Αναμφισβήτητη η καθιέρωση του κατώτατου μισθού
Μια από τις προτεραιότητες του ΚΚ Πορτογαλίας φαίνεται πως είναι η μεταρρύθμιση της εργατικής νομοθεσία. Τι θέλει και τι το ιδιαίτερο προτείνει το κόμμα σου;
Σε αυτή τη φάση της πολιτικής ζωής της χώρας μας, εμείς μαθαίνουμε βήμα-βήμα από τα σημαντικά μέτρα που παίρνουμε, κυρίως σε ό,τι αφορά τα εισοδήματα και τα δικαιώματα των εργαζομένων. Αυτά τα μέτρα έρχονται σε αντίθεση με τη θέση που υποστηρίζει ότι αν θέλουμε περισσότερη ανάπτυξη και ανταγωνιστικότητα, θα πρέπει να έχουμε πολύ χαμηλά μεροκάματα και λιγότερα δικαιώματα. Ταυτόχρονα, δεν θα πρέπει να ξεχνάμε ότι αυτή η πρόοδος (των αυξήσεων) είναι ανεπαρκής και περιορισμένη. Αυτό το χρονικό διάστημα μας απασχολεί η αναπλήρωση των μισθών στο δημόσιο τομέα. Πρόσφατα, όμως, τα στελέχη του Σοσιαλιστικού Κόμματος (ΣΚ) είπαν ότι δεν είναι δυνατόν να συνεχιστεί η αναπλήρωση των μισθών.
Δέχεται αυτή την άποψη το ΚΚ Πορτογαλίας;
Θέλω να σημειώσω και να προειδοποιήσω ότι εμείς μιλάμε για εργαζόμενους, οι οποίοι έχουν πάνω από οκτώ ή και εννέα χρόνια να δουν αυξήσεις στους μισθούς τους. Γι’ αυτούς, συνεπώς, πρέπει να ενεργήσουμε. Εμείς υπερασπίζουμε την αύξηση των μισθών γενικά, στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα. Ο τρόπος που βλέπουμε την εξέλιξη των μισθών συνδέεται με την εξέλιξη του κατώτατου βασικού μισθού στη χώρα μας. Πρόκειται για ένα βασικό όρο, μιλάμε για ένα μέτρο που δεν μπορεί να αμφισβητηθεί.
Προστασία των εργαζομένων
Εκτός από το ζήτημα των μισθών, για τα εργατικά δικαιώματα, τι προτείνει το ΚΚ Πορτογαλίας;
Ένα πρόβλημα-κλειδί είναι η ρύθμιση των απορυθμισμένων ωρών εργασίας. Ορισμένες κινητοποιήσεις των εργαζομένων έρχονται αντιμέτωπες με προθέσεις των πολυεθνικών που στοχεύουν στην απορύθμιση των ωρών εργασίας, είτε δεν αναγνωρίζουν τις δυο ημέρες ρεπό την εβδομάδα, είτε κάποιοι δεν λαμβάνουν υπόψη την προσωπική και οικογενειακή ζωή των εργαζομένων. Πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα και εμείς παίρνουμε πρωτοβουλίες στον τομέα αυτό και έχουμε εκτιμήσει ότι το ΣΚ συχνά ακολουθεί μια σωστή πολιτική.
Ποιες άλλες προτάσεις θα μπορούσε να παρουσιάσει το ΚΚ Πορτογαλίας;
Υπάρχουν αρκετές προτάσεις: να ξεκινήσουμε από την υγεία και την υγιεινή στους χώρους εργασίας μέχρι και τον αγώνα κατά της πρόσκαιρης εργασίας που έχει διογκωθεί. Να σημειώσουμε ότι οι θέσεις εργασίας στην Πορτογαλία έχουν αυξηθεί. Μιλάμε για ποιοτικές θέσεις εργασίας. Γιατί τα 2/3 των νέων μπαίνουν στην αγορά εργασίας με πρόσκαιρες σχέσεις. Θα πρέπει να πετύχουμε μια σταθερή θέση εργασίας για τον καθένα, αποτελεσματικές συμβάσεις εργασίας και σεβασμό των ιδιαίτερων προβλημάτων στους εποχιακά εργαζόμενους.
Βρίσκετε κάποια ανταπόκριση από την πλευρά του ΣΚ;
Δεν έχουν αναφέρει τίποτα δημόσια (…) Προφανώς, στο πλαίσιο των διμερών σχέσεων μας με το ΣΚ έχουμε προστριβές στα ζητήματα σχετικά με τα δικαιώματα των εργαζομένων, είναι ζητήματα που διαχωρίζουν οριζόντια, πάντα, την αριστερά και τη δεξιά. Αυτοί που θέλουν να μιλούν εξ ονόματος της αριστεράς οφείλουν να έχουν μια ιδιαίτερη ευθύνη για τους πιο αδύνατους.
