Η ιδιωτικοποίηση του νερού ήταν και παραμένει αντισυνταγματική
Θετική εξέλιξη η τήρηση του 51% της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στα χέρια του Δημοσίου
Ο έλεγχος του Δημοσίου στην ΕΥΔΑΠ και ΕΥΑΘ έχει κατοχυρωθεί από το ΣτΕ
Ο Γιάννης Καρδαράς μιλά στην «Εποχή», υπό τη νομική του ιδιότητα, για το δημόσιο χαρακτήρα της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ που διασφαλίζεται βάσει νομολογίας του Συμβουλίου της Επικρατείας, και υπενθυμίζει τη στάση υπέρ της ιδιωτικοποίησής τους από τις παλιές διοικήσεις των εταιρειών, αλλά και της Νέας Δημοκρατίας και του ΠΑΣΟΚ. Ενώ δεν ξεχνά να τονίσει ότι ο αγώνας συνεχίζεται για τη διασφάλιση και των υπόλοιπων εταιρειών κοινής ωφέλειας.
Τη συνέντευξη πήρε η Τζέλα Αλιπράντη
Το αγκάθι της περασμένης βδομάδας ήταν η μεταφορά της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ στο υπερταμείο. Η απόφαση αυτή προκάλεσε σωρεία κοινωνικών αντιδράσεων, ενάντια στην ιδιωτικοποίηση του δημόσιου αγαθού του νερού. Με νομοτεχνική προσθήκη στο σχετικό νομοσχέδιο διατηρήθηκε η πλειοψηφία των μετοχών των δύο εταιρειών στο Δημόσιο. Αυτό σημαίνει πως αποτράπηκε οποιοδήποτε ενδεχόμενο ιδιωτικοποίησης;
Πρόκειται για θετική εξέλιξη. Να θυμίσω πως, με απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) το 2014, οποιαδήποτε ιδιωτικοποίηση της ΕΥΔΑΠ ή της ΕΥΑΘ είναι αντισυνταγματική. Το σκεπτικό της απόφασης αυτής, που δυστυχώς αφορούσε μονάχα τις δύο αυτές εταιρείες και όχι όλες τις κοινοφελείς, έκρινε πως πρόκειται για εταιρείες κοινής ωφέλειας για ζωτικούς λόγους για την υγεία των πολιτών, και επομένως προστατεύονται από το Σύνταγμα. Επομένως, η υπαγωγή των εταιρειών στο υπερταμείο ή το υποταμείο ή σε οποιαδήποτε μορφή εταιρείας συμμετοχών του ελληνικού Δημοσίου, δεν μπορεί να σημαίνει ντε φάκτο ιδιωτικοποίηση. Αυτό, όμως, που είναι κρίσιμης σημασίας ζήτημα είναι ποιος ελέγχει τη διοίκηση των εταιρειών αυτών. Και η απόφαση του ΣτΕ ανάφερε πως οι μετοχές της ΕΥΔΑΠ δεν δύνανται να πωληθούν σε ιδιώτες σε ποσοστό πλέον του 50% συν μία. Να σημειώσουμε πως η συγκεκριμένη απόφαση αναφερόταν στην ΕΥΔΑΠ, όμως κατ’ αναλογία ισχύει και για την ΕΥΑΘ, αφού προσφέρουν τις ίδιες υπηρεσίες. Έχει σημασία να γνωρίζουμε πώς προέκυψε αυτή η απόφαση, για να μην ξεχνάμε το ρόλο των κυβερνήσεων ΠΑΣΟΚ και Νέας Δημοκρατίας, που ήταν διατεθειμένες να τα δώσουν όλα … Επί των ημερών τους, λοιπόν, οι διοικήσεις και των δύο εταιρειών προσπάθησαν την πώληση όλων των μετοχών του Δημοσίου (66-67%) στο ΤΑΙΠΕΔ. Αυτό θα σήμαινε ιδιωτικοποίηση του νερού. Και αυτή αποφεύχθηκε με την παρέμβαση του ΣτΕ.
Αξιοποίηση, όχι ιδιωτικοποίηση
Πράγματι η νομολογία του ΣτΕ το 2014 είχε ακυρώσει τη διυπουργική απόφαση για πώληση των μετοχών του Δημοσίου στο ΤΑΙΠΕΔ. Η μεταφορά αυτών των μετοχών στο υπερταμείο, σε τι διαφέρει;
Η μεταφορά του μετοχικού πακέτου στο υπερταμείο, δεν σημαίνει πως αυτό θα είναι διαθέσιμο προς πώληση. Άλλωστε, όπως προστέθηκε στο νόμο για τα προαπαιτούμενα, η υπαγωγή της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ θα είναι πάντα σύμφωνη με το Σύνταγμα και τις αποφάσεις του ΣτΕ. Όσο γενικό και αν ακούγεται αυτό, έχει μια ουσία. Ακόμα, η διαπραγμάτευση που έκανε η σημερινή κυβέρνηση πέτυχε την υπαγωγή διάφορων κοινωφελών εταιρειών, όπως η ΕΥΔΑΠ, ΕΥΑΘ ή ο ΟΣΕ, στο υπερταμείο, με σκοπό την αξιοποίησή τους και όχι την πώλησή τους. Αξιοποίηση σημαίνει επενδύσεις για κάλυψη και άλλων επιχειρηματικών δραστηριοτήτων και όχι ξεπούλημα. Ένα παράδειγμα είναι η συνεργασία με άλλες κοινωφελείς επιχειρήσεις προκειμένου να συνδεθεί η ΕΥΔΑΠ με τα νησιά.
