Τέσσερα σιδηροδρομικά δυστυχήματα και ατυχήματα σε πέντε ημέρες, με τουλάχιστον 45 θύματα στο ένα και έναν μηχανοδηγό στο δεύτερο και εκατοντάδες τραυματίες στο σύνολό τους, οδήγησαν τα συνδικάτα να εγκαταλείψουν τους αρχικά χαμηλούς τόνους τους και να προχωρήσουν σε απεργίες, ενώ τα κόμματα της Αριστεράς, το Sumar, το Podemos, η Ενωμένη Αριστερά και το Compromis της Χώρας της Βαλένθια δίνουν τη μάχη για την αύξηση των επενδύσεων στα δίκτυα και εναντίον της κερδοσκοπικής πολιτικής των αεροπορικών εταιρειών, των εταιρειών υπεραστικών λεωφορείων και των εταιρειών ενοικιάσεων αυτοκινήτων που αυξάνουν τις τιμές τους εκμεταλλευόμενες την παράλυση του σιδηροδρομικού δικτύου.
Το μεγάλο συνδικάτο των μηχανοδηγών SEMAF προκήρυξε εθνική απεργία, διεκδικώντας την ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου, ζητώντας να αποδοθούν ποινικές ευθύνες στους υπεύθυνους ασφαλείας των σιδηροδρομικών υποδομών μετά το πολύνεκρο δυστύχημα στο Αδαμούθ της Ανδαλουσίας, με τουλάχιστον 45 νεκρούς και 151 τραυματίες, την πτώση τοίχου εξαιτίας των βροχοπτώσεων στην περιοχή της Βαρκελώνης, που οδήγησε στον εκτροχιασμό ενός τρένου, τον θάνατο ενός μηχανοδηγού και τον τραυματισμό τεσσάρων επιβατών, τον εκτροχιασμό άλλου τρένου του δικτύου της Βαρκελώνης από την πτώση βράχου στις γραμμές εξαιτίας των βροχοπτώσεων και τη σύγκρουση τοπικού τρένου με γερανό στην Καρθαγένη της Νότιας Ισπανίας, που είχε σαν αποτέλεσμα τον τραυματισμό έξι ατόμων.
Η SEMAF είχε προειδοποιήσει τη δημόσια εταιρεία διαχείρισης του δικτύου Adif με επιστολή της τον Αύγουστο για σοβαρές φθορές που παρατηρούνταν στο σιδηροδρομικό δίκτυο.
Οι ισπανικές αρχές, κυβέρνηση, εισαγγελία και ανεξάρτητη αρχή σιδηροδρομικών ατυχημάτων τοποθέτησαν από την αρχή αστυνομικές δυνάμεις για τη φύλαξη του χώρου του πολύνεκρου δυστυχήματος στο Αδαμούθ και με αστυνομική συνοδεία μεταφέρονται και φυλάσσονται στη Μαδρίτη τα τμήματα των δύο συρμών που συγκρούστηκαν στο Αδαμούθ.
Ενδεικτικό της προσοχής των αρχών για τη διατήρηση των στοιχείων του δυστυχήματος είναι το γεγονός ότι η Πολιτοφυλακή (Guardia Civil) φυλάει νυχθημερόν ακόμη και έναν άξονα 20 τόνων του τρένου που εκτινάχθηκε περίπου 270 μέτρα μακριά από το δυστύχημα και κατέληξε σε ένα ρέμα. Ο υπουργός Μεταφορών Όσκαρ Πούεντε διαβεβαιώνει συνεχώς ότι ο χώρος του δυστυχήματος φυλάγεται από την Πολιτοφυλακή και μόνο οι εισαγγελικές αρχές και οι ειδικοί της ανεξάρτητης Επιτροπής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων (CIAF) μπορούν να έχουν πρόσβαση.
Ο πρόεδρος της CIAF Ινιάκι Μπαρόν ντε Ανγοϊτι διευκρίνισε ότι κανένας από τους ειδικούς ερευνητές δεν έχει εργαστεί σε καμία σιδηροδρομική εταιρεία ή σε καμία άλλη δημόσια εταιρεία και ότι όλα τα κομμάτια του τρένου που μεταφέρθηκαν στη Μαδρίτη φρουρούνται.
Η CIAF και οι αρχές, κυβέρνηση και συνδικάτα, απέκλεισαν από την αρχή το ανθρώπινο λάθος ή κάποιο σαμποτάζ, ζητώντας την υπομονή των οικογενειών των θυμάτων και της κοινής γνώμης γιατί οι έρευνες ίσως συνεχιστούν για εβδομάδες ή ακόμη και για μήνες.