Οι σχέσειςμε το Σοσιαλιστικό Κόμμα
Αν το ΣΚ δεν συμφωνήσει με τις προτάσεις σας για τη νομοθετική ρύθμιση των εργασιακών σχέσεων, θα συμπεράνετε ότι δεν ανήκει στην αριστερά;
Έχουμε χαρακτηρίσει το ΣΚ σαν ένα κόμμα που ασκεί συχνά μια δεξιά πολιτική. Το ζήτημα των δικαιωμάτων των εργαζομένων δεν είναι το μόνο πράγμα που καθορίζει την αριστερά και τη δεξιά. Πρόκειται, όμως, για μια οριζόντια διαχωριστική γραμμή. Στη νέα φάση της πολιτικής ζωής της χώρα βλέπουμε ότι το ΣΚ και η κυβέρνησή του είναι δεκτική και ανοιχτή σε ορισμένες προωθημένες θέσεις. Κρατάει μια υπεύθυνη στάση. Παρουσιάζει, όμως, και έντονες αντιφάσεις.
Αυτές οι προωθημένες θέσεις συνέβαλαν να μειωθούν οι απεργίες και να επικρατήσει η κοινωνική ειρήνη. Το γεγονός αυτό σηματοδοτεί ότι το ΚΚ Πορτογαλίας είναι ικανό να επηρεάζει την κυβέρνηση ή αποδεικνύεται ότι, παρά την αυξημένη αντίσταση της Γενικής Συνομοσπονδίας των Εργαζομένων (CGTP) της Πορτογαλίας, η επιρροή της δεν είναι επαρκής;
Κανείς δεν το πιστεύει αυτό. Και δεν υπάρχει εργαζόμενος που να εκτιμάει ότι αρκεί η ψήφιση ενός νόμου για να λυθούν τα προβλήματα. Η ιστορία του εργατικού κινήματος δείχνει ότι μόνο η ενότητα δεν αρκεί, απαιτούνται αγώνες για να υπάρχουν κατακτήσεις.
Περισσότεροι αγώνες
Γι’ αυτό το ΚΚ Πορτογαλίας προέβη σε αφισοκολλήσεις απέναντι από την έδρα του ΣΚ, στο Λάργκο ντο Ράτο με το σύνθημα «Περισσότεροι αγώνες, πιο ισχυρό ΚΚ Πορτογαλίας».
Δεν υπήρχε καμία πρόθεση, απλώς είναι κεντρικός χώρος. Προτιμούμε ότι έχουμε να πούμε, να το λέμε χωρίς περιστροφές στο ίδιο το ΣΚ. Δίνουμε ιδιαίτερη αξία στους αγώνες και ιδιαίτερα στους μαζικούς αγώνες αντίστασης. Τα δικαιώματα κερδίζονται και δεν χαρίζονται. Κάθε φορά που παρεμβαίνουν οι εργαζόμενοι, σημειώνεται μια αξιόλογη επιτυχία. Αυτή η δράση, αυτός ο αγώνας είναι απαραίτητος. Σήμερα θεωρούμαστε μια πολιτική δύναμη ανεξάρτητη, που δεν υπηρετεί τα συμφέροντα των μεγάλων μονοπωλίων.
Μπορούμε να υπολογίζουμε σε περισσότερους αγώνες από το ΚΚ και την ΓΣΕ Πορτογαλίας;
Οι αγώνες δεν γίνονται με διατάγματα. Δεν γίνονται επειδή τους θέλει και αποφασίζει η Κεντρική Επιτροπή (…) Αυτό που κάνει το ΚΚ είναι να αναδεικνύει τα προβλήματα, να κινητοποιεί τις συνειδήσεις και να δρα, ώστε να δίνονται απαντήσεις στα συγκεκριμένα προβλήματα.
