Ποιό πρέπει να είναι το plan B της ελληνικής κυβέρνησης στη διαπραγμάτευση με τους δανειστές; Πως θα εκμεταλλευτούμε καλύτερα τη γεωπολιτική σημασία της χώρας, πώς κρίνουμε τον πρώτο μήνα της νέας κυβέρνησης και ποιά είναι τα κρίσιμα ζητήματα που πρέπει να απασχολήσουν το κόμμα την επόμενη περίοδο; Για όλα αυτά συζητάμε με τον κοινοβουλευτικό εκπρόσωπο του ΣΥΡΙΖΑ, Νίκο Φίλη
Τη συνέντευξη πήρε
ο Αδάμος Ζαχαριάδης
Τι να αναμένουμε από το αυριανό Γιούρογκρουπ με δεδομένες και τις αποφάσεις της ΕΚΤ την προηγούμενη Πέμπτη;
Ο αγώνας που έχουμε δεν είναι ταχύτητας αλλά αντοχής. Η κυβέρνηση δίνει μάχη μέρα με τη μέρα, στιγμή με τι στιγμή. Η συμφωνία που κατέληξε στο προηγούμενο Γιούργκρουπ, μια συμφωνία αναγκαστική λόγω του τελεσιγράφου της δίμηνης παράτασης και του κινδύνου να υπάρξει χρηματοδοτική ασφυξία, θα κρίνεται καθημερινά. Υπάρχει το ζήτημα του χρηματοδοτικού κενού, που είχε επισημανθεί και από την προηγούμενη κυβέρνηση, η οποία σε συνεργασία με τις συντηρητικές δυνάμεις στην Ευρώπη δημιούργησε ένα περιβάλλον αβεβαιότητας και κινδύνων. Ως εκ τούτου, δεν γνωρίζουμε πού θα καταλήξει αυτή η μάχη, η οποία, επαναλαμβάνω, δεν θα δοθεί εφάπαξ.
Οι δανειστές φαίνεται, πάντως, να αλλάζουν τακτική. Από την πολιτική της ασφυξίας μεταφέρθηκαν σε αυτήν της περιορισμένης ρευστότητας.
Η οποία μπορεί να οδηγήσει σε ασφυξία. Ήδη έχει οδηγήσει σε πάγωμα την αγορά. Υπάρχει μια μεγάλη αντίφαση στις αποφάσεις της ΕΚΤ. Δεν είναι δυνατό ο κ. Ντράγκι να μιλά για ποσοτική χαλάρωση και να εξαιρεί χώρες που έχουν ανάγκη αυτής της βοήθειας, όπως η Ελλάδα και η Κύπρος. Θα δούμε και τι θα γίνει στο αυριανό Γιούρογκρουπ αλλά φαίνεται ότι οι πιέσεις και οι εκβιασμοί που ασκούνται είναι φοβεροί. Ήδη ο κ. Σόιμπλε κάνει μια δικιά του ερμηνεία της απόφασης και εκτιμώ ότι δεν θα είναι εύκολη η κατάληξη της συμφωνίας. Άρα πρέπει να σκεφτούμε πώς αντιδρούμε πολιτικά σε αυτά τα τελεσίγραφα και να κρατήσουμε τη διαπραγμάτευση σε πολιτικό επίπεδο. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι δεν χρειάζονται ποσοτικοποιημένα μεγέθη όπου αυτό είναι δυνατό, σημαίνει όμως ότι σε κάθε περίπτωση η διαπραγμάτευση πρέπει να γίνεται με την επίκληση των πολιτικών επιχειρημάτων, που αφορούν την ευρωπαϊκή και παγκόσμια κατάσταση και όχι μια ιδιόρρυθμη ελληνική πραγματικότητα. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναζητηθούν πιο στέρεες πολιτικές συμμαχίες εντός Ευρώπης όχι μόνο σε κυβερνητικό αλλά και σε κοινωνικό επίπεδο. Υπάρχει, όμως, και η αξιοποίηση της γεωπολιτικής θέσης της χώρας.
