«Πρέπει να αναζητηθούν τυχόν ποινικές ευθύνες για το δυστύχημα στη Μόρια. Τι πάει να πει τυχαίο γεγονός; Στα κέντρα αυτά πρέπει να υπάρχουν κανονισμοί και υπεύθυνοι για την τήρησή τους, ώστε ακριβώς να αποφεύγονται οι κίνδυνοι για την ανθρώπινη ζωή», αναφέρει η Ευδοκία Πρασίνου, μέλος του τμήματος Δικαιωμάτων του ΣΥΡΙΖΑ, όπως και 23 κοινωνικές οργανώσεις για το θάνατο των δύο ανθρώπων.
Μία εβδομάδα μετά το τραγικό δυστύχημα στο κέντρο καταγραφής και πιστοποίησης της Μόριας στη Λέσβο, όχι μόνο δεν έχουν γίνει τέτοιες κινήσεις, αλλά ο κίνδυνος για τη ζωή πολλών προσφύγων συνεχίζει να αποτελεί καθημερινότητα στα νησιά του Αιγαίου, λόγω των κακών καιρικών συνθηκών που επικρατούν και των άθλιων συνθηκών στέγασης και διαβίωσης στα hot-spot.
Αυτή τη στιγμή το κέντρο της Μόριας είναι κατεστραμμένο και οι άνθρωποι ζουν σε σκηνές στα γύρω χωράφια. Μόνο κάποιες ευάλωτες ομάδες έχουν μεταφερθεί σε διαμερίσματα ή ξενοδοχεία του νησιού. «Οι άνθρωποι πρέπει να μεταφερθούν σε αξιοπρεπείς δομές και να αποσυμφορηθεί το νησί. Ιδίως τα ασυνόδευτα ανήλικα έπρεπε να έχουν μεταφερθεί εδώ και καιρό. Πρόκειται για μόλις 150 παιδιά, αν η κυβέρνηση είχε ασχοληθεί σοβαρά με το ζήτημα, θα είχε ήδη λυθεί», τονίζει ο Δημήτρης Μάντζαρης από το ΣΥΡΙΖΑ Λέσβου.
Το ζήτημα της στέγασης των 4.000 ανθρώπων της Μόριας ακόμα δεν έχει διευθετηθεί, ενώ οι εργασίες αποκατάστασης του κέντρου θα διαρκέσουν αρκετό καιρό λόγω της μεγάλης έκτασης της φωτιάς που προκλήθηκε από την έκρηξη. Και ούτε φαίνεται, δυστυχώς, να λυθεί άμεσα, καθώς υπάρχει σημαντική έλλειψη συντονισμού και συνεννόησης του υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής, του δήμου και των ΜΚΟ που δραστηριοποιούνται στο νησί, σύμφωνα με τον Δημήτρη Μάντζαρη.
Ταυτόχρονα, από πλευράς υπουργείου Μεταναστευτικής Πολιτικής η μόνη «λύση» που προκρίνεται είναι η δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης στα νησιά, με τον υπουργό Γιάννη Μουζάλα να ισχυρίζεται πως αποτελεί μέρος της συμφωνίας ΕΕ-Τουρκίας, αλλά και ότι σε περίπτωση μεταφοράς των προσφύγων στην ενδοχώρα, αυτή κινδυνεύει να καταπέσει.
Η δυστυχία δεν λύνεται με την ανελευθερία
«Οι άθλιες συνθήκες που επικρατούν στα hot-spot των νησιών δεν δικαιολογούν ως απάντηση τη δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης. Μπορούν να μεταφερθούν σε δομές της ενδοχώρας, όπως έχουμε αιτηθεί επανειλημμένως στο υπουργείο. Ο υπουργός υποστηρίζει ότι θα καταπέσει η συμφωνία ΕΕ-Τουρκίας. Δεν συμφωνούμε με αυτή την εκτίμηση. Ο νόμος 4375 άρθρο 14, παρ. 2 αντικρούει αυτό το επιχείρημα, όπως επίσης δεν προσδιορίζεται στη συμφωνία τέτοιος όρος», απαντά η Ευδοκία Πρασίνου, τονίζοντας ταυτόχρονα πως το Τμήμα Δικαιωμάτων ήταν και είναι πάντα αντίθετο με τη δημιουργία κέντρων κράτησης, για τα οποία, όπως υπενθυμίζει, η Ελλάδα έχει καταδικαστεί κατά το παρελθόν από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο.
«Το κλείσιμο τέτοιων κέντρων είναι από τα πρωταρχικά σημεία που έχει θέσει ο ΣΥΡΙΖΑ και ως κυβέρνηση και ως αντιπολίτευση. Θα πρέπει να φτιαχτούν ανοιχτές δομές φιλοξενίας και στις κλειστές να μεταφέρονται μόνο άνθρωποι που αποδεδειγμένα έχουν κριθεί με βάση την ελληνική νομοθεσία ως παραβατικοί».
