Σπάνια επίσκεψη ηγέτη της ΕΕ στο Κρεμλίνο έχει προκαλέσει τόση αγωνία στις Βρυξέλλες όσο αυτή του Αλέξη Τσίπρα την Τρίτη, και τέτοιες αντιδράσεις στα μίντια. Ακόμα και οι πιο σοβαρές εφημερίδες επεσήμαναν την «παγίδα» που θα συνιστούσε μια συμμαχία της Ελλάδας με τη Μόσχα. Γιατί μια Ελλάδα φιλικά προσκείμενη στη Μόσχα «θα μπορούσε να παραλύσει την ικανότητα του ΝΑΤΟ να αντιδράσει στην επιθετικότητά της», υποστήριξε ο Ζ. Μπρεζίνσκι, 89 χρόνων σήμερα, πολλές δεκαετίες σύμβουλος, για ζητήματα στρατηγικής του Λευκού Οίκου, ενώ ο βαυαρός Μάρκους Σέντερ, υπουργός Οικονομικών, ζήτησε από την Ελλάδα «να ξεκαθαρίσει σε ποιο στρατόπεδο ανήκει». Ακόμα, αναφέρουμε ανάμεσα στις πολλές δηλώσεις, και την αντίδραση του προέδρου του ευρωκοινοβουλίου, σοσιαλδημοκράτη Μάρτιν Σουλτς, που χαρακτήρισε «απαράδεκτη», μια προσέγγιση μεταξύ Αθήνας και Μόσχας. Τη στιγμή μάλιστα που έγκαιρα ο πρωθυπουργός της Ελλάδας είχε ξεκαθαρίσει προς τον πολωνό πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ντόναλντ Τουσκ και την υπεύθυνη των εξωτερικών υποθέσεων στην Κομισιόν Φεντερίκα Μογκενίνι ότι «δεν είμαστε σύμφωνοι με ποινές κατά της Ρωσίας, αλλά υπέρ μιας αρχιτεκτονικής για την ασφάλεια, που θα περιλαμβάνει και τη Ρωσία». Οι αντιδράσεις των Ευρωπαίων στο ταξίδι του κ. Τσίπρα στη Μόσχα «δείχνουν, κυρίως, τις αυταπάτες τις οποίες έτρεφαν μετά τις εκλογές της 25ης Ιανουαρίου στην Ελλάδα οι ευρωπαίοι ηγέτες», αναφέρει στη «Λα Τριμπιούν» ο Ρομαρί Γκοντέ.
Οι στόχοι του Γιούρογκρουπ
Πέντε εβδομάδες μετά τη συμφωνία που επιτεύχθηκε μετά από αρκετές προσπάθειες στις 20 Φεβρουαρίου στο Γιούρογκρουπ, αποκαλύπτεται πλήρως ο πολιτικός στόχος των Ευρωπαίων για την αντιμετώπιση της νεοεκλεγμένης ελληνικής κυβέρνησης. Με αυτή τη συμφωνία δεν επεδίωκαν με καλή πίστη να καταλήξουν σε μια συμφωνία-λύση, αλλά να χρησιμοποιήσουν σαν μέσο πίεσης κατά της Ελλάδας, απορρίπτοντας με περιφρόνηση τις λίστες με τις μεταρρυθμίσεις που παρουσίαζε η Αθήνα (αυτό έγινε και στο τελευταίο Γιουρογουόρκινγκ Γκρούπ.
Οι Βρυξέλλες προσδοκούσαν ότι με τη χρονοτριβή θα χειροτερεύσει η οικονομική και κοινωνική κατάσταση της Ελλάδας. Θα διαμορφωνόταν ένα τέτοιο περιβάλλον, που θα τους επέτρεπε να επιβάλουν τους όρους τους χωρίς αντίσταση της ελληνικής κυβέρνησης και του Αλέξη Τσίπρα.
