ΜΕΤΑ ΤΙΣ ΕΚΛΟΓΕΣ ΣΤΗΝ ΠΟΛΩΝΙΑ
Κάποιοι αναλυτές υποστηρίζουν ότι ο Γ. Καζίνσκι ίσως πάρει την πρωθυπουργία από την Μπεάτα Σίντλο, τους επόμενους μήνες.
Προς τα ακροδεξιά κινήθηκε το εκλογικό σώμα στην Πολωνία δίνοντας τη νίκη στο εθνικιστικό και ευρωσκεπτικιστικό κόμμα Νόμος και Δικαιοσύνη (PiS). Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, για πρώτη φορά μετά την κατάλυση του κομμουνιστικού καθεστώτος το 1989, διαθέτει ένα κόμμα την αυτοδυναμία και δεν χρειάζεται να αναζητήσει κυβερνητικό εταίρο. Παρόλα αυτά, ο Γιαρασλάβ Καζίνσκι, πρώην πρωθυπουργός και πολιτευόμενος με το PiS, δήλωσε ότι θα ανταποκριθούν θετικά απέναντι σε όποιο κόμμα επιθυμεί να συνεργαστεί μαζί τους.
Το πρώτο κόμμα θα καταλαμβάνει στη νέα βουλή 235 έδρες επί συνόλου 460. Ενώ η κεντροδεξιά Πλατφόρμα Πολιτών της απερχόμενης πρωθυπουργού Εύα Κόπατς και του Ντόναλτ Τουσκ καταλαμβάνουν 138 έναντι των 202 που κατείχαν προηγουμένως. Ακολουθούν δύο νέα κόμματα, το αντισυστημικό κίνημα του Πάβελ Κούκιζ με 42 έδρες και το κόμμα Nowoczesna (που σημαίνει «Μοντέρνο») του νεοφιλελεύθερου Ρισάρ Πέτρου. Το κόμμα των αγροτών που συμμετείχε στην προηγούμενη κυβέρνηση κατάφερε οριακά να μπει στην πολωνική Βουλή και κατέχει τώρα 16 έδρες. Τέλος, η γερμανική μειονότητα της χώρας θα συμμετέχει με μόνο έναν βουλευτή. Στις εκλογές συμμετείχε το 50,92% του εκλογικού σώματος.
Με αιχμή το προσφυγικό
Από τη σύνθεση της νέας Βουλής κραυγαλέα είναι η απουσία της Αριστεράς. Συνήθως εκλέγονταν δύο αντίπαλα αριστερά κόμματα, όμως αυτή τη φορά κανένα τους δεν κατάφερε να υπερβεί το εκλογικό όριο για την είσοδο στη Βουλή. Αυτή είναι η δεύτερη έκπληξη των πολωνικών εκλογών, το εκλογικό σώμα θέτει για πρώτη φορά από το 1989 τους εκπρόσωπους της Αριστεράς εκτός κοινοβουλίου. Παράλληλα, η υποχώρηση των επίγονων του κομμουνισμού συνδυάζεται με άνοδο της ρατσιστικής και ακροδεξιάς ρητορικής. Πριν λίγο καιρό ο Γ. Καζίνσκι, πρώην επικεφαλης του PiS, δήλωνε ότι οι πρόσφυγες από την Μέση Ανατολή θα μεταφέρουν στην Ευρώπη ασθένειες και παράσιτα που έχουν να εμφανιστούν εδώ και πολλά χρόνια, όπως δυσεντερία και χολέρα. Η θέση του Γ. Καζίνσκι φαίνεται να έχει έρεισμα στην κοινωνία, καθώς μεγάλο ποσοστό της είναι αντίθετο στην προοπτική εγκατάστασης μουσουλμάνων προσφύγων εκεί. Η απόφαση της απερχόμενης κεντροδεξιάς κυβέρνησης να δεχτεί το σχέδιο των Βρυξελλών για μετεγκατάσταση 7.000 προσφύγων, φαίνεται να τους κόστισε προεκλογικά. Επίσης, το κόμμα του Γ. Καζίνσκι προωθεί με θέρμη την επιστροφή στις ρωμαιοκαθολικές αξίες. Οι πρόσφυγες, οι ομοφυλόφιλοι και οι φεμινίστριες παρουσιάζονται ως απειλή για την καθολική «καθαρότητα» της Πολωνίας.
Κέρδισε ο ευρωσκεπτικισμός
Ένας άλλος βασικός παράγοντας που οδήγησε στη νίκη το PiS, είναι η στάση του απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση και την οικονομία. Και οι δύο βασικοί αντίπαλοι των εκλογών χρησιμοποίησαν το φόβητρο μιας ενδεχόμενης κρίσης, όπως η ελληνική, με διαφορετικό τρόπο ο καθένας. Κέρδισε όμως ο ευρωσκεπτικισμός. Το ακροδεξιό PiS είναι εναντίον της ένταξης της Πολωνίας στην ευρωζώνη, ισχυριζόμενο ότι θα γίνουν μια δεύτερη Ελλάδα. Ενώ υπόσχεται να αυξήσει τις κοινωνικές παροχές, να μειώσει το όριο συνταξιοδότησης που βρίσκεται στα 67 έτη και πιο δίκαιη κατανομή του πλούτου. Σύμφωνα με τις προγραμματικές τους δηλώσεις προσδοκούν αύξηση των εσόδων με επιβολή μεγαλύτερου ΦΠΑ στα τρόφιμα, μεγαλύτερη φορολόγηση τραπεζών και βιομηχάνων. Η οικονομία της Πολωνίας τα τελευταία χρόνια έχει σημειώσει ραγδαία ανάπτυξη και είναι η πιο ισχυρή στην Κεντρική Ευρώπη.
Παρά τη φιλοευρωπαϊκή παράδοσή της η Πολωνία επηρεάστηκε αρκετά από το ξέσπασμα του μεταναστευτικού. Τώρα συντάσσεται με την Ουγγαρία και την Σλοβακία στην ξενοφοβική πτέρυγα της ΕΕ. Επιπλέον, η έντονη δυσπιστία της Πολωνίας απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ενωση αυξάνεται καί λόγω της λιτότητας που αποτελεί βασική πολιτική της δεύτερης. Πολιτικοί αναλυτές αναφέρονται σε ενδεχόμενες εντάσεις ανάμεσα σε Βαρσοβία και Βερολίνο. Όχι όμως τόσο μεγάλες ώστε να αλλάξουν αναφανδόν την εξωτερική πολιτική της χώρας με τους δυτικούς συμμάχους της. Η νέα κυβέρνηση πάντως έχει αναφέρει προεκλογικά ότι περιμένει την παρέμβαση του ΝΑΤΟ για την επίλυση των διαφορών που έχουν με τη Μόσχα.
Όλγα Βερελή
