Συνέντευξη με τον Ζντράβκο Σαβέβσκι, μέλος της Λεβίτσα στη Βόρεια Μακεδονία
Κατά τη διάρκεια των λαϊκών κινητοποιήσεων κατά της ακροδεξιάς και σφόδρα λαϊκίστικης κυβέρνησης Γκρούεφσι στη Βόρεια Μακεδονία το 2016, ο Ζντράβκο Σαβέβσκι εξελίχθηκε σε μία από τις ηγετικές φιγούρες του αριστερού κινήματος. Μάλιστα, η ενέργειά του να εισβάλλει μαζί με άλλους ακτιβιστές στο κτίριο που χρησιμοποιούσε ως πολιτικό γραφείο ο ακόμα και σήμερα Πρόεδρος Γκιόργκι Ιβάνοφ και να ξεκρεμάσει από τους τοίχους όλες τις φωτογραφίες προκάλεσε τη σύλληψή του. Η δίκη του, μετά από τρία χρόνια ταλαιπωρίας, δεν έχει ολοκληρωθεί ακόμα. Συναντήσαμε τον νεαρό πολιτικό επιστήμονα και ιδρυτικό μέλος του αριστερού σχηματισμού της Λεβίτσα (Levitza) στα Σκόπια, τα οποία, από αισθητικής τουλάχιστον άποψης, παραμένουν ακόμα στο έλεος του VMRO και των τραγικών επιλογών του. Ο Σαβέβσκι επιχειρηματολόγησε κατά της Συμφωνίας των Πρεσπών, αποδόμησε πλήρως τον Ζόραν Ζάεφ και την κυβέρνησή του, στηλίτευσε το έλλειμμα δημοκρατίας στη χώρα του και εξέφρασε την απογοήτευσή του για την πολιτική που ασκούν τα τελευταία χρόνια ο Αλέξης Τσίπρας και η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με τον οποίο πια το κόμμα του δεν έχει την παραμικρή συνεργασία. Μίλησε τέλος για το brain drain της Βόρειας Μακεδονίας και την άνοδο των εθνικισμών στο σύνολο των Βαλκανίων με λόγο τολμηρό και μεστό.
Τη συνέντευξη πήρε ο Νίκος Γιαννόπουλος
Θα ήθελα να μας δώσεις τη δική σου, αριστερή ματιά, για τη Συμφωνία των Πρεσπών.
Σίγουρα πρόκειται για ένα εξαιρετικά σύνθετο ζήτημα με πολλές παραμέτρους. Μιλώντας πρώτα για την παράμετρο των εθνικισμών, μπορώ να πω ότι η συμφωνία αυτή θα προκαλέσει αύξηση του εθνικισμού τόσο στην Ελλάδα όσο και στη Μακεδονία. H Συμφωνία, επίσης, ουσιαστικά επιβλήθηκε στην κυβέρνησή μας από τις ΗΠΑ, έτσι ώστε η Μακεδονία να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Οπότε μας βρίσκει αντίθετους. Αυτό που θα έπρεπε να κάνει η ελληνική κυβέρνηση είναι να εγκαταλείψει η ίδια το ΝΑΤΟ και όχι να βοηθά άλλες χώρες να μπουν σ’ αυτό. Επίσης θα σας πω ότι η Συμφωνία παραβιάζει τους κανόνες της δημοκρατίας στη χώρα μας. Η κυβέρνηση με τη σειρά της παραβίασε όλους τους δημοκρατικούς κανόνες για να περάσει η Συμφωνία. Και δεν μιλάω μόνο για το δημοψήφισμα, του οποίου το αποτέλεσμα έτσι και αλλιώς δεν σεβάστηκε, αλλά και για τις διαδικασίες στη Βουλή έτσι ώστε να εγκριθούν οι συνταγματικές αλλαγές. Είναι τραγικό! Η κυβέρνηση παρουσιάστηκε πρόθυμη να περάσει το κάθε τι που βρίσκεται στην ατζέντα των ΗΠΑ.
Έλλειμμα δημοκρατίας
Ποιο μπορεί να είναι το μέλλον της χώρας σας από εδώ και πέρα και με δεδομένο ότι η Συμφωνία ισχύει ήδη;
To επίπεδο ζωής των απλών ανθρώπων θα σ��νεχίσει να πέφτει. Το κράτος μας θα είναι ουσιαστικά μία πολιτεία των ΗΠΑ ικανοποιώντας όλες τις αμερικανικές επιθυμίες ακόμα και σε τομείς όπως είναι η δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το κράτος δικαίου. Ας μην κρυβόμαστε, δεν υπάρχει δημοκρατία σ’ αυτή τη χώρα. Και το πιο κατάλληλο όνομα γι’ αυτήν θα ήταν poverty coast (ακτή φτώχειας, κάνει λογοπαίγνιο με την ακτή Ελεφαντοστού).
Οι νέοι άνθρωποι εγκαταλείπουν μαζικά τη χώρα σ’ ένα πρωτοφανές brain drain. Γιατί αλήθεια συμβαίνει αυτό;
Mα γιατί να μείνει κανείς στη χώρα, όποιο και αν είναι το όνομά της. Οι άνθρωποι εδώ δεν βλέπουν την παραμικρή προοπτική για το μέλλον. Ακόμα και οι αγγελίες δουλειάς καλύπτονται από τους “στρατιώτες” του κυβερνώντος κόμματος ανεξάρτητα από τα προσόντα. Στον ιδιωτικό τομέα τα εργατικά δικαιώματα καταστρατηγούνται συστηματικά. Άρα, γιατί να μην μεταναστεύσεις; Τι έχεις άλλο να χάσεις; Δυστυχώς πολλοί άνθρωποι πίστεψαν τις υποσχέσεις των εκάστοτε κυβερνώντων και τώρα πληρώνουν το τίμημα. Σ‘ αυτήν την κατάσταση που σας περιέγραψα μόλις η μόνη βιώσιμη επιλογή για να βελτιώσει κανείς το επίπεδο της ζωής του είναι να φύγει από τη χώρα.
