Τη συνέντευξη πήρε ο Δημήτρης Γκιβίσης
Δύο εβδομάδες πριν από τις εκλογές, πως βλέπεις να διαμορφώνεται το προεκλογικό σκηνικό;
Μέχρι στιγμής οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ένα σφιχτό αποτέλεσμα μεταξύ του απερχόμενου δεξιού συνασπισμού και του Σοσιαλιστικού Κόμματος, με τις περισσότερες να δείχνουν ότι το δεύτερο προηγείται ελαφρώς. Ο πρωθυπουργός Πάσος Κοέλιο αποφεύγει όσο το δυνατόν περισσότερο να παρουσιάσει ανοιχτά τις προτάσεις του. Για να δώσω ένα παράδειγμα, έχουν ανακοινώσει 600.000.000 ευρώ περικοπές από τις συντάξεις, αλλά μέχρι στιγμής δεν έχει εξηγήσει πώς θα το κάνει. Το μόνο που λέει είναι ότι η χώρα βρίσκεται σε καλύτερ�� κατάσταση τώρα, από ότι όταν ήρθε στην εξουσία πριν από τέσσερα χρόνια. Από την άλλη πλευρά, το Σοσιαλιστικό Κόμμα δεν είναι σε θέση να παρουσιάσει μια πραγματική εναλλακτική λύση. Υπόσχεται λιγότερη λιτότητα, αλλά δεν είναι έτοιμο να αμφισβητήσει το δημοσιονομικό σύμφωνο και τη γερμανική κυριαρχία στην Ευρώπη.
Παρόλο που η οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα επιδεινώνεται για μεγάλα τμήματα της πορτογαλικής κοινωνίας, ο δικομματισμός φαίνεται ότι παραμένει ακόμα ισχυρός. Πως το εξηγείς;
Χρειάζεται πολύς χρόνος για να απαντηθεί μια τέτοια ερώτηση. Εν συντομία, θα έλεγα ότι ένας βασικός λόγος είναι ότι η αντίσταση στη λιτότητα ήταν μικρότερη στην Πορτογαλία, σε σχέση με την Ισπανία και την Ελλάδα. Επίσης, παρά την υπογραφή του μνημονίου μαζί με τα δεξιά κόμματα, το Σοσιαλιστικό Κόμμα εξακολουθεί να θεωρείται από πολλούς είτε ως εναλλακτική λύση ή τουλάχιστον ως το μικρότερο κακό.
Αναδιάρθρωση χρέους και μορατόριουμ
Πώς προετοιμάζεται το Μπλόκο για τις εκλογές και ποιος είναι ο στόχος σας;
Εμείς πριν από τέσσερα χρόνια μιλήσαμε για την αναδιάρθρωση του χρέους, αντί της υπακοής στην τρόικα. Τότε ήταν ένα θέμα ταμπού, αφού η επικρατούσα άποψη ήταν ότι υπήρχαν υπερβολικές δημόσιες δαπάνες, ότι οι άνθρωποι ζούσαν πάνω από τις δυνατότητές τους και ότι αυτές ήταν οι αιτίες του μνημονίου και των θυσιών που ακολούθησαν. Σήμερα είναι σαφές για ένα ευρύ φάσμα πολιτικών παραγόντων, ακόμη και πρώην υπουργών δεξιών κυβερνήσεων, ότι είναι αδύνατο να πληρωθεί ένα χρέος που αντιπροσωπεύει το 135% του ΑΕΠ, έναντι του 96% που ήταν το 2011. Έχουμε ένα πολύ ολοκληρωμένο πρόγραμμα, αλλά η αναδιάρθρωση του δημόσιου χρέους αποτελεί τον πυρήνα των προτάσεών μας. Προτείνουμε περικοπή του κατά 60% και ένα μορατόριουμ έως το 2022.
Μαζί με την αναδιάρθρωση, που μπορεί να πάρει κάποιο χρόνο, πρέπει να τεθεί σε εφαρμογή μια φορολογική μεταρρύθμιση όπου οι μεγάλες περιουσίες και το χρηματιστήριο θα φορολογούνται. Λέμε, επίσης, ότι οι μεγάλες εταιρείες πρέπει να καταβάλλουν ΦΠΑ 0,75% για το Ταμείο Κοινωνικών Ασφαλίσεων. Είναι ένα μέτρο που θα σήμαινε περίπου 300 εκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο.
Ως άμεσα μέτρα προτείνουμε την αύξηση του κατώτατου μισθού στα 600 ευρώ, την επαναφορά όλων των κοινωνικών παροχών που έχουν κλαπεί και το τέλος των προσωρινών συμβάσεων εργασίας, μεταξύ άλλων. Πριν από τέσσερα χρόνια είχαμε εκλέξει οκτώ βουλευτές, αυτή τη φορά ελπίζουμε να έχουμε περισσότερους. Ακόμα, θέλουμε να συμβάλουμε σε μια πραγματική συζήτηση για τις εναλλακτικές λύσεις, τόσο κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου όσο και μετά τις εκλογές.
