Η πρώτη μου επαφή με τον Τόλη Βοσκόπουλο ήταν οπτική και όχι ακουστική. Ήταν τότε που στο χωριό υπήρχαν ελάχιστες τηλεοράσεις στα σπίτια και εμείς οι πιτσιρικάδες πηγαίναμε και χαζεύαμε μαγεμένοι την εικόνα της ανοιχτής τηλεόρασης, έξω από την βιτρίνα του μαγαζιού του «Γκαγκάριν» με τα ηλεκτρικά είδη, χωρίς να μας νοιάζει η απουσία του ήχου. Έτσι, στην ζωντανή μετάδοση του φεστιβάλ τραγουδιού Θεσσαλονίκης από την κρατική τηλεόραση, είδα για πρώτη φορά τον Τόλη Βοσκόπουλο να τραγουδά την «Ξανθή, αγαπημένη Παναγιά». Ο Τόλης, φουλ ερωτευμένος τότε με την Ζωίτσα, έδινε μια συγκλονιστική παράσταση με την ερμηνεία, τις εκφράσεις και τις κινήσεις του. Δεν χρειαζόταν να τον ακούς, έφτανε μόνο να τον βλέπεις κι αυτή η εικόνα έμεινε βαθιά χαραγμένη στο παιδικό μου μυαλό.
Μεγαλώνοντας, στα χρόνια της μεταπολίτευσης, άκουσα το τραγούδι στο ραδιόφωνο και προσπάθησα να το συσχετίσω με την εικόνα της ερμηνείας του Τόλη από το φεστιβάλ τραγουδιού. Η μυθοποίηση, μέσα από αυτή την ετεροχρονισμένη συσχέτιση, ήταν εντυπωσιακή. Διαπιστώνω, για άλλη μια φορά, ότι οι επικοινωνιακές δυσκολίες και η τεχνολογική υστέρηση εκείνων των περασμένων εποχών, ενίσχυαν και όξυναν την ευαισθησία και το καλλιτεχνικό μας κριτήριο και προωθούσαν την ουσιαστική καλλιέργεια. Σε αντίθεση με την σημερινή εποχή, όπου ο πακτωλός της πληροφορίας είναι ο μεγαλύτερος εχθρός της γνώσης και η κυριαρχία της τεχνολογίας τείνει να μηχανοποιήσει και τα τελευταία οχυρά της τέχνης. Βέβαια, η ορμή της μεταπολίτευσης και η κυριαρχία του πολιτικού τραγουδιού είχαν ως αποτέλεσμα την απαξίωση και τον στιγματισμό σημαντικών λαϊκών καλλιτεχνών, όπως για παράδειγμα ο Ζαμπέτας κι ο Μπιθικώτσης, με τον δεύτερο μάλιστα να βλέπει σπουδαία τραγούδια του, για τα οποία έγραψε μουσική και στίχους, να χαρακτηρίζονται ως χουντικά επειδή κυκλοφόρησαν την περίοδο της χούντας. Άντε τώρα, σ’ εκείνη την περίοδο, να μιλήσεις θετικά για τον Τόλη Βοσκόπουλο ή, ακόμα χειρότερα, να σιγοψιθυρίσεις κάποιο τραγούδι του. Στο πυρ το εξώτερον!
Ό,τι όμως έχεις μέσα σου, κάποια στιγμή θα βγει στην επιφάνεια. Έτσι, αρκετά αργότερα, αποφάσισα ότι δεν μπορώ να κρύβω ότι μού αρέσει ο Βοσκόπουλος ούτε ότι, στην κλασική ταινία «Δόκτωρ Ζιβάγκο», μού άρεσε περισσότερο η σκηνή του βαλς στα σαλόνια των τσαρικών ανακτόρων από τις σκηνές της επαναστατικής δράσης των μπολσεβίκων. Όταν, μάλιστα, αρχίσαμε και στις ταβέρνες που πηγαίναμε να παίζουμε τραγούδια του Τόλη, η αποδοχή ήταν ευρύτατη που σημαίνει ότι κι άλλος κόσμος είχε μέσα του «κρυμμένα μυστικά». Θυμάμαι ένα χαρακτηριστικό στιγμιότυπο, όταν μετά από μια πολιτική εκδήλωση βρεθήκαμε στην ίδια ταβέρνα με την παρέα των ομιλητών της εκδήλωσης που αποτελούσαν βαριά ονόματα στο χώρο της αριστερής διανόησης. Μόλις ο Μιχάλης άρχισε να παίζει στο ακορντεόν την μεγάλη επιτυχία του Τόλη και της Δούκισσας «Έχω μιαν αρραβωνιάρα», οι επώνυμοι και άτεγκτοι σύντροφοι ξεψάρωσαν και μόνο που δεν ανέβηκαν πάνω στα τραπέζια!
Θα μου πείτε, γιατί σας τα λέω όλα αυτά. Για να μην χάσετε τον υπέροχο Βασίλη Λέκκα οποίος, αυτό τον καιρό, τραγουδά Τόλη Βοσκόπουλο. Ένας ερμηνευτής με τεράστια γκάμα δυνατοτήτων, αρχικά εμφανίστηκε ως «παιδί» του Μάνου Χατζιδάκι και κατόπιν ταυτίστηκε με τα τραγούδια του Μίκη Θεοδωράκη, φιλοτεχνεί ακομπλεξάριστα, κεφάτα και απολύτως πειστικά το πορτρέτο του Τόλη Βοσκόπουλο. Μαζί του, μια θαυμάσια ορχήστρα επτά μουσικών και παρτενέρ η Ιωάννα Εμμανουήλ, που ενσαρκώνει επάξια τις γυναίκες που συνόδεψαν καλλιτεχνικά τον Τόλη όπως η Δούκισσα, η Μαρινέλλα και η Τζένη Βάνου. Έχοντας μελετήσει βαθιά την ερμηνεία, στα σπασίματα της φωνής, το συναίσθημα και τις κινήσεις του Τόλη, ο Βασίλης Λέκκας πρωταγωνιστεί σε μια συγκινητική παράσταση που μας θυμίζει τον μεγάλο καλλιτέχνη που αγάπησε όσο κανείς άλλος τις γυναίκες. Κι όποιος έχει ενστάσεις για την ποιότητα των τραγουδιών που ερμήνευσε ο Τόλης Βοσκόπουλος, θυμίζω ότι, εκτός από πολλά δικά του όπως το «Αδέρφια μου-Αλήτες-Πουλιά», έχει τραγουδήσει τραγούδια του Γιώργου Ζαμπέτα, του Κώστα Βίρβου, του Θόδωρου Δερβενιώτη, του Άκη Πάνου, του Λευτέρη Παπαδόπουλου, του Πυθαγόρα, του Μίμη Πλέσσα, του Θανάση Πολυκανδριώτη, του Τάκη Μουσαφίρη, του Μάριου Τόκα και του Γιάννη Πάριου.
Πάνος Δημητρούδης