Μας μίλησες ήδη για το επίπεδο της δημοκρατίας. Θα ήθελες να γίνεις λίγο πιο αναλυτικός;
Δημοκρατία (σσ. γελάει); Στο είπα και πιο πριν. Ακόμα και με τα φιλελεύθερα πρότυπα της δυτικής δημοκρατίας, δεν υπάρχει δημοκρατία στη χώρα από τη στιγμή που έγινε ανεξάρτητη το 1991. Αυτό που σίγουρα και πέρα από κάθε αμφιβολία έκανε η κυβέρνηση Ζάεφ είναι να συνεχίσει απρόσκοπτα όλες τις αντιδημοκρατικές πρακτικές των προηγούμενων κυβερνήσεων του VMRO. Και ξέρετε κάτι; Ενώ το σύνταγμα της χώρας παραβιάζεται ανοιχτά πλέον, ο κόσμος δεν δίνει την παραμικρή σημασία. Και αυτό -δυστυχώς για μας- λέει πολλά για το μέλλον που μπορεί να έχει η δημοκρατία στη χώρα μας.
Ποια είναι η γνώμη σου για τον Αλέξη Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ;
Δεν το κρύβω ότι είχαμε υψηλές προσδοκίες από τον Αλέξη Τσίπρα και την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, όταν ανέλαβαν την εξουσία τον Ιανουάριο του 2015. Απογοητευτήκαμε, ωστόσο, πολύ γρήγορα, ιδιαίτερα με το γεγονός ότι δεν έγινε σεβαστό το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος του Ιουλίου του 2015 σχετικά με τον τρόπο επίλυσης της διαφοράς σας με την ευρωπαϊκή ένωση και τους άλλους δανειστές. Νιώσαμε ότι προδόθηκαν οι αρχές της Αριστεράς μ’ αυτού του είδους την πολιτική συμπεριφορά. Πριν από όλα αυτά, είχαμε συνεργασία με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά εν συνεχεία η συνεργασία αυτή διακόπηκε, καταλαβαίνουμε όλοι τους λόγους. Ο ΣΥΡΙΖΑ επέλεξε ως σύμμαχο στη χώρα μας το σοσιαλδημοκρατικό κόμμα. Θα σας ξαναπάω λίγο στη Συμφωνία των Πρεσπών. Θα ήταν θετικό να συμβεί αλλά όχι για να ανέβει και πάλι το ποσοστό των εθνικισμών. Έπρεπε, αντίθετα, να είναι το τελικό σημείο μίας διαδικασίας με την οποία θα άρχιζε η θεμελίωση της αμοιβαίας εμπιστοσύνης και η ήττα του εθνικισμού. Όλα αυτά έπρεπε να γίνουν πριν φτάσουμε στη Συμφωνία. Τώρα βλέπετε ότι ο εθνικισμός απογειώνεται και πάλι και στις δύο χώρες. Είναι ένα επικίνδυνο γεγονός για το σύνολο των Βαλκανίων. Και τα δεξιά ή ακροδεξιά κόμματα σ’ όλα τα Βαλκάνια θα κεφαλαιοποιήσουν πολιτικά την εθνικιστική ατμόσφαιρα που έχει δημιουργηθεί.
Ο εθνικισμός μολύνει
Βλέπω έξω τα αγάλματα-τερατουργήματα της περιόδου Γκρούεφσι. Τι πρέπει να γίνει μ’ αυτά;
Μπορούμε να ανοίξουμε εδώ στα Σκόπια ένα πάρκο ψυχαγωγίας και διασκέδασης στο οποίο θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε όλα αυτά τα αγάλματα (σσ γέλια). Ειδικά για το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου έχω ένα καλύτερο πλάνο. Να το μεταφέρουμε στα σύνορα με την Ελλάδα μαζί με το αντίστοιχο άγαλμα από τη Θεσσαλονίκη, να τα βάλουμε απέναντι και να χαιρετιούνται αιωνίως. Στα σοβαρά τώρα δυστυχώς όλα αυτά στοίχισαν στη χώρα πάρα πολλά χρήματα, χρήματα που σίγουρα θα μπορούσαν να δοθούν σε υποδομές αλλά και σε κοινωνική πολιτική για τους φτωχούς ανθρώπους. Στα Βαλκάνια καταναλώνουμε υπερβολικές ποσότητες ιστορίας και νομίζω ότι κάποια στιγμή θα πρέπει να απελευθερώσουμε τους εαυτούς μας από όλη αυτήν την κατάσταση. Ο εθνικισμός μολύνει τις σχέσεις των βαλκανικών λαών.
Ζάεφ και Γκρούεφσκι για σένα είναι το ίδιο πράγμα;
Μα είναι σαν δίδυμοι. Στη διαφθορά ειδικά. Τους ενδιαφέρει η εξουσία αυτή, καθ’ αυτή, αδιαφορούν για το λαό.
