Τρεις μήνες μετά την πτώση της δικτατορίας του Άσαντ πραγματοποιήθηκε η πρώτη μεγάλη σφαγή που ξεκίνησε από τους σουνίτες «τζιχαντιστές με τη γραβάτα» και τις διάφορες πολιτοφυλακές τους, με αιχμή τις φιλοτουρκικές, που κόστισε τη ζωή σε τουλάχιστον 2.400 αλεβίτες και χριστιανούς μόνο στην Λατάκεια και την Ταρτούς.
Πραγματοποιήθηκαν επιδρομές σε 47 τοποθεσίες κυρίως στις ακτές, ενώ στα σύνορα με τον Λίβανο, βρήκαν καταφύγιο τουλάχιστον 10.000 άτομα, αφού η μεγάλη πλειοψηφία στα προπύργια της Χεζμπολάχ είναι σιϊτες, που κρατά χαμηλό προφίλ εξαιτίας της αντιπαράθεσης της με τον ισραηλινό στρατό.
Πολλά χωριά ζήτησαν προστασία από τον ΟΗΕ, ενώ στις πολιτοφυλακές του καθεστώτος και τις σφαγές συμμετείχαν Τσετσένοι, Τούρκοι και Ασιάτες τζιχαντιστές. Η Unicef κατήγγειλε ότι δολοφονήθηκε ένα παιδί μόλις έξι μηνών.
H όποια κοινωνία των πολιτών, οι διανοούμενοι, οι καλλιτέχνες και ο κοσμικός κόσμος της χώρας έδειξαν την αποτροπή τους στις σφαγές, αλλά φαίνεται ότι έκαναν πίσω μπροστά στις απειλές, την τρομοκρατία και τον φόβο που έσπειραν το καθεστώς και οι άτακτες ή μη πολιτοφυλακές του.
Στη Δαμασκό οι περισσότεροι αλεβίτες δεν κινδυνεύουν προς το παρόν άμεσα, αλλά υπολογίζεται ότι περίπου 200 χιλιάδες εκδιώχθηκαν από τα σπίτια τους και έχασαν τις δουλειές τους, αφού ήταν οι προνομιούχοι του προηγούμενου καθεστώτος. Το μεγαλύτερο νοσοκομείο της Συρίας έκλεισε γιατί απολύθηκε όλο το προσωπικό των αλεβιτών, αφού το νοσοκομείο ήταν στρατιωτικό περιθάλποντας και πολίτες.
Οι επιθέσεις εκδηλώθηκαν λίγο μετά την ανακοίνωση στα κοινωνικά δίκτυα του αλεβίτη απόστρατου στρατηγού Γαγιάτ Ντάλα για συγκρότηση «Στρατιωτικού Συμβουλίου για την Απελευθέρωση της Συρίας» και επιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δυνάμεων. Οι αλεβίτες αποτελούν πτέρυγα του σιιτικού ισλάμ, αποτελούν το 9% του συριακού πληθυσμού, περίπου 1,7 εκατομμύριο άτομα, και θεωρούνται «αιρετικοί» από τους σουνίτες.
Αντιδράσεις
Ο ντε φάκτο πρόεδρος της Συρίας αλ Σαρά καταδίκασε στο τέλος τις μαζικές σφαγές αμάχων θεωρώντας ότι αποτελούν εμπόδια στις προσπάθειες ενοποίησης της χώρας και σημείωσε ότι υποδαυλίστηκαν από τις ομάδες που υποστηρίζουν το παλιό καθεστώς που υποκινούνται από ξένους. Ο αλ Σαρά ανακοίνωσε τη σύσταση επταμελούς επιτροπής για να ερευνήσει τις εκτελέσεις των αμάχων, τις λεηλασίες και τις καταστροφές.