Σε ποιους τομείς θα αναπτύξετε τη δράση σας, πλησιάζοντας το 2019;
Θα προετοιμαστούμε να δώσουμε τη μάχη των ευρωεκλογών, μετά θα ακολουθήσουν οι βουλευτικές εκλογές. Έτσι θα έχουμε τη δυνατότητα να μιλήσουμε στον κόσμο για τις δεσμεύσεις που αναλάβαμε –όχι με το ΣΚ– αλλά με τους εργαζόμενους, τους πολίτες. Και αυτό δεν εξαρτάται από το οποιοδήποτε εκλογικό αποτέλεσμα. Δεν αλλάζουμε τις βασικές μας δεσμεύσεις με τους εργαζόμενους και το λαό. Το ΚΚ ψηφίζει πάντα τα νομοσχέδια που θεωρεί θετικά και ψηφίζει κατά όταν τα θεωρεί αρνητικά. Αυτή την τακτική ακολουθούμε αυτά τα δύο τελευταία χρόνια.
Με τον τρόπο που μιλάτε, φαίνεται πως το εκλογικό αποτέλεσμα στις βουλευτικές σας είναι αδιάφορο;
Προφανώς δεν λέμε αυτό. Αυτό που είπα, είναι ότι δεν καθορίζεται η στάση μας από το αποτέλεσμα. Ασφαλώς, όμως, αγωνιζόμαστε για μια πιο ισχυρή παρουσία, κινητοποίηση και παρέμβαση του ΚΚ στους θεσμούς και ασφαλώς στο κοινοβούλιο. Πάνω στη βάση της αντίληψης «εκτιμήστε τις προόδους που σημειώθηκαν και κάντε μια σύγκριση με το πρόγραμμα του ΣΚ, ή το κυβερνητικό του πρόγραμμα», θα διαπιστώσετε ότι σημειώνονται πολλά βήματα προόδου για τις συντάξεις, το ξεπάγωμα της εργασιακής εξέλιξης, των ασφαλιστικών εισφορών και το φορολογικό. Τα βήματα αυτά οφείλονται βασικά στην επιμονή, τη δράση και τη συνεισφορά του ΚΚ. Μια κυβέρνηση του ΣΚ χωρίς τη στήριξή μας, δεν θα είχε ποτέ πάρει τα μέτρα που πήρε. Γι’ αυτό τον λόγο οι εργαζόμενοι και ο πορτογαλικός λαός, είναι σημαντικό να δώσουν μεγαλύτερη δύναμη στο ΚΚ.
Κυβερνητικός απολογισμός
Υπάρχει, συνεπώς, ένα θετικό αποτέλεσμα αυτά τα δυόμισι χρόνια;
Υπάρχει ένα θετικό ισοζύγιο σε σχέση με την πρόοδο που σημειώθηκε. Όμως εμείς δεν σβήνουμε τα αρνητικά, ούτε σιωπούμε, βλέποντας τις αντιφάσεις που υπάρχουν σήμερα και οι οποίες θα γίνουν αξεπέραστες.
Και μπορούν να γίνουν αξεπέραστες πριν το 2019;
Ότι έχουμε μια κυβέρνηση του ΣΚ, που ασκεί την εξουσία, δεν μας καθορίζει, δεν δεχόμαστε όλες τις επιλογές του και του έχουμε επιστήσει την προσοχή. Δεν μπορεί το ΣΚ να είναι ταυτόχρονα και με το διάβολο και με το θεό. Η πολιτική στη χώρα σήμερα εξαρτάται από τα συμφέροντα που εμείς τα θεωρούμε του μεγάλου μονοπωλιακού κεφαλαίου. Έτσι έχουμε βασικά προβλήματα εξαιτίας της ιδιωτικοποίησης της PT/Altice. Με αυτά τα δεδομένα, έχω ήδη πει ότι αυτή η συμφωνία δεν θα επαναληφθεί, γιατί δεν θα είναι πια ίδιες οι συνθήκες.
