι ήθελαν να κερδίσουν το βάπτισμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης, είτε απέναντι στο υπάρχον κυβερνητικό κόμμα, είτε σε εκείνο που έρχεται με φόρα.
Η νίκη της Hannah στην περιοχή, σημάνει συναγερμό στα υπόλοιπα κόμματα. Οι Εργατικοί πλέον, παρότι κυβέρνηση, αναγκάζονται να ξεκινήσουν στοχευμένες επιθέσεις εκτός από την ακροδεξιά, πλεον και στους Πράσινους, κάτι που κατά πάσα πιθανότητα θα τους δυναμώσει. Το Reform από την άλλη σταδιακά θα ξοδέψει περισσότερο χρόνο στο να οργανώνει επιθέσεις κατά του Zack Polanski, του νεαρού Προέδρου των Πρασίνων, και λιγότερο στον Starmer που ούτως ή άλλως είναι αντιδημοφιλής, και που πολύ πιθανό σύντομα να παραιτηθεί από την Πρωθυπουργία. Ακόμη και το νεοσύστατο Your Party του Jeremy Corbyn και της Zarah Sultana, πλέον θα αναγκαστεί σε συνεργασίες σε περισσότερες περιφέρειες από όσες νόμιζε εξαρχής. Το “κάντο όπως στο Manchester” δημιουργεί προηγούμενο και μάλιστα πετυχημένο.
Άρθρο γραμμής της Telegraph, την επαύριο της νίκης των Πρασίνων
Η νίκη των Πρασίνων δεν μπορεί να αναλυθεί χώρια από την φυσιογνωμία της Hannah Spencer. Σε μία βαθιά εργατική περιοχή, οι Πράσινοι οι οποίοι ήδη βρίσκονται σε μία εξαιρετικά θετική τροχιά τετραπλασιάζοντας τα μέλη τους σε 6 μόλις μήνες και χτίζοντας μαζικές τοπικές οργανώσεις σε όλη την χώρα, επέλεξαν μία 34χρονη χειρονακτική εργάτρια, που άφησε το σχολείο στα 16 για να γίνει υδραυλικός. Η Hannah ήταν γνωστή στις γειτονιές της περιοχής, ήταν δημοτική σύμβουλος και ενεργή στα τοπικά κινήματα, γέννημα θρέμμα μίας περήφανης λευκής εργατικής τάξης που ακόμη έχει αναφορές στην αλληλεγγύη, την κοινότητα και την συνύπαρξη. Με αυτά κατά νου, ορισμένα κωδικοποιημένα συμπεράσματα, με την ελπίδα τα όσα συνέβησαν τα ξημερώματα στο Gorton and Denton, να συνομιλήσουν και με ευρύτερα ερωτήματα που ταλαιπωρούν την ριζοσπαστική αριστερά.
- Μπορει να συμφωνούμε πως ο φασισμος σε περιόδους κρίσης φαντάζει γοητευτικός σε αρκετό κόσμο, όμως στη πραγματικότητα, αυτός ο κόσμος είναι τελικά αρκετά λιγότερος απο οσο μας αφηνουν τα social media να νομίζουμε. Οι Πράσινοι κέρδισαν με διαφορά τεσσάρων χιλιάδων ψήφων και δώδεκα ποσοστιαίων μονάδων, τον επίλεκτο της ακροδεξιάς: Έναν αδίστακτο τύπο, πουλέν του Farage που εμφανίστηκε πριν λίγους μήνες και με τον έξυπνο και επιθετικό του λόγο ανέπτυξε μία συνολική ακροδεξιά πλατφόρμα: μετανάστες, θρησκεία, θεωρία της μεγάλης αντικατάστασης, οικογένεια, δουλειές. Το να εμφανίζεσαι πριν 3 εβδομάδες ως υποψήφια των Πρασίνων και να καταφέρνεις να δημιουργείς ένα τοπικό μικροκλίμα νίκης με θετική ατζέντα, που εμπλέκει εκατοντάδες πολίτες και εθελοντές σε όλη τους τη ποικιλομορφία και χωρίς μεγάλα κεφάλαια, και να κερδίζεις κόμματα που έχουν ατελείωτα resources και τα στηρίζουν δισεκατομμυριούχοι και μέσα ενημέρωσης, είναι κάτι που δείχνει την αντιθέση της γειτονιάς με το echo chamber του internet. Ευτυχώς τα bots δεν ψηφίζουν, διάβασα κάπου, και έτσι ακριβώς είναι.