Την εβδομάδα που πέρασε οι «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» αποκάλυψαν, σύμφωνα με τη μαρτυρία ενός «αξιωματούχου» της ευρωζώνης, ένα μέρος του παιχνιδιού των Βρυξελλών, καλώντας τον Αλέξη Τσίπρα να «γίνει πρωθυπουργός και να πάψει πια να είναι ηγέτης του ΣΥΡΙΖΑ». Η πηγή της εφημερίδας αποκαλύπτει ότι: πρόκειται για ένα σχέδιο εξαναγκασμού του Αλέξη Τσίπρα να διαχωρίσει τη θέση του από την «αριστερή πτέρυγα του κόμματός του» για να συμμαχήσει με το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι, που είναι πολύ αποδεκτό στο Μπερλάιμοντ, όπου διαμένουν οι υπάλληλοι της Κομισιόν στις Βρυξέλλες. Με μια τέτοια συμμαχία ήταν βέβαιο ότι θα μπορούσαν να περάσουν οι μεταρρυθμίσεις που επιθυμούν οι Ευρωπαίοι. Μεταρρυθμίσεις στις οποίες συμπεριλαμβάνονται και τα μέτρα για την αγορά εργασίας και τις συντάξεις. Με λίγα λόγια, η ΕΕ επιχειρεί να αναπαραγάγει το πραξικόπημα του Νοεμβρίου του 2011, όταν ο Γ. Παπανδρέου «αποβιβάστηκε», όπως ήταν η επιθυμία των τροϊκανών, για να αναλάβει μια «τεχνική» κυβέρνηση με πρωθυπουργό τον Λουκά Παπαδήμο…
Η αυταπάτη ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να γίνει ΠΑΣΟΚ
Η αυταπάτη αυτή οφείλεται στο γεγονός ότι «έχουν διαβάσει λάθος την κατάσταση στην Ελλάδα. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν διατρέχει τον κίνδυνο να δει μια αριστερή αντιπολίτευση έξω από τον ΣΥΡΙΖΑ. Αυτή έχει σταματήσει να υπάρχει από το 2009. Πρόκειται για την αριστερά που συνέβαλε στη δημιουργία του ενιαίου κόμματος του ΣΥΡΙΖΑ, ικανού να παρουσιαστεί στον ελληνικό λαό σαν μια εναλλακτική κυβέρνηση. Αυτή γνωρίζει ότι μπορεί να κάνει παραχωρήσεις, αλλά βλέπει με κακό μάτι ότι μπορεί να φθάσει μέχρι τη ρήξη», αναφέρει ο γάλλος δημοσιογράφος. Και επομένως να σχηματίσει μια κυβέρνηση όχι βέβαια με το ΠΑΣΟΚ που έχει τόσο δυσφημιστεί, αλλά με το υποκατάστατο του το Ποτάμι. Μια τέτοια ενέργεια όμως θα ισοδυναμούσε με πολιτική αυτοκτονία του ΣΥΡΙΖΑ.
Απίθανο μπλοκάρισμα
Η ανικανότητα των Ευρωπαίων να συνειδητοποιήσουν αυτή την κατάσταση στην Ελλάδα τους οδηγεί να επιβάλουν ένα απίθανο μπλοκάρισμα, που συνιστά μια καθαρή απειλή. Από την άλλη, οι Ευρωπαίοι επιδιώκουν έτσι όλο και περισσότερο να καλλιεργήσουν την έξοδο της Ελλάδας από την ευρωζώνη, κάνοντας δυνατό «ένα ατύχημα στη διαδρομή αυτή». Το περίφημο grexit του Βόλφγκανγκ Σόιμπλε.
Στη Φιλανδία, που γίνονται εκλογές σήμερα, οι συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις έκαναν προεκλογικά επίδειξη αποφασιστικότητας έναντι της Ελλάδας. Η ευρωζώνη σφίγγει τον κλοιό όλο και περισσότερο κατά της Αθήνας. Ο μύθος ότι η Κομισιόν είναι πιο ευέλικτη με την Ελλάδα, ανήκει στο παρελθόν. Η Γαλλία και η Ιταλία λάμπουν δια της απόλυτης σιγής και απέχουν ή μάλλον δεν παίρνουν καμία πρωτοβουλία.
Η Μόσχα ιδανικό μέσο πίεσης
Τι θα μπορούσε συνεπώς να κάνει μέσα σ’ αυτή την κατάσταση ο Αλέξης Τσίπρας; Θα έπρεπε κι αυτός να βρει τα εργαλεία πίεσης να προετοιμαστεί για την ενδεχόμενη «ρήξη». Μπροστά στον κίνδυνο της στάσης πληρωμών που προοδευτικά σπρώχνουν τη χώρα οι Ευρωπαίοι. Προς την ίδια κατεύθυνση λειτουργεί και η απαίτηση της Ελλάδας για τις γερμανικές κατοχικές επανορθώσεις. Καθώς και η εξεταστική επιτροπή που θα ερευνήσει τις αιτίες για το πώς φθάσαμε στο μνημόνιο το 2010. Τίποτα, όμως, χωρίς αμφιβολία δεν είναι πιο αποτελεσματικό από το γεωπολιτικό όπλο, υπογραμμίζει ο Ρομαρί Γκοντέν Αυτό το όπλο δίνει μια αποτελεσματική πολιτική απάντηση στις πολιτικές πιέσεις.
