Εοΐν Ο Μπρόιν: “Πρόκειται για μια κακή συμφωνία”

Ο Έοϊν Ο Μπρόιν,κα­θη­γη­τής πο­λι­τι­κής θεω­ρίας και μέ­λος του Σιν Φέιν, εί­ναι στην Ελλά­δα με α­φορ­μή το συ­νέ­δριο “Democracy rising”. Η “Επο­χή” μί­λη­σε μα­ζί του σχε­τι­κά με τα α­πο­τε­λέ­σμα­τα της ελ­λη­νι­κής δια­πραγ­μά­τευ­σης, τις δυ­να­τό­τη­τες που υ­πάρ­χουν για προο­δευ­τι­κές αλ­λα­γές μέ­σα στην ΕΕ και τις προο­πτι­κές της Ιρλαν­δι­κής α­ρι­στε­ράς και του Σιν Φέιν ε­νό­ψει των ε­περ­χό­με­νων ε­κλο­γών.

Τη συνέντευξη πήρε ο Πέτρος Κοντές

Ήρθες στην Ελλά­δα για έ­να συ­νέ­δριο, αλ­λά έ­πε­σες πά­νω σε πο­λύ σο­βα­ρές ε­ξε­λί­ξεις! Ποια εί­ναι τα συ­μπε­ρά­σμα­τά σου α­πό το δι­κό μας α­γώ­να;
Εί­ναι έ­να πο­λύ δύ­σκο­λο ε­ρώ­τη­μα για κά­ποιον που εί­ναι ε­κτός Ελλά­δας. Για μας το ση­μα­ντι­κό εί­ναι ό­τι, για πρώ­τη φο­ρά, η Ευ­ρώ­πη έ­χει μια πραγ­μα­τι­κά α­ρι­στε­ρή κυ­βέρ­νη­ση, που λέει ό­χι στις οι­κο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές πο­λι­τι­κές της Ένω­σης. Σκε­φτό­μα­στε πώς θα α­ντι­με­τω­πί­σει η Ευ­ρώ­πη μια τέ­τοια κυ­βέρ­νη­ση. Πριν α­πα­ντή­σω στην ε­ρώ­τη­σή σας θα ή­θε­λα να α­να­φέ­ρω δυο ση­μα­ντι­κά ση­μεία. Πρώ­τον, ό­τι το Σιν Φέιν α­ντι­με­τω­πί­ζει την Ευ­ρω­παϊκή Ένω­ση με έ­να δια­φο­ρε­τι­κό τρό­πο α­πό το ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ. Εμείς δεν θέ­λου­με να φύ­γου­με α­πό την ΕΕ και το ευ­ρώ. Δεν έ­χου­με αυ­τα­πά­τες για την οι­κο­νο­μι­κή και πο­λι­τι­κή δυ­να­μι­κή που α­να­πτύσ­σε­ται μέ­σα στην ΕΕ. Υπό μία έν­νοια, αυ­τό που συ­νέ­βη στις Βρυ­ξέλ­λες το προ­η­γού­με­νο σαβ­βα­το­κύ­ρια­κο για μέ­να ή­ταν α­να­με­νό­με­νο:η ΕΕ ο­ριο­θέ­τη­σε τις υ­πο­χω­ρή­σεις, που μπο­ρεί να κά­νει στις α­παι­τή­σεις μια ε­θνι­κής κυ­βέρ­νη­σης. Το δεύ­τε­ρο ση­μείο εί­ναι ό­τι ε­μείς έ­χου­με ε­μπει­ρία α­πό δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με κυ­βερ­νή­σεις, που δεν μας ε­πι­τρέ­πουν να κά­νου­με αυ­τά που ε­πι­θυ­μού­με. Από το 1997 έ­χου­με μια πα­ρα­τε­τα­μέ­νη και δύ­σκο­λη δια­πραγ­μά­τευ­ση με τη βρε­τα­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση για την ε­πί­λυ­ση του Ιρλαν­δι­κού ζη­τή­μα­τος. Έχου­με συ­νη­θί­σει, δυ­στυ­χώς, σε κα­κές συμ­φω­νίες και πε­ραι­τέ­ρω δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, κερ­δί­ζο­ντας κά­που και χά­νο­ντας κά­που αλ­λού, ε­δώ και 17 χρό­νια. Τα λέω ο­λ’ αυ­τά για να α­πα­ντή­σω στην ε­ρώ­τη­σή σας. Δεν εί­ναι κα­λή η συμ­φω­νία. Αλλά δεν μου προ­κα­λεί ε­ντύ­πω­ση και ως έ­να βαθ­μό η Ευ­ρω­παϊκή Ένω­ση θα έ­θε­τε αυ­τό το ό­ριο. Το πραγ­μα­τι­κό ε­ρώ­τη­μά εί­ναι τι κά­νεις α­πό δω και μπρος.