Ο εκτροχιασμός προκλήθηκε από τη γραμμή; Το υπουργείο Μεταφορών επιβεβαίωσε ότι και άλλα τρένα που πέρασαν από το Αδαμούθ έχουν τα ίδια σημάδια στους άξονες τους, μια εγκοπή πάχους ενός χιλιοστού και μια πλάτους αρκετών εκατοστών, με το τρένο της Iryo, που εκτροχιάστηκε και συγκρούστηκε με το τρένο της Alvia (θυγατρικής της δημόσιας RENFE), που διαθέτει μεταβλητούς άξονες πλάτους προσαρμογής για να κινείται σε γραμμές υψηλής και συμβατικής ταχύτητας.
Το μαύρο κουτί του Iryo έδειξε ότι ο μηχανοδηγός ειδοποίησε αρχικά στο πρώτο του μήνυμα το Κέντρο Ελέγχου, λέγοντας πως υπάρχει εμπλοκή στο σύστημα ηλεκτροδότησης. Μετά συνειδητοποίησε ότι υπάρχει εκτροχιασμός και ενημέρωσε ότι αρκετά βαγόνια έχουν μπει στην παρακείμενη γραμμή, όπου κινούνταν με αντίθετη κατεύθυνση άλλο τρένο. «Χρειάζομαι να σταματήσει επειγόντως η κυκλοφορία στις γραμμές», είπε ο μηχανοδηγός, αλλά το Κέντρο Ελέγχου επιχείρησε ανεπιτυχώς να συνομιλήσει με τον μηχανοδηγό του τρένου της Alvia και σύμφωνα με τις πληροφορίες δεν τα κατάφερε, γιατί είχε γίνει η σύγκρουση.
Η UGT, το δεύτερο μεγαλύτερο ισπανικό συνδικάτο, ζήτησε την άμεση συνάντηση των διευθύνσεων της Adif και της RENFE με τους εκπροσώπους όλους των συνδικαλιστικών οργανώσεων που εκπροσωπούνται για να καθοριστούν δράσεις για την ασφάλεια των μετακινήσεων. Οι Εργατικές Επιτροπές CC.OO., το μεγαλύτερο ισπανικό συνδικάτο, σχεδιάζει απεργίες και διαμαρτυρίες με άλλα συνδικάτα.
Η αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, υπουργός Εσωτερικών και ηγετικό στέλεχος του Sumar Γιολάντα Ντίαθ επισκέφθηκε την Τετάρτη τον χώρο του δυστυχήματος και εξέφρασε τα συλλυπητήρια της στις οικογένειες των νεκρών και τις ευχές της στους εκατοντάδες τραυματίες.
Trenitalia και γαλλική χαμηλού κόστους
Η ιδιωτικοποίηση των ισπανικών σιδηροδρόμων έφθασε στο απόγειό της με το ξεπούλημα τμημάτων και υπηρεσιών της δημοσίας Renfe και τη δημιουργίας της δημόσιας εταιρείας διαχείρισης των σιδηροδρομικών υποδομών και δικτύων Adif.
Στα δίκτυα της Adif δραστηριοποιούνται σήμερα πάνω από 40 ιδιωτικές σιδηροδρομικές εταιρείες, ορισμένες εκ των οποίων έχουν μόνο ευρωπαϊκά πιστοποιητικά.
Στον τομέα των επιβατικών τρένων υψηλής ταχύτητας δραστηριοποιούνται κυρίως δύο ιδιωτικές εταιρείες, η Iryo και η εταιρεία χαμηλού κόστους Ouigo, που ελέγχεται από τους γαλλικούς δημόσιους σιδηροδρόμους.
H Iryo, το τρένο της οποίας εκτροχιάστηκε προκαλώντας το πολύνεκρο δυστύχημα στο Αδαμούθ, ανήκει στην ILSA το 51% της οποίας ανήκει στην ιταλική Trenitalia και χρησιμοποιεί τα τρένα Κόκκινα Βέλη, όπως στην Ιταλία.