- Το δικομματικό σύστημα δεν υπάρχει πια. Αυτό ήταν γνωστό και πριν τις εκλογές της Πέμπτης, όμως πλέον επιβεβαιώνεται ακόμη πιο αποφασιστικά η εκτίμηση ότι τα κεντρώα κόμματα βρίσκονται σε στρατηγικό αδιέξοδο, η ρευστοποίηση του πολιτικού σκηνικού, οι υπόγειες διαρροές μεταξύ των κομμάτων και η ενίσχυση των πιο ξεκάθαρων φωνών είτε στα δεξιά είτε στα αριστερά έναντι των μετριοπαθών φωνών, είναι χαρακτηριστικά που πρέπει να λάμβάνουμε ως δεδομένα από εδώ και στο εξής.
- Τα πολιτικά κόμματα έχουν σημασία, ακόμα. Ο καθένας θα ήλπιζε ότι μέσα από τη διαμεσολάβηση και δημοκρατική λήψη των αποφάσεων που τους προσφέρουν, τα μέλη τους θα είχαν την δυνατότητα να επιλέξουν την καλύτερη και πιο αποτελεσματική υποψήφια. Οι Εργατικοί που κατέχουν την έδρα εδώ και περίπου έναν αιώνα και που είχαν προβάδισμα μιας και μόλις πριν 1μιση χρόνο είχαν κερδίσει την συγκεκριμένη βουλευτική έδρα με 50.8%, έκαναν το ακριβώς αντίθετο. Ο καταλληλότερος υποψήφιος τους, ο Andy Burnham, εν ενεργεία Δήμαρχος του Manchester που ανήκει στα αριστερά του κόμματος (ή τέλος πάντων ό,τι έχει απομείνει από αυτή), αποκλείστηκε από τον Starmer με το εσωκομματικό σκεπτικό ότι αν κέρδιζε τις εκλογές, θα άνοιγε ο δρόμος για να τον αμφισβητήσει “από τα αριστερά¨. Έτσι, επιλέχθηκε (διορίστηκε στην πραγματικότητα) ένα τοπικό στέλεχος που φάνηκε εντελώς ανέμπνευστο και εγκλωβισμένο στην ρατσιστική ρητορική της κυβέρνησης και την υπεράσπιση των αντιδημοφιλών πολιτικών της και η οποία τελικά είδε από αυτό το 50.8% να χάνει το μισό.
- Κάποιες φορές μετακινούνται τα κόμματα, άλλα όχι οι ψηφοφόροι. Στην περίπτωση την οποία συζητάμε, η κοινωνική σύνθεση της περιοχής παραδοσιακά κατευθυνόταν στην στους Εργατικούς. Οι Εργατικοί στο περίφημο red wall έχουν ακόμη και σήμερα βουλευτές και βουλεύτριες που προέρχονται από πληττόμενα στρώματα, ορισμένοι είναι πρώην ανθρακωρύχοι και διατηρούν στενή σχέση με τα συνδικάτα. Όταν όμως σε μία εκλογική μάχη δίνεται χαρακτήρας δημοψηφίσματος, τότε οι ψηφοφόροι θέλουν να στείλουν τα μηνύματά τους. Και τα μηνύματα τους πλέον είναι καλύτερα τοποθετημένοι στη πολιτικό φάσμα ώστε να τα εκφράσουν οι Πράσινοι, οι οποίοι κατάφεραν και σε μικρό χρονικό διάστημα ανέπτυξαν σχέσεις πολιτικής εμπιστοσύνης με τον βαθύ πυρήνα του εργατικού εκλογικού σώματος, το οποίο δεν σταμάτησε ποτέ να ζητά κοινωνική δικαιοσύνη και αξιοπρεπή ζωή. Με άλλα λόγια, οι Πράσινοι έδωσαν μία καθοριστική απάντηση στο ερώτημα, τι ψηφίζει κάποιος που είναι με τον κοινωνικό φιλελευθερισμό, δεν έχει πρόβλημα με τους μουσουλμάνους, δεν πολυγουστάρει τον Starmer και έχει κουραστεί να βλέπει δισεκατομμυριούχους να κάνουν πολιτική στις πλάτες των απλών ανθρώπων. Η απάντηση αυτή είχε εντυπωσιακή και κρυστάλλινη καθαρότητα, και είχε και ονοματεπώνυμο, Hannah Spencer.
