Φωτογραφία: Κώστας Τζούμας / Eurokinissi
Αλλιώς φαντάζονταν την απήχηση του 5ου συνεδρίου του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ η ηγεσία του κόμματος. Εντάξει, γνώριζε προφανώς ότι οι παλιές καλές ημέρες ανήκουν οριστικά στο παρελθόν, αλλά πού να φανταστεί ότι τη δόξα της δημοσιότητας θα την εισέπραττε ο Αλέξης Τσίπρας με το δικό του συνέδριο, που έγινε μόλις δύο ημέρες πριν το συνέδριο του ΣΥΡΙΖΑ. Τα στελέχη του κόμματος αντί να μιλούν στα μέσα για το περιεχόμενο και τους στόχους του συνεδρίου, ήταν υποχρεωμένα να απαντούν στα επίμονα ερωτήματα των δημοσιογράφων αν ο Αλέξης Τσίπρας θα κάνει δικό του κόμμα.
Ας αρχίσουμε όμως από τα τυπικά. Το 5ο συνέδριο του κόμματος, που είναι υβριδικό (συμμετέχουν 1.500 σύνεδροι διαδικτυακά), άρχισε την Πέμπτη και θα ολοκληρωθεί την Κυριακή. Διεξάγεται στο κλειστό γήπεδο μπάσκετ του Περιστερίου και η πρώτη ημέρα ήταν αφιερωμένη στα 100 χρόνια από τη γέννηση του Μίκη Θεοδωράκη. Η σημαία της Παλαιστίνης κοσμεί τις θέσεις του προεδρείου. Το συνέδριο θα ψηφίσει τις Θέσεις και τις καταστατικές αλλαγές, όχι όμως την Κεντρική Επιτροπή, η οποία θα εκλεγεί από τα μέλη του κόμματος σε δύο εβδομάδες.
Ασφαλώς κανείς και καμία δεν μπορεί να πει με απόλυτη σιγουριά ότι την Κυριακή το βράδυ θα είναι όλοι ευχαριστημένοι. Εντούτοις, η μη εκλογή οργάνων μεταθέτει τη μάχη των συσχετισμών, ανάμεσα στην ηγεσία Φάμελλου και την ομάδα Πολάκη, για λίγες ημέρες μετά. Όμως, κάποιες από τις ψηφοφορίες, κυρίως αυτές που αφορούν τις συμμαχίες και το καταστατικό, θα δείξουν τη δυναμική των διαφορετικών απόψεων. Αν και δεν υπάρχει διάθεση, για λόγους επιβίωσης, μιας σύγκρουσης μέχρι τελικής πτώσης, οι διαφορετικές στρατηγικές, σε κάθε περίπτωση, θα καταγραφούν ως… επένδυση για το ορατό μέλλον. Κάπως έτσι αναμενόταν με ενδιαφέρον η ομιλία Πολάκη και οι αιχμές που θα αφήσει… και όχι μόνο για τη σημερινή ηγεσία.
Χωρίς αυτοκριτική
Την πρώτη ημέρα του συνεδρίου σημάδεψε, όπως ήταν αναμενόμενο, η ομιλία του Σωκράτη Φάμελλου, μια σχετικά σύντομη ομιλία που τα αυτοκριτικά στοιχεία ήταν ελάχιστα έως μηδαμινά. Μετά απ’ όσα τραγικά και απολύτως απαξιωτικά έχουν συμβεί στον συγκεκριμένο χώρο τα τελευταία χρόνια η απουσία αναστοχασμού δεν ευνοεί ένα νέο αξιόπιστο ξεκίνημα. Ο πρόεδρος του κόμματος προσπάθησε να ενισχύσει το ηθικό των μελών, επιρρίπτοντας τις ευθύνες στις άλλες δυνάμεις του λεγόμενου προοδευτικού χώρου, ενώ άσκησε κριτική ονομαστικά στο ΠΑΣΟΚ και κυρίως στη Νέα Αριστερά. Σε ορισμένα σημεία μίλησε μάλλον σκόπιμα με ασάφεια, με αποτέλεσμα να υπάρξουν δικαιολογημένα διαφορετικές ερμηνείες. Άλλοι, λοιπόν, θεώρησαν ότι άφησε αιχμές για τις κινήσεις Τσίπρα (πιθανό, αλλά όχι βέβαιο) και άλλοι ότι τα κριτικά του βέλη αφορούσαν δυνάμεις εκτός κόμματος. Το «όσο συντηρείται μια συζήτηση που δεν καταλήγει πουθενά θα φθείρεται και ο ΣΥΡΙΖΑ και όλοι μας», δεν παραπέμπει απαραίτητα στον Τσίπρα. Και σε άλλο σημείο «ούτε θα επιτρέψουμε τη διάλυση του ΣΥΡΙΖΑ, ούτε να τον ρίξουμε σε αχαρτογράφητα νερά». Η τελευταία αναφορά φαίνεται να είναι αιχμή που ταιριάζει ως απάντηση στον πρώην πρωθυπουργό. Σε κάθε περίπτωση η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ δεν φαίνεται να είναι ικανοποιημένη, αντίθετα δείχνει ενοχλημένη, από τη στάση του πρώην προέδρου, που τροφοδοτεί διαρκώς, πλέον, το ρεπορτάζ αμφισβήτησης και του ΣΥΡΙΖΑ.