H Ouigo, εταιρεία χαμηλού κόστους που ελέγχεται από τη γαλλική δημόσια εταιρεία σιδηροδρόμων SNCF, ακολουθεί τα πρότυπα των αεροπορικών εταιρειών έχοντας επιβάλλει απαγορεύσεις στην κλασσική δωρεάν μεταφορά αποσκευών, ενώ τα τρένα της κυκλοφορούν το λιγότερο 13 ώρες την ημέρα, τις διπλάσιες ώρες από τα τρένα της RENFE, με τη συντήρησή τους να πραγματοποιείται μόνο τις βραδινές ώρες. Τα τρένα της έχουν 20% περισσότερες θέσεις, γιατί δεν υπάρχει πρώτη θέση και κυλικεία και χρησιμοποιεί στενά καθίσματα, με αποτέλεσμα το μέσο κόστος μιας θέσης στα τρένα της Ouigo να είναι κατά 50% χαμηλότερο από το αντίστοιχο κόστος των τρένων υψηλής ταχύτητας του συρμών της δημοσίας RENFE.
Τα συνδικάτα
«Πολλά ψευδο-μέσα ενημέρωσης εκμεταλλεύονται αυτή την ατυχία για να δημοσιεύσουν πράγματα που εμποδίζουν μόνο την πρόοδο της έρευνας», τόνισε ο επικεφαλής του σιδηροδρομικού τομέα του φιλο-σοσιαλιστικού συνδικάτου UGT στην Ανδαλουσία Πέδρο Γκόμεθ.
Σύμφωνα με τον Γκόμεθ, υπεύθυνη για την έρευνα είναι η CIAF, η υπεύθυνη αυτόνομη αρχή για τον προσδιορισμό των αιτιών και, εάν υπάρχουν, των μέτρων που πρέπει να ληφθούν, εκτιμώντας ότι το να μιλάμε τώρα για ταχύτητα, τον τροχό, τις γραμμές φαίνεται πολύ άδικο για τα θύματα. Για τον Γκόμεθ όποιος λέει τώρα ότι γνώριζε, ή ακόμα και ότι γνώριζε, ότι αυτό επρόκειτο να συμβεί και δεν έκανε τίποτα για να το αποτρέψει, είναι εγκληματίας.
Ανάλογη είναι και η στάση του μεγάλου αναρχικού συνδικάτου CGT. Αντί να αφήνουν τους επαγγελματίες να κάνουν τη δουλειά τους, τα στούντιο είναι γεμάτα με ειδικούς που δεν έχουν δει καν τρένο σε ταινία, τόνισε η γενική γραμματέας του σιδηροδρομικού τομέα της CGT Νοέλια Μαρτίν, προειδοποιώντας ότι η υπεραπλούστευση μπορεί να συμβάλει στη δημιουργία ενός αφόρητου κλίματος ανασφάλειας και φόβου για τα ίδια τα θύματα, τις οικογένειές τους και τους χρήστες των τρένων. Πολλοί άνθρωποι αναζητούν συνεχώς πληροφορίες για ένα μέλος της οικογένειάς τους και το μόνο που δέχονται είναι πολιτικές επιθέσεις, κατήγγειλε η συνδικαλίστρια της αναρχικής CGT.
Η κατάσταση των γραμμών
Είναι οι γραμμές σε χειρότερη κατάσταση; Είναι ακόμα πολύ νωρίς για να αποκλείσουμε οποιαδήποτε υπόθεση. Μια άλλη βασική λεπτομέρεια: μόνο τα δύο τελευταία βαγόνια του Iryo εκτροχιάστηκαν. Σε αυτή την περίπτωση, το ανθρώπινο λάθος φαίνεται ολοένα και πιο απίθανο.
Ένα ελάττωμα στις γραμμές; Αυτό θα ήταν ασυνήθιστο, γιατί η γραμμή στην οποία ανήκει αυτό το τμήμα είναι εντελώς καινούργια, ισχυρίζεται το υπουργείο Μεταφορών, υποστηρίζοντας ότι έχουν επενδυθεί 750 εκατ. ευρώ.
Podemos: Έλλειψη προληπτικής συντήρησης
Ο βουλευτής και εκπρόσωπος του Podemos, Πάμπλο Φερνάντεθ, προειδοποίησε για έλλειψη προληπτικής συντήρησης, κάτι για το οποίο «τα συνδικάτα προειδοποιούν εδώ και μήνες». Στο πλαίσιο αυτό, επεσήμανε άμεσα την είσοδο ξένων εταιρειών στο σιδηροδρομικό σύστημα και την έλλειψη μέτρων υποστήριξης από το υπουργείο Μεταφορών: «Από την απελευθέρωση της αγοράς, στην οποία είμαστε αντίθετοι, κινούνται περισσότερα τρένα στις γραμμές και θα πρέπει να γίνουν περισσότερες επενδύσεις στην προληπτική συντήρηση», τόνισε ο βουλευτής του Podemos από την Καστίλη και Λεόν.