- Η πολιτική συνταγή του Mandelson και του Morgan McSweeney, κορυφαίων στελεχών στις σκιώδεις πρακτικές των οποίων βασίστηκε ο Starmer για να κερδίσει τον έλεγχο του κόμματος μετά τον Corbyn, μπορεί αφενός να δημιούργησε ένα σκληρό κομματικό μηχανισμό, με αυταρχικό έλεγχο των διαδικασιών και με αποκλειστικό στόχο την αποπομπή των αριστερών φωνών (shaking off the fleas το ονόμασαν στελέχη του κόμματος, περιγράφοντας τις διαγραφές και τις αποχωρήσεις ως “τίναγμα για να φύγουν οι μύγες”), αφετέρου οδήγησε στο να διαρραγεί η εμπιστοσύνη με τους εργατικούς ψηφοφόρους που ζητούσαν πραγματική πολιτική αλλαγή. Δεν χρειαζόμασταν άλλο ένα παράδειγμα, όμως είναι σημαντικό ότι επιβεβαιώνεται για άλλη μία φορά: δεν είναι δυνατή η εφαρμογή σκληρού νεοφιλελεύθερου προγράμματος, χωρίς ταυτόχρονα τα κόμματα που καλούνται να το εφαρμόσουν να τείνουν προς ένα εσωκομματικό μοντέλο αυταρχισμού και μεσιανισμού που συνήθως συγκεντρώνεται γύρω από ένα άτομο, ή ένα σύστημα εξουσίας. Ο νεοφιλελευθερισμός είναι (και) τρόπος άσκησης πολιτικής.
- Ντε φάκτο ανοίγει η συζήτηση ακόμη πιο έντονα για αυτό που από πέρυσι ονομάζω, κοκκινοπράσινη συμμαχία. Οι διαφορές μεταξύ των Πρασίνων και του Your Party είναι υπαρκτές και όχι αδιάφορες, και πολλές φορές ο τρόπος που τις διαχειρίζονται δεν είναι βοηθητικός. Όμως όσο η βάση πάνω στην οποία στέκεται η κυβερνητική πλειοψηφία ρηγματώνει, και όσο η ακροδεξιά εκτίθεται για το οικονομικό της προγραμμα, κάτι που αφορά ακόμη πιο άμεσα τα πληττόμενα στρώματα, η ανάγκη για υψωθεί ένα πολιτικό μέτωπο με τακτικές συμμαχίες (το βρετανικό σύστημα των μονοεδρικών το επιτρέπουν) θα γίνεται όλο και πιο ρεαλιστικό. Μία τέτοια συμφωνία, θα επέτρεπε είτε κόκκινους είτε σοσιαλιστές πράσινους υποψήφιους και υποψήφιες να κερδίσουν κρίσιμες έδρες από τους Εργατικούς και από την ακροδεξιά, με αποτέλεσμα ένα νέο πολιτικό σκηνικό. Σε λίγους μήνες ο Keir Starmer μάλλον δεν θα είναι Πρωθυπουργός, επομένως οι εξελίξεις που θα πυροδοτήσουν τα εκλογικά αποτελέσματα των τοπικών εκλογών του Μαίου, θα είναι κρίσιμα για την επόμενη περίοδο.