Αποχωρήσεις μελών της ΚΕ
Ελάχιστες ώρες πριν την έναρξη του συνεδρίου υπήρξαν αποχωρήσεις από το κόμμα μελών της ΚΕ, τα οποία προέρχονταν από το ΠΑΣΟΚ. Η αρχή έγινε με κείμενο αποχώρησης της Ζωής Καρκούλια, που ήταν μέλος της ΠΓ και στη συνέχεια άλλων τεσσάρων (Γ. Σουλτάτη, Τ. Καραγιάννη, Κ. Μανιάτης, Ν. Μαδεμλής), μέλη της ΚΕ. Οι τελευταίοι, στο κείμενό τους ασκούν σκληρή κριτική στη σημερινή ηγεσία. Μάλιστα –και εδώ είναι το παράδοξο το οποίο δεν εξηγούν–, εκτιμούν ότι ο σημερινός ΣΥΡΙΖΑ «επιδιώκει την επιστροφή στις αρχικές του καταβολές»! Από την πλευρά της, η Ζωή Καρκούλια αναφέρει ότι «ο ΣΥΡΙΖΑ προχωρά σε ένα συνέδριο διευθετήσεων μικρών και προσωπικών στοχεύσεων». Την ίδια στιγμή ο Χρ. Σπίρτζης, προερχόμενος επίσης από το ΠΑΣΟΚ, σε συνεδριάσεις των οργάνων σημειώνει ότι δικαιώθηκαν όσοι υποστήριξαν ότι δεν έπρεπε να γίνει αυτή τη χρονική στιγμή το συνέδριο, καθώς από τους 4.000 συνέδρους εκλέχτηκαν οι μισοί.
Σε ρυθμούς Τσίπρα
Το συνέδριο, όμως, ζει και αναπνέει στους ρυθμούς Τσίπρα, ο οποίος στην πραγματικότητα ανακοίνωσε πολιτική πρωτοβουλία για το άμεσο μέλλον.
Η ομιλία του, αυτή τη φορά, πρόσθεσε πινελιές της «νέας πλατφόρμας» του, που ως φαίνεται θα έχει περιορισμένη σχέση με την Αριστερά. Είναι ενδεικτική η αναφορά στη σύγχρονη, όπως είπε, διαχωριστική γραμμή, που είναι σύμφωνα με τον Α. Τσίπρα «από τη μία η πατρίδα και από την άλλη τα πλούτη τους». Ο «νέος πατριωτισμός», η επανοικειοποίηση εννοιών όπως της «ασφάλειας» και του «πατριωτισμού» φαίνεται να εξελίσσονται σε ραχοκοκαλιά της αντίληψης του… νέου Τσίπρα.
Και αν έχουμε μια πρώτη εικόνα από το ιδεολογικό περιτύλιγμα, απουσιάζει το πότε και το πώς. Παραμένει το ερώτημα αν αυτή η πρωτοβουλία θα προκύψει ως κόμμα Τσίπρα ή αν θα επιχειρήσει πολιτικό σχηματισμό ομπρέλα. Αυτή τη στιγμή και οι δύο εκδοχές είναι στο τραπέζι, μόνο που καμία από τις δύο δεν φαίνεται να διαθέτει την κρίσιμη μάζα ή να έχει δυναμική. Ο Αλέξης Τσίπρας θα ήθελε το νέο εγχείρημα να μην συμπεριλάβει πρόσωπα από το υπάρχον πολιτικό δυναμικό, αλλά να συγκροτηθεί με «νέα και άφθαρτα πρόσωπα», που να μην παραπέμπουν στο… αμαρτωλό παρελθόν. Όμως, αν από το κάδρο του «νέου» αφαιρεθούν «οι παλιοί του σύντροφοι», είναι απορίας άξιο ποιοι και ποιες θα το πλαισιώσουν. Ωστόσο, αν ακούσει κανείς προσεχτικά την ομιλία του θα διακρίνει ότι κλείνει το μάτι μάλλον στην εκδοχή κόμμα – ομπρέλα, σε μια δημοκρατική παράταξη δηλαδή, που θα συμπεριλαμβάνει κόμματα του λεγόμενου προοδευτικού τόξου, τα οποία θα διατηρούν την αυτονομία τους. Ιδού μια ατάκα από την ομιλία Τσίπρα: «μια ηθική και πολιτική πρωτοβουλία που θα διατρέχει όλα τα προοδευτικά κόμματα…». Και σε αυτή την εκδοχή, όμως, οι δυσκολίες είναι φανερές. Το ΠΑΣΟΚ δεν έχει κάποιο λόγο να κάνει το χατίρι στον Αλέξη Τσίπρα. Στη Νέα Αριστερά δύσκολα θα βρει συνομιλητές και αν βρει θα είναι ελάχιστοι, ενώ τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ θα τον διχάσει. Ασφαλώς δεν συζητάμε για την Πλεύση ή το ΜέΡΑ25. Συνεπώς με ποιες δυνάμεις θα κάνει «χωριό» ο Α. Τσίπρας; Δεν είναι τυχαία, άλλωστε, η απάντηση που, σύμφωνα με πληροφορίες, δίνει ο ίδιος ο Αλ. Τσίπρας σε αρκετούς που τον παροτρύνουν να μπει μπροστά άμεσα και να δημιουργήσει δικό του κόμμα. «Με ποιους βρε παιδιά;». Ίσως, λοιπόν, η πρωτοβουλία του πάρει σάρκα και οστά μετά τις εκλογές, όποτε και αν γίνουν αυτές.