Θα μπορούσε μετεκλογικά το Μπλόκο να συνεργαστεί με τους Σοσιαλιστές; Αν ναι, κάτω από ποιες προϋποθέσεις;
Αν οι Σοσιαλιστές κερδίσουν τις εκλογές, το Μπλόκο θα είναι έτοιμο να συνεργαστεί στο κοινοβούλιο με κάθε πρόταση για τον τερματισμό της εργασιακής ανασφάλειας, για την αύξηση των μισθών και των συντάξεων, για την προστασία των δημόσιων υπηρεσιών και του κοινωνικού κράτους. Το πρόβλημα, όμως, είναι ότι το Σοσιαλιστικό Κόμμα παρουσιάζει αυτή τη φορά ένα πρόγραμμα που είναι το πιο δεξιό που είχε ποτέ. Εμείς ποτέ δεν θα υποστηρίξουμε πολιτικές που θα κάνουν ευκολότερες τις απολύσεις, που θα οδηγήσουν στη μείωση των συντάξεων, που δεν θα είναι σαφείς σχετικά με το σταμάτημα των ιδιωτικοποιήσεων. Αυτές είναι κόκκινες γραμμές για εμάς. Για αυτό αρνούμαστε ξεκάθαρα να είμαστε μέρος μιας κυβέρνησης με το Σοσιαλιστικό Κόμμα.
Η Ευρωζώνη προστάτης της κερδοσκοπίας
Ποιο είναι το πολιτικό σχέδιο του Μπλόκου για την Ευρωζώνη; Τι περιθώρια θεωρείς ότι υπάρχουν σήμερα για μια περιφερειακή χώρα, όπως η Πορτογαλία;
Στον απόηχο της κρίσης του 2007-08, ο χρηματοπιστωτικός τομέας επιτάχυνε την κερδοσκοπία των κρατικών ομολόγων των ευρωπαϊκών περιφερειακών χωρών, μετατρέποντας το δημόσιο χρέος τους στη μεγαλύτερη παγκόσμια χρηματοπιστωτική αγορά. Η Πορτογαλία και η Ελλάδα ήταν πολύ πιο ευάλωτες στις καταστροφικές επιπτώσεις της λιτότητας, αφού τα τελευταία 4 χρόνια (την εποχή της τρόικας) εδώ χάθηκαν περίπου 400.000 θέσεις εργασίας. Σε κάθε δέκα νέες συμβάσεις εργασίας, οι εννιά είναι επισφαλείς. Το επίδομα ανεργίας μειώθηκε σε ποσό και σε διάρκεια. Περίπου 700.000 άνεργοι δεν έχουν καμία κοινωνική πρόνοια. Μισό εκατομμύριο άνθρωποι εγκατέλειψαν τη χώρα.
Ταυτόχρονα, έξι τράπεζες σώθηκαν από τη χρεοκοπία με τα χρήματα των πολιτών και οι πιο σημαντικές κρατικές επιχειρήσεις ξεπουλήθηκαν και ιδιωτικοποιήθηκαν. Η ηλεκτρική ενέργεια, το ταχυδρομείο, η TAP (η πορτογαλική αεροπορική εταιρεία) και άλλες. Μέσα από τα σκληρά μέτρα λιτότητας, που στόχος τους είναι η εξασφάλιση της υψηλότερης κερδοφορίας για το χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο, το εργασιακό εισόδημα πήγε άμεσα στην πληρωμή του χρέους. Η Ευρωζώνη δεν επιτρέπει την αλλαγή αυτών των πολιτικών. Μια ρήξη με τη λογική αυτή χρειάζεται μια πολύ σταθερή επαναδιαπραγμάτευση του χρέους και την προετοιμασία εναλλακτικών λύσεων που θα αντιμετωπίσουν την έξοδο αν είναι απαραίτητο.
Το «ακραίο» κέντρο της Ευρώπης
Ποια είναι τα διδάγματα που έχει πάρει το Μπλόκο από την εμπειρία της Ελλάδας και τη συμφωνία που υπέγραψε η ελληνική κυβέρνηση;
Η πρόσφατη εμπειρία στην Ελλάδα έδειξε με σαφήνεια ότι στην Ευρωπαϊκή Ένωση υπάρχει μια ευρεία συναίνεση μεταξύ των συντηρητικών και των σοσιαλδημοκρατών. Αυτή η συμμαχία υπακούει τυφλά στις υπαγορεύσεις της Γερμανίας, που επιβάλλει τη δικτατορία της αγοράς και τις πολιτικές της λιτότητας, της φτώχειας και της αύξησης της ανισότητας. Κατέστη επίσης σαφές, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν επιτρέπει την ύπαρξη μιας κυβέρνησης που θα έχει μια πολιτική ενάντια στα μέτρα λιτότητας και ότι δεν διστάζει να χρησιμοποιήσει όλα τα μέσα για να την ανατρέψει. Η ελληνική κυβέρνηση άρχισε τις διαπραγματεύσεις με στόχο να επιτευχθεί μια βιώσιμη συμφωνία μεταξύ ίσων, αλλά είχε να αντιμετωπίσει την εκδίκηση από το «ακραίο κέντρο». Σε αυτή την Ευρωπαϊκή Ένωση δεν υπάρχει χώρος για διαφωνία με την εν λόγω συναίνεση. Η Ελλάδα έπρεπε να τιμωρηθεί επειδή τόλμησε να τη σπάσει. Αυτό που έγινε ήταν επίσης και μια προειδοποίηση για οποιαδήποτε άλλη χώρα που θα αποφασίσει να παραβεί τους κανόνες της ΕΚΤ και του Γιούρογκρουπ. Για μας, είναι πιο ξεκάθαρο τώρα ότι αν θέλουμε να μπει ένα τέλος στη λιτότητα και να ξεφύγουμε από το δημοσιονομικό σύμφωνο, πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι για μια ρήξη για να υπερασπιστούμε τις κυρίαρχες επιλογές μας.