Θα βρεθεί λύση για το χρηματοδοτικό κενό
Αυτό είναι κάτι που έχει ειπωθεί ξανά από την κυβέρνηση. Τι εννοείται ακριβώς;
Εννοούμε τη δυνατότητα, παραμένοντας στην Ευρωζώνη, να αναζητηθούν συμμαχίες και εναλλακτικοί τρόποι χρηματοδότησης των προβλημάτων του χρηματοδοτικού κενού, προκειμένου να μην είμαστε σε τόσο δυσμενή θέση απέναντι στα τελεσίγραφα της Γερμανίας. Αυτό πιστεύω ότι πρέπει να είναι και το πραγματικό Plan B που οφείλει να έχει η ελληνική κυβέρνηση.
Αυτό εννοεί ο κ. Βαρουφάκης, όταν λέει ότι υπάρχει λύση, αν δεν πάρουμε τα λεφτά της επόμενης δόσης;
Δεν γνωρίζω ακριβώς τι εννοεί ο υπουργός. Πιστεύω όμως ότι είναι λογικές αυτές οι σκέψεις. Δεν θέλω να σκορπίζω προσδοκίες και πρέπει να τονιστεί ότι κάθε χρηματοδοτική ενίσχυση είναι προφανές ότι θα δίνεται με όρους. Αν θα είναι πιο ευνοϊκοί οι όροι, απομένει να φανεί. Το θέμα των αποκρατικοποιήσεων και κυρίως στις μεγάλες υποδομές όπως τα αεροδρόμια, τα λιμάνια και οι σιδηρόδρομοι είναι αυτά που φαίνεται να ενδιαφέρουν τους διάφορους νυν και δυνητικούς δανειστές μας.
Αυτό επιδιώχθηκε και από την Κύπρο πριν δύο χρόνια με μηδενικά αποτελέσματα. Σε τι διαφέρει η περίπτωση της Ελλάδας;
Η Ελλάδα δεν είναι ίδια περίπτωση με την Κύπρο, και από άποψη μεγέθους, και από άποψη γεωπολιτικής σημασίας. Είναι επίσης πολύ μεγαλύτερος κίνδυνος για το ευρωπαϊκό σύστημα μια τυχόν χρεωκοπία της Ελλάδας. Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η κυβέρνηση Τσίπρα δεν είναι ίδια με την κυβέρνηση Αναστασιάδη. Είναι άλλο το πλαίσιο δυνατοτήτων πολιτικής συνεννόησης που έχει με άλλες χώρες.
Κρίσιμο τετράμηνο
Έχουμε, όμως, μπροστά μας ένα κρίσιμο τετράμηνο. Ποιες θα είναι οι αιχμές της κυβέρνησης;
Καθοριστική δύναμη είναι η διατήρηση μιας νέας οργανικής σχέσης ανάμεσα στην κυβέρνηση και το λαό. Υπάρχει ένας λογικός φόβος των πολιτών σχετικά με το πού πηγαίνουμε και τι κάνουμε. Χρέος δικό μας είναι, με συγκεκριμένες κινήσεις, να αποδείξουμε ότι μπορούμε να κυβερνήσουμε τη χώρα. Να μεταφέρουμε, δηλαδή, στο εσωτερικό τη μάχη και να αποδείξουμε ότι μπορούμε να αντεπεξέλθουμε στους εκβιασμούς και στις πιέσεις που προέρχονται και από εκτός αλλά και εντός, από ισχυρά πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα, που γνωρίζουν ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θα συμβιβαστεί με τη διαφθορά, τη διαπλοκή και τη μεγάλη φοροδιαφυγή. Άρα, το πρόγραμμα του ΣΥΡΙΖΑ μπορεί να αποτελέσει πηγή έμπνευσης του λαού, αλλά και σύγκρουσης με δυνάμεις του διεφθαρμένου εγχώριου κεφαλαίου.