Άρα θεωρείτε πως τουλάχιστον με αυτήν την κυβέρνηση έχουμε αποφύγει την ιδιωτικοποίηση των δημόσιων εταιρειών ύδρευσης; Και τι θα γίνει με τις επόμενες, η προστασία των εταιρειών θα είναι διαχρονική;
Αν πάει να πουλήσει μετοχές ένα οποιοδήποτε διοικητικό συμβούλιο, εφόσον υπάρχει και εξακολουθεί να ισχύει η νομολογία του ΣτΕ, που ορίζει πως το Δημόσιο πρέπει να κατέχει το 51% των μετοχών, δεν θα μπορέσει να προχωρήσει. Και δεν είναι μόνο αυτό. Το πιο σημαντικό είναι ότι η νομολογία δηλώνει στο σκεπτικό της ότι δεν αρκεί η κρατική εποπτεία, αλλά το Δημόσιο θα πρέπει να ασκεί τον έλεγχο. Για παράδειγμα, στην ΕΥΔΑΠ, είτε αυτή είναι μέσα στο υπερταμείο είτε σε οποιαδήποτε άλλη εταιρεία συμμετοχών που είναι του ελληνικού Δημοσίου, θα πρέπει, για να υπάρχει ο έλεγχος, να διορίζεται το διοικητικό συμβούλιο από το ελληνικό Δημόσιο, που εκπροσωπείται από το υπουργείο Οικονομικών ή από τον αρμόδιο υπουργό που ασκεί τον έλεγχο στην ΕΥΔΑΠ. Σήμερα είναι ο υπουργός Υποδομών, αύριο μπορεί να είναι άλλος φορέας. Το ίδιο ισχύει κατά αναλογία και για την ΕΥΑΘ. Άρα η πλειοψηφία των μετοχών θα πρέπει να ανήκει πάντα στο ελληνικό Δημόσιο, και από αυτό να ορίζεται το διοικητικό συμβούλιο. Αυτό δεν μπορεί να αλλάξει.
Ο αγώνας συνεχίζεται
Από την άλλη, το 51% είναι ικανό ιδιοκτησιακό ποσοστό, ώστε να προωθεί το Δημόσιο κοινωνικές πολιτικές, να διασφαλίζονται τα δικαιώματα των εργαζομένων κτλ;
Όποιος έχει το 51% ελέγχει την κατάσταση. Να σας θυμίσω την επιμονή της Cosco να κατέχει το 51% του λιμανιού του Πειραιά, προκειμένου να ορίζει εκείνη ό,τι θέλει. Αντίστοιχα, λοιπόν, στην περίπτωση της ΕΥΔΑΠ και της ΕΥΑΘ, το δημόσιο έχει τον πλήρη έλεγχο των εταιρειών.
Όπως αναφέρατε και πριν, δεν θα μπορούσαμε να θεωρήσουμε και για τις υπόλοιπες εταιρείες κοινής ωφέλειας ότι με τις υπηρεσίες τους καλύπτουν βασικά δικαιώματα του ανθρώπου και ότι θα πρέπει άρα να ισχύσει η ίδια λογική; Ποιος μπορεί, για παράδειγμα, να ζήσει χωρίς ηλεκτρικό;
Σωστά. Για αυτό και θα πρέπει να υπάρξει ο αντίστοιχος αγώνας σε τυχόν αποφάσεις που θα ορίζουν την ιδιωτικοποίησή τους. Ποτέ δεν σταματάει ένας αγώνας, και θα πρέπει, αν χρειαστεί, να πάμε κόντρα και σε αποφάσεις κι αυτής της κυβέρνησης. Προσφεύγοντας, δηλαδή, οι εργαζόμενοι, οι διοικήσεις, αλλά και οποιοσδήποτε άλλος στο ΣτΕ, σε αντίστοιχη περίπτωση, και να ζητήσουν την προστασία του δημόσιου χαρακτήρα της εταιρείας κοινής ωφέλειας. Ένας νόμος ή μια υπουργική απόφαση προσβάλλεται για αντισυνταγματικότητα και από εκεί και έπειτα είναι στην κρίση του Ανώτατου Διοικητικού Δικαστηρίου να αποφασίσει αν θα το κηρύξει ως τέτοιον ή όχι. Άρα το μόνο που έχω να πω είναι ότι ο αγώνας συνεχίζεται και πρέπει όλοι να είμαστε σε εγρήγορση, ώστε να διεκδικηθεί και για τις υπόλοιπες εταιρείες κοινής ωφέλειας ο χαρακτηρισμός τους ως ζωτικής σημασίας για την υγεία, τη μεταφορά κτλ.
•