Η προσέγγιση με τη Ρωσία είναι πράγματι ένα ιδανικό μέσο για να πιέσει η Ελλάδα τους εταίρους της. Γι’ αυτό ο Βλαντίμιρ Πούτιν θεωρείται ο πιο μισητός από κύκλους της ΕΕ. Οι ίδιοι κύκλοι υποστηρίζουν ότι «ο Αλέξης Τσίπρας παίζει με τη φωτιά», γιατί έτσι κλείνει το δρόμο για ένα ενδεχόμενο συμβιβασμό… Ακόμα εκφράζουν το φόβο ότι ο Τσίπρας θα μπορούσε να είναι ο «δούρειος ίππος» της Ρωσίας μέσα στην ΕΕ κι έτσι να μπλοκάρει τις ομόφωνες πολιτικές πρωτοβουλίες κατά της Μόσχας. Τέλος, με τη λογική αυτή οι Ευρωπαίοι θα πρέπει να είναι έτοιμοι να αναλάβουν το κόστος μιας πολιτικής που επιμένουν να επιβάλουν με τις μεταρρυθμίσεις: στην αγορά εργασίας και στο ασφαλιστικό.
Αυτό που επιχειρεί να πετύχει με το ταξίδι του στη Μόσχα, είναι να μετατρέψει την αδυναμία του, δηλαδή την απομόνωσή του και την άσχημη οικονομική κατάσταση της χώρας του, σε δύναμη.
Μια προσέγγιση και όχι συμμαχία
Συνεπώς, έχουν συμφέρον όλοι από μια συνεννόηση με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Τόσο μάλλον που αυτή η προσέγγιση παρουσιάζει πολλά πλεονεκτήματα. Πρώτον, φαίνεται πως θα περιλαμβάνει μια μεγάλη οικονομική βοήθεια, με την άρση του εμπάργκο των αγροτικών προϊόντων και τις επενδύσεις. Δεύτερον, η ανίχνευση για μια βοήθεια σε περίπτωση που η ρήξη καταστεί αναπόφευκτη, είτε στην περίπτωση που η Ελλάδα θα έχει μια ανάγκη να αποπληρώσει το ΔΝΤ και την ΕΚΤ.
Η πολιτική τού Αλέξη Τσίπρα είναι πολύ ισορροπημένη. Από τη μια, επιχειρεί ακόμα μια έντιμη συμβιβαστική λύση στους κόλπους της ευρωζώνης, οι συζητήσεις δεν έχουν διακοπεί. Από την άλλη, η ελληνική κυβέρνηση επιχειρεί επίσης να προσεγγίσει τις ΗΠΑ και γι’ αυτό η Αθήνα φροντίζει να αποπληρώνει το ΔΝΤ. Ο Αλέξης Τσίπρας δεν αμφισβητεί σε καμία περίπτωση την τοποθέτηση της χώρας του στη «Δύση».
Η οργή των Ευρωπαίων εξηγείται από την αποτυχία της στρατηγικής τους
Η οργή των Ευρωπαίων δείχνει κυρίως το αίσθημα αποτυχίας της στρατηγικής τους: με τη «θηλιά στο λαιμό». Με το ταξίδι του στη Μόσχα ο Αλέξης Τσίπρας στέλνει ένα μήνυμα προς τους συμμάχους να αποφασίσουν για τη λίστα των μεταρρυθμίσεων που έχει στείλει η κυβέρνηση στο Γιούρογκρουπ. Τους θέτει επίσης το ερώτημα αν θα επιμείνουν στην ιδεολογική τους θέση και θα διακινδυνεύσουν μια μεγάλη γεωπολιτική κρίση με φόντο αυτή της Ουκρανίας. Οι Ευρωπαίοι πιστεύουν ότι η δύναμή τους έναντι της μικρής Ελλάδας είναι ακαταμάχητη. Όμως φαίνονται πολύ στατικοί μπροστά στην πράγματι καλή στρατηγική του Αλέξη Τσίπρα.
«Ο πρωθυπουργός της Ελλάδας για ένα διάστημα υποτιμήθηκε από τον ξένο Τύπο, απέδειξε όμως, ότι με τη στρατηγική του μπορεί να παίξει σε πρώτο πλάνο. Είναι ένας από τους λίγους ευρωπαίους ηγέτες που σήκωσε το κεφάλι του και να αντιμετωπίσει την Άνγκελα Μέρκελ καταλήγει ο γάλλος αναλυτής.
Μ. Κοβάνης