Πώς αξιολογείτε τον πρώτο μήνα διακυβέρνησης;
Μας απορρόφησε η διαδικασία της διαπραγμάτευσης. Είμαστε και νέοι και δεν έχουμε εμπειρία από πρακτική διακυβέρνησης. Επίσης, σημαντικό είναι ότι αυτή η κυβέρνηση δεν έχει και νευραλγικά στηρίγματα εντός του κρατικού μηχανισμού, που να μπορούν να προωθήσουν την κυβερνητική προσπάθεια. Πρόσφατα είδαμε δύο παραδείγματα. Το πρώτο αφορούσε τη ΔΕΗ και τη συλλογική σύμβαση που υπεγράφη και εκθέτει, κατά την άποψή μου, την προσπάθεια να υπάρξουν συλλογικές διαπραγματεύσεις στο δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αλλά και την αγωνία της κυβέρνησης να βρει χρήματα προκειμένου να αντιμετωπίσει την ανθρωπιστική κρίση. Το δεύτερο ήταν το έγγραφο που έστειλε ένας υποστράτηγος, παρακάμπτοντας την ιεραρχία, με το οποίο προσπαθούσε να δημιουργήσει τετελεσμένα στο ζήτημα της μεταναστευτικής πολιτικής.
Προέκυψε ένα ζήτημα σχετικά με τη νομιμότητα ή όχι μνημονιακών νόμων που ψηφίστηκαν με την απουσία βουλευτών της ΧΑ. Ποια είναι η δική σας άποψη;
Ο ΣΥΡΙΖΑ ούτε τότε ούτε τώρα θέτει θέμα εγκυρότητας των μνημονιακών νόμων επειδή δεν ψήφισαν οι βουλευτές της ΧΑ. Δεν καθορίζουμε τη νομιμότητα από την παρουσία ή όχι των Χρυσαυγιτών. Οι μνημονιακοί νόμοι καταργούνται με νόμους που φέρνουμε στη Βουλή και αυτό ακριβώς κάνουμε. Είναι λάθος ενόψει της έναρξης μια αναβαλλόμενης δίκης να θέτουμε στη κεντρική πολιτική ατζέντα ζήτημα Χρυσής Αυγής. Υπάρχει μια στάση αντιμετώπισης της ΧΑ από όλα τα κόμματα, στην οποία σύρθηκε τότε η ΝΔ και νομίζω ότι δεν χρειάζονται κινήσεις που μας αιφνιδιάζουν όλους.
Κυβέρνηση και κόμμα
Τι ρόλο θα παίξει η κοινοβουλευτική ομάδα και το κόμμα σε αυτή τη προσπάθεια;
Η ΚΟ έχει πολλά καθήκοντα. Να συμβάλει ουσιαστικά στο κυβερνητικό έργο, να ελέγχει την κυβέρνηση και να έχει την κοινή αγωνία της επιτυχίας του δύσκολου έργου που αναλάβαμε. Πρέπει όμως κυρίως να καταστήσει τη Βουλή κέντρο του πολιτικού συστήματος. Να λειτουργήσει ξανά, με πολιτικές και ιδεολογικές αντιπαραθέσεις και νομοθετικές πρωτοβουλίες και κοινοβουλευτικό έλεγχο. Η ΚΟ του ΣΥΡΙΖΑ έχει να παίξει μεγάλο ρόλο σε αυτό. Όσον αφορά το κόμμα: βρισκόμαστε σε μια νέα κατάσταση, με ένα κόμμα που ως οργάνωση και λειτουργία δεν αντιστοιχεί στο κυβερνητικό διάβημα. Είμαστε, λοιπόν, σε μια φάση ανασυγκρότησης του κόμματος στην οποία πρέπει να διαφυλάξουμε τη δημοκρατική λειτουργία και τη συλλογικότητά. Τα δύο αυτά πρέπει να οδηγούν σε μια ενιαία έκφραση του κόμματος και να ξεπερνούν την ιδιομορφία μιας χαλαρής ομοσπονδίας, που χαρακτηρίζει το κόμμα σήμερα, παρά τις αποφάσεις του τελευταίου του συνεδρίου.