Έλλει­μα δη­μο­κρα­τίας, α­πό­λυ­τος εκ­βια­σμός

Ο ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ έ­πε­σε έ­ξω στο ό­τι πε­ρί­με­νε πε­ρισ­σό­τε­ρη ευε­λι­ξία στη δια­πραγ­μά­τευ­ση, που θα ο­δη­γού­σε σε μια ρωγ­μή στη λι­τό­τη­τα,. Τί­θε­ται λοι­πόν έ­να ζή­τη­μα δη­μο­κρα­τίας, με δε­δο­μέ­νο ό­τι πρό­κει­ται για ε­κλεγ­μέ­νη, με συ­γκε­κρι­μέ­νο πρό­γραμ­μα, κυ­βέρ­νη­ση. Αν για πα­ρά­δειγ­μα κέρ­δι­ζε το Σιν Φέιν τις ε­κλο­γές με έ­να συ­γκε­κρι­μέ­νο πρό­γραμ­μα, δεν θα εί­χε κα­μία ε­πί­δρα­ση στην ΕΕ;
Εί­ναι α­κρι­βώς αυ­τή η α­που­σία σε­βα­σμού στις ε­θνι­κές κυ­βερ­νή­σεις που κα­θο­ρί­ζει την δια­φο­ρε­τι­κή α­ντί­λη­ψη μας για την ΕΕ. Απορ­ρί­ψα­με την Συν­θή­κη της Λι­σα­βώ­νας με δη­μο­ψή­φι­σμα και μας ε­πι­βλή­θη­κε έ­να δεύ­τε­ρο, στο ο­ποίο οι θε­σμοί της ΕΕ άλ­λα­ξαν τη ψή­φο του Ιρλαν­δι­κού λα­ού. Τώ­ρα α­πο­φα­σί­ζου­με το πρό­γραμ­μα με το ο­ποίο θα κα­τέ­βου­με στις ε­πι­κεί­με­νες ε­κλο­γές. Υπάρ­χουν πε­ριο­ρι­σμοί στο δη­μο­σιο­νο­μι­κό και τις δα­πά­νες και ό­ρια στη δια­χεί­ρι­ση του χρέ­ος μέ­σα στο ευ­ρω­παϊκό πλαί­σιο και προ­σπα­θού­με να α­να­κα­λύ­ψου­με πό­σο μα­κριά μπο­ρού­με να τα ω­θή­σου­με. Θέ­λου­με να πα­ρου­σιά­σου­με έ­να πρό­γραμ­μα, που θα πε­ριέ­χει αυ­τά που εί­μα­στε σί­γου­ροι ό­τι θα πε­τύ­χου­με και αυ­τά που θέ­λου­με, αλ­λά ξέ­ρου­με ό­τι εί­ναι δύ­σκο­λο να πε­τύ­χου­με. Η αί­σθη­σή μου εί­ναι ό­τι ό­σο υ­πάρ­χει μια κυ­βέρ­νη­ση στο Ευ­ρω­παϊκό Συμ­βού­λιο και το Γιού­ρο­γκρου­π, που πα­ρου­σιά­ζει μια ε­ναλ­λα­κτι­κή λύ­ση θα εί­ναι πο­λύ δύ­σκο­λο να κερ­δί­σει. Αν υ­πάρ­ξουν δυο, τρεις ή τέσ­σε­ρις, τό­τε αυ­τό θα εί­ναι μια ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή, κυ­ρίως αν σ’ αυ­τές πε­ρι­λαμ­βά­νε­ται και μια α­πό τις με­γα­λύ­τε­ρες οι­κο­νο­μίες της Ευ­ρώ­πης, δη­λα­δή η Ισπα­νία. Σ’ αυ­τό το σε­νά­ριο υ­πάρ­χει μια μι­κρή πι­θα­νό­τη­τα η θέ­ση της Ιτα­λίας και της Γαλ­λιάς να ι­σχυ­ρο­ποιη­θεί.