Αποτελεί πραγματική ντροπή το γεγονός ότι οι αεροπορικές εταιρείες και οι εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων καθορίζουν τιμές σε διαδρομές που επηρεάστηκαν από την τραγωδία, είναι βδέλλες, η κυβέρνηση θα πρέπει να παρέμβει και να αποτρέψει μια τέτοια οργή, συμπλήρωσε ο εκπρόσωπος του Podemos.
Sumar: Επιπλέον 4,6 δισ. στα δίκτυα
Από την κοινοβουλευτική ομάδα του Sumar ο εκπρόσωπος της στην Επιτροπή Κινητικότητας και Μεταφορών της Βουλής, ο Αλμπέρτο Ιμπάνιεθ του Compromís, κατέθεσε σειρά επερωτήσεων στο υπουργείο Μεταφορών ζητώντας πληροφορίες σχετικά με τις επενδύσεις της Adif στη συντήρηση ανά χιλιόμετρο γραμμής τα τελευταία δέκα χρόνια, τόσο για τις γραμμές των προαστιακών όσο και για τις γραμμές υψηλής ταχύτητας.
Το Sumar χαρακτήρισε ανεπαρκή τη βελτίωση των σιδηροδρομικών υπηρεσιών τα τελευταία χρόνια και πρότεινε επενδύσεις επιπλέον 4,6 δισ. για τη βελτίωση των υποδομών.
Σε αυτό το πλαίσιο το Sumar πρότεινε δύο συγκεκριμένα μέτρα για την αύξηση των εσόδων από τις ιδιωτικές εταιρείες και, ως εκ τούτου, την αύξηση των επενδύσεων. Το πρώτο είναι ο φόρος στην κηροζίνη, το καύσιμο που χρησιμοποιείται από τα αεροπλάνα, και η αύξηση του φόρου στα εισιτήρια της πρώτης θέσης και δεύτερο την κατάργηση των φορολογικών απαλλαγών για τις αεροπορικές εταιρείες, ένα μέτρο που το Sumar ζητά εδώ και μήνες και το οποίο προσπάθησε ανεπιτυχώς να συμπεριλάβει στη συμφωνία για την κλιματική αλλαγή που υπέγραψε με το Σοσιαλιστικό Κόμμα (PSOE).
Όχι σε κερδοσκοπικές αυξήσεις
To Sumar απέστειλε επιστολή στους παρόχους υπηρεσιών μεταφορών, καλώντας τους να μην επωφεληθούν από την επείγουσα και επώδυνη κατάσταση, απορρίπτοντας κάθε προσπάθεια αύξησης των ναύλων για την αύξηση των κερδών τους. Το Sumar ζήτησε υπευθυνότητα και αλληλεγγύη από τις αεροπορικές εταιρείες. Μπροστά σε μια τέτοια τραγωδία, οι εταιρείες μεταφορών πρέπει να επιδείξουν υπευθυνότητα και αλληλεγγύη, τόνισε η εκπρόσωπος του Sumar στη Βουλή Βερόνικα Μαρτίνεθ Μπαρμπέρο. Το Sumar απαιτεί από τις εταιρείες να διατηρούν σταθερές και λογικές τιμές, να αποφεύγουν κάθε είδους υπερτιμολόγηση και να συνεργάζονται για να εγγυηθούν οικονομικά προσιτές εναλλακτικές επιλογές μεταφοράς.
Ενωμένη Αριστερά: Όχι εκμετάλλευση πόνου
Ο συντονιστής της Ενωμένης Αριστεράς και υποψήφιος του ψηφοδελτίου Για την Ανδαλουσία στις επερχόμενες περιφερειακές εκλογές Αντόνιο Μαϊγιο τόνισε ότι είναι εξοργισμένος που βλέπει τις αεροπορικές εταιρείες και τις εταιρείες ενοικίασης αυτοκινήτων να εκμεταλλεύονται το κλείσιμο της σιδηροδρομικής γραμμής μεταξύ Ανδαλουσίας και Μαδρίτης για να αυξήσουν αδικαιολόγητα τις τιμές.
«Σε μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης, δεν μπορείς να κερδοσκοπείς με ένα βασικό δικαίωμα όπως η κινητικότητα, και οι δημόσιες αρχές πρέπει να παρέμβουν και να εγγυηθούν δίκαιες τιμές για βασικές υπηρεσίες», τόνισε ο Μαϊγιο, προειδοποιώντας ότι η εκμετάλλευση του πόνου των άλλων δεν μπορεί να γίνει επιχειρηματικό μοντέλο.
Φωτογραφία: Ayşe / Pexels