Ποια μορφή συνεργασίας της αριστεράς μπορούμε να δούμε στο μέλλον;
Δεν μπορεί να αναπαραχθεί για λόγους αντικειμενικούς, λαμβάνοντας υπόψη μας τις κοινές θέσεις του 2015. Δεν θα αφήσουμε, όμως, καμία ευκαιρία που δεν θα αξιοποιήσουμε προς όφελος των εργαζομένων και του λαού. Στα πλαίσια της ανεξαρτησίας και της αυτονομίας μας, είμαστε σε θέση όταν αντιμετωπίζουμε μια συγκεκριμένη κατάσταση, να βρούμε συγκεκριμένες λύσεις. Για να το πω με άλλα λόγια, είμαστε εδώ και μπορούμε να σχεδιάσουμε και να σκεφτούμε σενάρια για τα άμεσα ζωτικά ζητήματα. Το 2015 είχαμε μια συγκεκριμένη κατάσταση και απαντήσαμε συγκεκριμένα. Δεν υπήρχε άλλη λύση. Αυτή που δόθηκε, λειτούργησε ασφαλώς καλά, σε σχέση με την δύναμη των κομμάτων στο κοινοβούλιο. Πριν λίγο ψηφίσαμε ένα νέο προϋπολογισμό…
Οι επόμενοι στόχοι
Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι θα ήταν πιο εύκολο σ΄ αυτή τη βουλή να νομοθετήσετε ορισμένα προωθημένα μέτρα. Ποιες θα είναι οι προτεραιότητες του ΚΚ;
Η πρώτη είναι να τεθεί σε εφαρμογή ο προϋπολογισμός που ψηφίστηκε για το 2018. Υπάρχουν, όμως, προβλήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν, και τα οποία περιμένουν από το 2016 και το 2017. Η θέσπιση του βασικού κατώτατου μισθού θα είναι αναπόφευκτη. Δεν αρκεί να μιλάμε για 600 ευρώ, η ζωή εξελίσσεται. Ένα άλλο ζήτημα είναι η διάρκεια του εργάσιμου χρόνου για τη συνταξιοδότηση. Η κυβέρνηση και ο ίδιος ο πρωθυπουργός έκαναν ένα πρώτο βήμα. Φρόντισε γι’ αυτούς που ευνοούνται και από άλλα μέτρα για να πάρουν σύνταξη με 40 συντάξιμα χρόνια, δεν εξήγγειλε, όμως, τίποτα για τους υπερήλικες, όπως είχε αφήσει να εννοηθεί τον Δεκέμβριο. Πιστεύω πως η κυβέρνηση κάνει λάθος. Θεωρώ άδικο αυτοί που εργάστηκαν μια ζωή να τιμωρούνται με τη μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού.
Οι απεργίες δεν γίνονται με διατάγματα
Ούτε με αποφάσεις της Κεντρικής Επιτροπής
Αυτό που συμβαίνει στην Πορτογαλία, είναι ένα πρωτόγνωρο γεγονός. Η ενότητα της αριστεράς: του ΚΚ Πορτογαλίας και του Μπλοκ της Αριστεράς με το Σοσιαλιστικό Κόμμα και ο σχηματισμός κυβέρνησης από το τελευταίο έχει σαν αποτέλεσμα να σημειωθούν ουσιαστικά βήματα προόδου προς όφελος των εργαζόμενων και τη βελτίωση της οικονομίας της χώρας. Το ΣΚ, όμως, παρά το γεγονός ότι προτείνει προοδευτικά μέτρα σε ευρωπαϊκό επίπεδο, για τη φορολόγηση ρυπογόνων επιχειρήσεων και των χρηματοοικονομικών συναλλαγών, δείχνει μια διστακτικότητα να συνεχίσει την ίδια πορεία, σύμφωνα με αναλυτές. Στην εκτίμηση αυτή αναφέρθηκε και ο γ. γ. του Κομμουνιστικού Κόμματος της Πορτογαλίας Τζερόνιμο ντε Σόουσα στο ραδιόφωνο Public και Αναγέννηση του Ρίο. Ακόμα μίλησε για τη στρατηγική του κόμματός, τη συνεργασία των κομμάτων της αριστεράς στην κυβέρνηση, χωρίς να κρύβουν τις δυσκολίες κάτω από το χαλί.
Για τον ίδιο, όμως, προτεραιότητα έχουν οι αγώνες των εργαζομένων «που δεν καθορίζονται υποχρεωτικά από το εκλογικό αποτέλεσμα», ούτε «από τις αποφάσεις της Κ.Ε.». Ο Τζερόνιμο ντε Σόουσα είναι γραμματέας του ΚΚ Πορτογαλίας από το 2004 και όλα δείχνουν ότι θα παραμείνει στην ηγεσία του κόμματος, τουλάχιστον, μέχρι το 2020. Δηλαδή μέχρι το συνέδριο που θα αποφασίσει ενδεχομένως και για την αλλαγή της ηγεσίας. Ο Τζερόνιμο «δεν επιθυμεί ν’ αφήσει σε άλλους ν’ αποφασίσουν αν θα παραμείνει ή θα αποχωρήσει. Θα πάρει μόνος του την απόφαση, αφού ακούσει τους συνεργάτες του», αναφέρουν οι δυο δημοσιογράφοι-συνομιλητές του, οι οποίοι σημειώνουν ότι προς το παρόν «συνεχίζει». Έτσι βρήκαν την ευκαιρία να του θέσουν δύσκολα ερωτήματα, που δημοσιεύουμε σήμερα.
Μ.Κ.