Μια με­γά­λη δια­φο­ρά που έ­χου­με α­πό την Ιρλαν­δία, εί­ναι ό­τι εί­μα­στε μια πτω­χευ­μέ­νη οι­κο­νο­μία.Ήμα­στε α­πο­λύ­τως ε­ξαρ­τη­μέ­νοι α­πό την Ε­ΚΤ. Βρι­σκό­μα­στε υ­πό έ­ναν πο­λύ α­πό­λυ­το, πραγ­μα­τι­κό, υ­λι­κό και ό­χι α­πλά θεω­ρη­τι­κό εκ­βια­σμό.
Εί­ναι πο­λύ ση­μα­ντι­κό να δια­κρί­νου­με αυ­τό που θέ­λου­με και αυ­τό που χρεια­ζό­μα­στε α­πό την ΕΕ. Με­ρι­κά α­π’ αυ­τά που θέ­λου­με α­παι­τούν με­γά­λη ευε­λι­ξία α­πό την ΕΕ. Δεν εί­ναι ξε­κά­θα­ρο αν αυ­τό που ζη­τά­με γί­νε­ται, τε­λι­κά, α­πο­δε­κτό α­πό τη Γερ­μα­νία, την Ισπα­νία και τις Βαλ­τι­κές χώ­ρες. Αυ­τό που ε­πι­διώ­κου­με, ό­μως στην Ιρλαν­δία εί­ναι κά­πως δια­φο­ρε­τι­κό. Το άλ­λο πλε­ο­νέ­κτη­μα που έ­χου­με, εί­ναι ό­τι δεν ζη­τά­με ή δεν χρεια­ζό­μα­στε λε­φτά. Αυ­τή εί­ναι η με­γά­λη μας δια­φο­ρά.

Πώς κρί­νε­τε το τε­λι­κό α­πο­τέ­λε­σμα της δι­κής μας δια­πραγ­μά­τευ­σης;
Η προ­σω­πι­κή μου ά­πο­ψη εί­ναι ό­τι πρό­κει­ται για μια κα­κή συμ­φω­νία. Δεν θα δου­λέ­ψει ού­τε για την Ελλά­δα, ού­τε και για την ί­δια την Ευ­ρω­παϊκή Ένω­ση. Βα­σί­ζε­ται στις ί­διες αρ­χές που βα­σί­στη­καν και τα δύο προ­η­γού­με­να μνη­μό­νια. Το ση­μα­ντι­κό ε­ρώ­τη­μα εί­ναι πώς α­πα­ντάς σ’ αυ­τή τη συμ­φω­νία. Ως αλ­λη­λέγ­γυο κόμ­μα προς τον ελ­λη­νι­κό λαό δεν μπο­ρού­με να πού­με αν πρέ­πει να πά­ρε­τε τη μία ή την άλ­λη α­πό­φα­ση. Ο ρό­λος μας εί­ναι να α­πο­κα­λύ­πτου­με τον ρό­λο που έ­παι­ξε το Συμ­βού­λιο της Ευ­ρώ­πης και η κυ­βέρ­νη­ση της Ιρλαν­δίας, ό­χι μό­νο για να α­σκή­σου­με κρι­τι­κή αλ­λά και για να ε­νι­σχύ­σου­με τη θέ­ση της κυ­βέρ­νη­σης και της Αρι­στε­ράς στην Ελλά­δα.