Το κόμμα δεν πρέπει να μεταβληθεί σε ιμάντα μεταβίβασης προειλημμένων κυβερνητικών αποφάσεων, ούτε και να εκφυλιστεί σε μηχανισμό πελατειακών εξυπηρετήσεων παλαιού ή νέου τύπου. Το κόμμα πρέπει να αποκτήσει τον πολιτικό του ρόλο σε ένα σύστημα αριστερής προοδευτικής κυβέρνησης. Να ακούει την κοινωνία, να πολιτικοποιεί τα κοινωνικά αιτήματα και ταυτόχρονα να έχει την ικανότητα να αντιλαμβάνεται τις κινήσεις που πιθανόν αναγκαστικά να κάνει η κυβέρνηση. Τέσσερα ζητήματα πιστεύω είναι σημαντικά για το κόμμα για να διαμορφώσει πιο στέρεα βάση την εκλογική επιρροή του κόμματος. Να αποκτήσει οργανικούς δεσμούς σε κρίσιμους τομείς για την πορεία του εγχειρήματός μας. Ο πρώτος είναι η νεολαία, ο δεύτερος είναι ο χώρος των εργαζομένων και των ανέργων, όπου επιβιώνουν συνδικάτα του παλαιού συστήματος διακυβέρνησης. Ο τρίτος πυλώνας είναι η αυτοδιοίκηση που μπορεί να διαδραματίσει σημαντικότατο ρόλο ειδικά στην αντιμετώπιση της κρίσης. Τέλος, σημαντικός παράγοντας είναι τα κομματικά ΜΜΕ. Πρέπει να αναμορφώσουμε, ενισχύσουμε και αναπτύξουμε τα κομματικά Μέσα. Όλα έχουν τη δική του ιστορικότητα, (και πρώτα η «Αυγή») και το δικό τους βάρος. Αν δεν τα συντονίσουμε και δεν τα εντάξουμε σε ένα σχέδιο που να αφορά τη νέα αφετηρία του κόμματος με την κοινωνία μαζί, σε συνθήκες αριστερής διακυβέρνησης, θα έχουμε χάσει μεγάλο μέρος και της προστιθέμενης πολιτικής αξίας που σήμερα έχουμε, αλλά, το κυριότερο θα επιτρέψουμε τη δημιουργία δεσμών διαμεσολάβησης της κυβερνητικής πολιτικής από κέντρα εξωθεσμικά.
Πολύς λόγος έγινε για την τελευταία Κεντρική Επιτροπή. Εσείς πώς την αξιολογείτε;
Η ΚΕ έκανε μια συζήτηση γύρω από το ζήτημα της συμφωνίας πλαίσιο. Εννοείται ότι δεν θα σταματήσει κανείς να λέει τις απόψεις του. Έχει σημασία όμως πως εκφράζουμε αυτές τις απόψεις, αν ακούει ο ένας τον άλλο, αν γίνεται πραγματικός διάλογος ή αν εμμένουμε σε προκατασκευασμένα σχέδια και αναλύσεις. Το κόμμα κάνει ένα νέο ξεκίνημα με την εκλογή καινούργιου γραμματέα και νέων συντρόφων στην Πολιτική Γραμματεία. Επωμίζονται μια πολύ σοβαρή ευθύνη να δημιουργήσουν ένα πολιτικό κέντρο καθοδήγησης και επίλυσης προβλημάτων. Ο σ. Κορωνάκης έχει βαθιά γνώση του κόμματος αλλά και συνείδηση κινήματος και κοινωνίας και πιστεύω ότι είναι μια επιλογή που θα βοηθήσει το κόμμα.