Έκπληξη προκάλεσε το γεγονός ότι η επικεφαλής της εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ, Κάγια Κάλας ασπάστηκε αμέσως την εκδοχή του νέου καθεστώτος. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση καταδικάζει σθεναρά τις πρόσφατες επιθέσεις, σύμφωνα με πληροφορίες από στοιχεία που υποστηρίζουν τον Άσαντ, κατά των προσωρινών κυβερνητικών δυνάμεων στις παράκτιες περιοχές της Συρίας, και κάθε βία κατά αμάχων», υποστήριξε η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης – European External Action Service (EEAS), την οποία διευθύνει η Κάλας. Η ΕΕ και οι ΗΠΑ έδειξαν μεγάλη ανοχή στο λουτρό αίματος του αλ Σαρά.
Ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες δήλωσε πολύ «ανήσυχος» για την «κλιμάκωση των εντάσεων μεταξύ κοινοτήτων στη Συρία» και κάλεσε «να τερματιστεί αμέσως η αιματοχυσία». Ο ΟΗΕ ανακοίνωσε τον θάνατο «τουλάχιστον ενός» εργαζομένου της υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών για τους παλαιστίνιους πρόσφυγες, UNRWA.
Το Ιράν διέψευσε επίσημα πως είχε οποιαδήποτε εμπλοκή στις συγκρούσεις των τελευταίων πέντε ημερών, ενώ ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διαβεβαίωσε από την πλευρά του πως η κυβέρνησή του θα συνεχίσει να παρέχει κάθε δυνατή «υποστήριξη» στις αρχές της Συρίας.
Το ρωσικό Υπουργείο Εξωτερικών έκανε έκκληση για αυτοσυγκράτηση, με την εκπρόσωπο Τύπου, Μαρία Ζαχάροβα να αναφέρεται στην ανάγκη προστασίας των μειονοτήτων της Συρίας, κάνοντας με αυτόν τον τρόπο έμμεση αναφορά στον πληθυσμό των αλεβιτών της Λατάκειας και της Ταρτούς, περιοχές στις οποίες η Ρωσία συνεχίζει να διατηρεί στρατιωτική παρουσία.
Συμφωνία με τους Κούρδους
Ο αλ Σαρά σε μια προσπάθεια ισχυροποίησης της θέσης του και αντιμετώπισης των καταγγελιών για την ευθύνη των σφαγών υπέγραψε συμφωνία με τον αρχηγό των Κούρδων του SDF, Μαζλούμ Αμπντί, λίγο μετά την επίσκεψη στην αυτοδιοικούμενη από τους Κούρδους περιοχή του Αμερικανού ανώτατου διοικητή του CENTCOM, στρατηγού Κουρίλα. Ο τελευταίος συναντήθηκε με τον Μ. Αμπντί, κίνηση που θεωρείται ότι συνέβαλε στη συμφωνία.
Με τη συμφωνία αυτή οι Κούρδοι κερδίζουν χρόνο και δείχνουν ότι ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις του Ερντογάν για διάλυση του SDF, αποχώρηση όλων των ξένων μαχητών του PKK από τη Συρία και κατάργηση της αυτόνομης περιοχής. Για την Τουρκία είναι εξαιρετικής σημασίας η προοπτική διάλυσης του SDF καθώς θα εμφανισθεί ως αποτέλεσμα της αδυναμίας τους να αντιπαρατεθούν με την Τουρκία αλλά και της έκκλησης Οτσαλάν για διάλυση του ΡΚΚ.
Ο Μ. Αμπντί μίλησε για ένταξη των δυνάμεων του SDF και όχι για αφομοίωσή τους ή, πολύ περισσότερο, για διάλυσή τους. Δήλωσε επίσης ότι «ορισμένες κυβερνητικές εξουσίες θα πρέπει να κατανεμηθούν στις περιφέρειες, όχι μόνο στο SDF» και ότι «τα κουρδικά πολιτικά και πολιτιστικά δικαιώματα πρέπει να διασφαλιστούν κατά τη σύνταξη του συντάγματος, συμπεριλαμβανομένων των ζητημάτων της γλώσσας και της περιφερειακής διακυβέρνησης» στέλνοντας το μήνυμα ότι δεν επίκειται κατάργηση της αυτόνομης περιοχής.