Η Ιρλαν­δι­κή α­ρι­στε­ρά και το Σιν Φέι­ν

Πώς πά­ει το Σιν Φέιν και η υ­πό­λοι­πη α­ρι­στε­ρά στην Ιρλαν­δία;
Ει­δι­κά στη νό­τια Ιρλαν­δία η πο­λι­τι­κή κα­τά­στα­ση πα­ρου­σιά­ζει με­γά­λο εν­δια­φέ­ρον. Η θέ­ση της κυ­βέρ­νη­σης και του κόμ­μα­τος που συμ­με­τεί­χε στην προ­η­γού­με­νη κυ­βέρ­νη­ση εί­ναι ό­τι η λι­τό­τη­τα εί­χε α­πο­τέ­λε­σμα. Υπάρ­χει α­νά­πτυ­ξη, δη­μιουρ­γού­νται θέ­σεις ερ­γα­σίας και τα προ­γράμ­μα­τα  λι­τό­τη­τας έ­χουν τε­λειώ­σει ε­πι­σή­μως. Ως έ­να βαθ­μό, αυ­τό εί­ναι α­λή­θεια, ό­χι ό­μως λό­γω των μνη­μο­νια­κών πο­λι­τι­κών. Η α­πό­φα­ση της Ε­ΚΤ, στις αρ­χές του 2012, να πα­ρά­σχει ε­πι­πλέ­ον ρευ­στό­τη­τα στο ευ­ρω­παϊκό τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα ή­ταν ση­μείο κα­μπής και α­πό τό­τε εμ­φα­νί­στη­κε μα­κροοι­κο­νο­μι­κά βελ­τίω­ση. Αυ­τό, ό­μως, που έ­γι­νε σα­φές α­πό το 2012 εί­ναι το οι­κο­νο­μι­κό, κοι­νω­νι­κό και αν­θρώ­πι­νο κό­στος των προ­γραμ­μά­των λι­τό­τη­τας. Το Α­ΕΠ αυ­ξα­νό­ταν, αλ­λά το ε­πί­πε­δο δια­βίω­σης πα­ρέ­μει­νε στά­σι­μο. Η α­νερ­γία μειώ­θη­κε αλ­λά οι θέ­σεις ερ­γα­σίας που δη­μιουρ­γή­θη­καν ή­ταν με­ρι­κής α­πα­σχό­λη­σης, κα­κο­πλη­ρω­μέ­νες και το πο­σο­στό των ερ­γα­ζο­μέ­νων, που ζουν κά­τω α­πό το ό­ριο της φτώ­χειας αυ­ξά­νε­ται. Στην υ­γεία, τη στέ­γα­ση, την εκ­παί­δευ­ση και τις κοι­νω­νι­κές υ­πη­ρε­σίες οι ε­πι­πτώ­σεις των τε­λευ­ταίων 6 χρό­νων θα γί­νο­νται αι­σθη­τές για την ε­πό­με­νη δε­κα­ε­τία. Σ’ αυ­τό το πλαί­σιο ο­λοέ­να και πε­ρισ­σό­τε­ρος κό­σμος α­πορ­ρί­πτει τη λι­τό­τη­τα, την ί­δια ώ­ρα που η υ­πο­στή­ρι­ξη στο Σιν Φέιν και τα υ­πό­λοι­πα κόμ­μα­τα της α­ρι­στε­ράς.

