Σε αναμμένα κάρβουνα κάθονται στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ όσο περιμένουν την εκδήλωση – παρουσίαση του βιβλίου του Α. Τσίπρα την Τετάρτη. Όχι τόσο για την ουσία του βιβλίου, που το περιεχόμενό του είναι πλέον γνωστό, αλλά ως προς την πλατφόρμα, που αναμένεται να ξεδιπλώσει ο πρώην πρωθυπουργός για την επόμενη ημέρα. Όχι, η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ δεν ανησυχεί για τις προγραμματικές αιχμές, που ενδεχομένως θα εξαγγείλει ο Α. Τσίπρας. Το ερώτημα είναι τι θα πει, που ενδεχομένως να σκιαγραφεί την πολιτική του πρωτοβουλία ή πώς θα θέσει το ζήτημα της συσπείρωσης των λεγόμενων προοδευτικών δυνάμεων και της Κεντροαριστεράς. Θα μιλήσει για «σύγκλιση» όλων αυτών των δυνάμεων ή για ένα νέο πολιτικό υποκείμενο, που θα υπερβαίνει την υπάρχουσα εικόνα; Με λίγα λόγια, θα διευκολύνει τον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και όσους προσβλέπουν σε αυτόν ή θα τους προσπεράσει, όπως έκανε στο βιβλίο του;
Η ηγετική ομάδα του ΣΥΡΙΖΑ και ειδικά ο Σ. Φάμελλος θα προτιμούσε ασφαλώς την πρώτη εκδοχή. Διαφορετικά θα βρεθεί στη δύσκολη θέση να απαντήσει στο υπαρξιακό ερώτημα για το ίδιο του το κόμμα. Μα, θα μου πείτε, την απάντηση την έδωσε η πλειοψηφία της Πολιτικής Γραμματείας, η οποία εν κινήσει αποφάσισε ουσιαστικά την αυτοδιάλυση του κόμματος και τη συμπόρευση με το εν δυνάμει «κόμμα Τσίπρα». Εντούτοις, οι προβληματισμοί και οι αγωνίες εντός ΣΥΡΙΖΑ παραμένουν στο τραπέζι, αν και η δυναμική των πραγμάτων άλλα λέει.
Τις τελευταίες ημέρες πύκνωσαν οι φωνές, που υποστηρίζουν ότι ο ιστορικός κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ έκλεισε ή έστω, σταδιακά κλείνει. Ορισμένες από αυτές τις φωνές φαίνεται ότι εκφράζουν με κάποιο τρόπο τον ίδιο τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος κάθε ημέρα προσθέτει και μια πινελιά στον πολιτικό του σχεδιασμό. Φίλα προσκείμενοι, σ’ αυτόν, δημοσιογράφοι αποκλείουν την εκδοχή ενός σχηματισμού αλά «ΣΥΡΙΖΑ συνιστωσών» ή σύμπραξης τύπου «Ελιάς». Μάλιστα, ο Νίκος Μαραντζίδης, μέλος του επιστημονικού συμβουλίου του Ινστιτούτου Τσίπρα και υπεύθυνος των αρχείων του πρώην πρωθυπουργού, σε συνέντευξή του, απέκλεισε την εκδοχή «συνομοσπονδίας». «Δεν μπορεί να γίνει με όρους συνομοσπονδίας κομμάτων που βρίσκονται σε βαθιά κρίση και σε βαθιές διαιρέσεις στο εσωτερικό τους». Και μόνο τυχαία δεν είναι η εκτίμησή του ότι «έκλεισε ο κύκλος του ΣΥΡΙΖΑ ως κόμμα εξουσίας από τότε που εκλέχτηκε ο Κασσελάκης και κατ’ επέκταση έκλεισε και ο κύκλος του ως πολιτικό κόμμα». Ο κ. Μαραντζίδης δεν άφησε στο απυρόβλητο ούτε τη Νέα Αριστερά, καθώς εκτίμησε (;) ότι και αυτή έκλεισε τον κύκλο της ως πολιτικό κόμμα.
Κάτι τέτοια ακούνε στον ΣΥΡΙΖΑ και ανησυχούν ακόμα περισσότερο. Πολύ γρήγορα, λοιπόν, θα υποχρεωθούν να απαντήσουν αν θα επιμείνουν στη γραμμή της «σύγκλισης», που φαίνεται να υποστηρίζει ο νυν πρόεδρος του κόμματος ή αν η «συμπόρευση» –να το πούμε και διαφορετικά, η προσχώρηση κατά μόνας– θα αποτελεί μονόδρομο.
Προσώρας, ο Σ. Φάμελλος πυκνώνει τις πρωτοβουλίες για σύγκλιση των προοδευτικών δυνάμεων (πολλοί τις ερμηνεύουν ως ανάχωμα στον ηγεμονισμό του Τσίπρα ή στοιχείο διαπραγμάτευσης μαζί του, που είναι και το πιθανότερο), απευθυνόμενος για πολλοστή φορά σε άλλες πολιτικές δυνάμεις. Δύσκολο εγχείρημα, καθώς το ΠΑΣΟΚ κινείται στην κατεύθυνση της αυτόνομης πορείας και ενίσχυσής του, ενώ πρόσφατη είναι η απόφαση, κατά πλειοψηφία, της Κεντρικής Επιτροπής της Νέας Αριστεράς, που, ως φαίνεται, γυρνάει την πλάτη σε κεντροαριστερά σενάρια.
Ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ βρίσκεται σε δεινή θέση. Ένα μεγάλο μέρος των μελών και των στελεχών, ασφαλώς και ψηφοφόρων του, είναι έτοιμο από καιρό να προσχωρήσει ή να στηρίξει το όποιο νέο πολιτικό υποκείμενο του Α. Τσίπρα. Θα είναι μια εκλογική λίστα; Θα έχει μια άλλη μορφή; Μικρή σημασία έχει εντέλει. Η βούληση μετράει, όπως λένε κάποιοι. Και αυτή είναι έτοιμη να υπερβεί το σημερινό σχήμα και να ακολουθήσει τον Τσίπρα.
Από την άλλη, όσοι δεν βλέπουν τον εαυτό τους στο εγχείρημα Τσίπρα, είτε γιατί δεν θέλουν, είτε γιατί δεν τους θέλει, ετοιμάζονται για την επόμενη ημέρα. Υπάρχουν, άλλωστε, αυτοί που ενθαρρύνουν τον Παύλο Πολάκη να αναλάβει πρωτοβουλία. Δεν είναι απίθανο, μάλιστα, ο Πολάκης, ο οποίος δήλωσε ότι το βιβλίο του Τσίπρα έχει ανακρίβειες και ψέματα, να θελήσει να διεκδικήσει το κόμμα σε αντιπαράθεση, αυτή τη φορά, με όσους είναι έτοιμοι να μπουν, άνευ όρων, στο καράβι για την… Ιθάκη.
Αλλά και στο ΠΑΣΟΚ, βλέποντας τη βαθιά κρίση του ΣΥΡΙΖΑ, σχεδιάζουν τις δικές τους κινήσεις. Η Άννα Διαμαντοπούλου, σε αντίθεση με το παρελθόν, δήλωσε ότι το κόμμα της καλεί όλους και τους βουλευτές που πήγαν στον ΣΥΡΙΖΑ και τώρα θέλουν να επιστρέψουν να έρθουν… Να ξέρει, άραγε, κάτι παραπάνω;
Φωτογραφία: Σωτήρης Δημητρόπουλος / Eurokinissi