Όσον αφορά τον έλεγχο των περιοχών που αποτελούν σήμερα την αυτόνομη κουρδική περιοχή, το SDF υποστηρίζει ότι οι κυβερνητικές δυνάμεις της HTS δεν θα εισέλθουν στο έδαφός της, αλλά θα αναλάβουν μόνο τα σημεία διέλευσης των συνόρων. Η συμφωνία με τους Κούρδους, που ελέγχονται από το συριακό τμήμα του ΡΚΚ, το YPG, προβλέπει τον έλεγχο των συνόρων, ενός αεροδρομίου, εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου της ανατολικής Συρίας από το νέο καθεστώς της Δαμασκού.
Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασε την ικανοποίηση του για τη συμφωνία του αλ Σαρά με τους φιλοαμερικανούς Κούρδους, που φαίνεται ότι κέρδισαν χρόνο ως το τέλος του έτους για να δουν πως θα πάει η κατάσταση. Η Τουρκία εξέφρασε συγκρατημένη αισιοδοξία για τη συμφωνία με τους Κούρδους. Αξιωματούχος του τουρκικού υπουργείου Άμυνας δήλωσε πως οι επιχειρήσεις των τουρκικών ενόπλων δυνάμεων εναντίον Κούρδων μαχητών στη βόρεια Συρία συνεχίζονται.
Κούρδος διοικητής, δήλωσε πάντως γραπτώς στο Reuters ότι οι πολιτοφυλακές «που υποστηρίζονται από την Τουρκία και Ισλαμιστές εξτρεμιστές» φέρουν την κύρια ευθύνη των σφαγών και κάλεσε τον αλ Σαρά να λογοδοτήσει.
Συμφωνία με τους Δρούζους
Μετά τη συμφωνία με τους Κούρδους ακολούθησε και συμφωνία με τους Δρούζους, με το Ισραήλ να ανοίγει αμέσως τα σύνορά του για τους υποδεχθεί ως εργαζόμενους.
Ο ισραηλινός υπουργός Άμυνας Ισράελ Κατς αποκάλεσε τον πρόεδρο Αλ-Σάρα «τζιχαντιστή τρομοκράτη που αποφάσισε να φοράει κουστούμι», στήριξε αλεβίτες που αντιστέκονται στο νέο καθεστώς και επανέλαβε ότι οι ισραηλινές στρατιωτικές δυνάμεις θα παραμείνουν στη Νότια Συρία «όχι μόνο για να προστατεύσουν την ασφάλεια του Ισραήλ, αλλά και να υπερασπιστούν τους Δρούζους σε περίπτωση που οι δυνάμεις της κυβέρνησης της Δαμασκού στραφούν εναντίον τους.
Το Ισραήλ προχώρησε σε σειρά βομβαρδισμών στη νότια επαρχία Ντεράα, που σύμφωνα με το Συριακό Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων είχαν στόχο βάσεις του στρατού του προηγούμενου καθεστώτος.
Η Ελλάδα
Η Ελλάδα ζήτησε την επαναφορά κυρώσεων και την ανάληψη κοινής δράσης ώστε να πιεστεί η νέα συριακή ηγεσία να σταματήσει το αιματοκύλισμα των θρησκευτικών μειονοτήτων. Ο ευρωβουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ, Νικόλας Φαραντούρης κατά τη συζήτηση στην ολομέλεια του ευρωκοινοβουλίου για τη Συρία το απόγευμα της Τρίτης 11 Μαρτίου στο Στρασβούργο υπογράμμισε ότι βρέθηκε ο ίδιος στη Συρία και στη Δαμασκό και είδε από κοντά τις θηριωδίες και τις φρικαλεότητες που διαπράττονται από ένοπλες δυνάμεις του νέου ισλαμικού καθεστώτος, είτε υπό την ανοχή του είτε υπό την ευλογία του» και ζήτησε την άμεση αποστολή ευρωπαϊκού κλιμακίου στη Συρία.