Πι­στεύε­τε ό­τι στις ε­πό­με­νες ε­κλο­γές θα εί­στε πρώ­το κόμ­μα;
Δεν ξέ­ρου­με αν αυ­τό θα ο­δη­γή­σει στις ε­πό­με­νες ε­κλο­γές σε μια κυ­βέρ­νη­ση της Αρι­στε­ράς. Σκε­φτό­μα­στε με ο­ρί­ζο­ντα και τις ε­πι­κεί­με­νες και τις με­θε­πό­με­νες ε­κλο­γές, έ­χο­ντας έ­να βρα­χυ­πρό­θε­σμο και έ­να με­σο­πρό­θε­σμο σχέ­διο. Η ε­πι­λο­γή που θέ­λου­με να δώ­σου­με τον λαό της Ιρλαν­δίας, εί­ναι ό­τι υ­πάρ­χει έ­να δια­φο­ρε­τι­κό μο­νο­πά­τι δί­καιης α­νά­καμ­ψης, που πε­ρι­λαμ­βά­νει ε­πεν­δύ­σεις και α­να­κα­τα­νο­μή πλού­του. Τους τε­λευ­ταίους εν­νέα μή­νες συ­νέ­βη κά­τι πο­λύ ση­μα­ντι­κό. Κα­τά τη διάρ­κεια της ύ­φε­σης ή­ταν πο­λύ δύ­σκο­λο να κι­νη­το­ποιή­σου­με τον κό­σμο, κά­τι που άλ­λα­ξε α­πό το Σε­πτέμ­βρη και με­τά. Πραγ­μα­το­ποιή­θη­καν οι με­γα­λύ­τε­ρες κι­νη­το­ποιή­σεις τα τε­λευ­ταία 50 χρό­νια. Η α­φορ­μή ή­ταν η ε­πι­βο­λή ε­νός νέ­ου φό­ρου στο λο­γα­ρια­σμό του νε­ρού. Οι κι­νη­το­ποιή­σεις ξε­κί­νη­σαν αυ­τοορ­γα­νω­μέ­να αλ­λά πο­λύ σύ­ντο­μα 5 α­πό τα με­γα­λύ­τε­ρα συν­δι­κά­τα της Ιρλαν­δίας δη­μιούρ­γη­σαν μια πο­λι­τι­κή ο­μπρέ­λα για τον α­γώ­να. Τον Ιού­νιο τα συν­δι­κά­τα α­πο­φά­σι­σαν να πά­ρουν μια πο­λύ ση­μα­ντι­κή πο­λι­τι­κή πρω­το­βου­λία. Προ­σκά­λε­σαν τα πο­λι­τι­κά κόμ­μα­τα, τις κοι­νω­νι­κές ορ­γα­νώ­σεις και τα συν­δι­κά­τα να συ­ζη­τή­σουν και να α­πο­φα­σί­σουν τις βα­σι­κές αρ­χές μιας α­ρι­στε­ρής κυ­βέρ­νη­σης.

Θα πά­ρει και ε­κλο­γι­κό χα­ρα­κτή­ρα αυ­τή η πρω­το­βου­λία;
Τα συν­δι­κά­τα σκέ­φτη­καν πο­λύ έ­ξυ­πνα. Ήξε­ραν ό­τι αν προ­σπα­θού­σαν να εκ­πο­νή­σουν έ­να κοι­νό ε­κλο­γι­κό πρό­γραμ­μα, θα α­πο­τύγ­χα­ναν. Αυ­τό που ή­θε­λαν εί­ναι με­τριο­πα­θέ­στε­ρο και πιο εύ­κο­λα ε­πι­τεύ­ξι­μο: να συμ­φω­νή­σου­με στις βα­σι­κές κοι­νές αρ­χές για κά­θε το­μέα της δια­κυ­βέρ­νη­σης. Εί­ναι η πρώ­τη φο­ρά που συμ­βαί­νει κά­τι τέ­τοιο στην Ιρλαν­δία. Και τα συν­δι­κά­τα ε­πί­σης προ­σβλέ­πουν τό­σο στις ε­πι­κεί­με­νες, ό­σο και στις με­θε­πό­με­νες ε­κλο­γές. Για πρώ­τη φο­ρά το σύ­νο­λο της προο­δευ­τι­κές κοι­νής γνώ­μης ε­νώ­θη­κε συ­ζη­τώ­ντας, χω­ρίς να προ­σπα­θούν να εκ­πο­νή­σουν έ­να κοι­νό ε­κλο­γι­κό πρό­γραμ­μα, για να βρουν έ­ναν ε­λά­χι­στο κοι­νό τό­πο.