Αντίστοιχα, η Διεθνής Αμνηστία επισημαίνει πως η κράτηση προσφύγων ή μεταναστών προβλέπεται μόνο ως έσχατη λύση, σε περίπτωση που δεν μπορεί να υλοποιηθεί κάποια διαδικασία με διαφορετικό τρόπο: «Πρωτίστως θεωρούμε ότι η νομοθεσία σε κάθε χώρα θα πρέπει να κατοχυρώνει τη γενική αρχή της μη κράτησης. Μέτρα εναλλακτικά των ποινών που συνεπάγονται στέρηση της ελευθερίας, θα πρέπει να εξετάζονται και να εφαρμόζονται πριν ένα πρόσωπο τεθεί υπό κράτηση. Οι μη αναγνωρισμένοι πρόσφυγες και οι παράτυποι μετανάστες δεν θα πρέπει ποτέ να στερούνται του δικαιώματος στην ελευθερία και του δικαιώματος στην ελεύθερη κυκλοφορία στο πλαίσιο μέτρων ελέγχου της μετανάστευσης. Κάθε περιορισμός –με σκοπό τον έλεγχο ακριβώς της μετανάστευσης– των ελευθεριών αυτών, μέσω της κράτησης ή ακόμη και μέτρων εναλλακτικών αυτής, θα πρέπει να επιβάλλεται μόνο σε περίπτωση ανάγκης και μόνο εφόσον και στο μέτρο που αποσκοπεί στην υλοποίηση ενός νόμιμου σκοπού, όπως αποτροπή της φυγής, ταυτοποίηση και εφαρμογή μέτρου απέλασης/επιστροφής».
Ο ακροδεξιός κίνδυνος
Η δημιουργία κλειστών κέντρων κράτησης, πέραν από την παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, εμπεριέχει και ένα ακόμα σημαντικό κίνδυνο, την ενίσχυση της φασιστικής-ρατσιστικής αντίληψης και δράσης που αντιμετωπίζει τους πρόσφυγες και μετανάστες σαν υπανθρώπους. Τη στιγμή μάλιστα που οι προκλήσεις συγκεκριμένων ακραίων ομάδαων στα νησιά όλο και αυξάνονται.
Την περασμένη εβδομάδα καθηγητής πανεπιστημίου που αρθρογραφεί σε εφημερίδα για το προσφυγικό ζήτημα δέχθηκε απειλητικό ανώνυμο τηλεφώνημα από φασίστες πως θα του κάψουν το αμάξι, αν δεν σταματήσει να γράφει υπέρ των προσφύγων. Παράλληλα, τη Δευτέρα σημειώθηκε βανδαλισμός του νεκροταφείου της Μόριας από ακροδεξιούς, που προσπάθησαν χωρίς αποτέλεσμα να κατηγορήσουν τους πρόσφυγες για να ξεσηκώσουν τους κατοίκους εναντίον τους.
«Γίνεται προσπάθεια από το ακροδεξιό κομμάτι της ΝΔ στο νησί, που υποκινείται και από τη Χρυσή Αυγή, για ένα οργανωμένο σχέδιο, ώστε το μέτωπο εναντίον των προσφύγων να μείνει ανοιχτό. Ακόμα και για τις κινητοποιήσεις που αφορούσαν το ΦΠΑ στα νησιά, ο νεοδημοκράτης βουλευτής Αθανασίου προσπάθησε να το συνδέσει με το προσφυγικό», καταγγέλλει ο Δημήτρης Μάντζαρης.
«Δυστυχώς, με όλα αυτά που συμβαίνουν και τον τρόπο χειρισμού του προσφυγικού στα νησιά, το μόνο που επιτυγχάνεται είναι να εκφασίζουν την κοινωνία. Η μόνη λύση είναι να αλλάξει η κατάσταση και οι άνθρωποι να μείνουν σε κατάλληλες και αξιοπρεπείς συνθήκες», σημειώνεται και από την Αναστασία Θεοδωρίδου, κοινωνική λειτουργό και υπεύθυνη του νοσοκομείου της Σάμου για τους πρόσφυγες, για τους παράπλευρους κινδύνους που δημιουργούνται από τις άθλιες συνθήκες των κέντρων λόγω του υπερπληθυσμού.
Απαγόρευση στην αξιοπρέπεια;
Αντίστοιχα με τις συνθήκες στη Λέσβο, έτσι και στο hot spot της Σάμου, που κανονικά μπορεί να φιλοξενήσει περίπου 650 άτομα, αυτή τη στιγμή οι διαμένοντες έχουν φτάσει τους 2.200. Τη Δευτέρα 250 άτομα από ευάλωτες ομάδες μεταφέρθηκαν, αλλά χιλιάδες άνθρωποι παραμένουν σε άθλιες συνθήκες, σε μικρές, καλοκαιρινές σκηνές, όπου τα υπάρχοντά τους καταστρέφονται από τις βροχές, ενώ υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για την υγεία τους. Για την ακρίβεια, την Πέμπτη σημειώθηκε ο θάνατος ενός άνδρα διαμένοντος του κέντρου, με την ακριβή αιτία του περιστατικού να μην έχει γίνει ακόμα γνωστή.
«Όταν ο κόσμος παραμένει σε αυτές τις άθλιες συνθήκες και συνεχώς αυξάνεται, επειδή οι διαδικασίες του ασύλου αργούν, τότε δημιουργείται μεγάλο πρόβλημα, γιατί οι πρόσφυγες αισθάνονται εγκλωβισμένοι, δεν έχουν να κάνουν τίποτα, οπότε πολλές φορές, και δικαίως, ξεσηκώνονται. Οι συγκρούσεις όμως και οι τραυματισμοί που θα προκληθούν τρομάζουν και κατοίκους που δεν είναι ρατσιστές. Και όλα αυτά προκαλούνται λόγω της μη αποσυμφόρησης του νησιού. Όσων το αίτημα ασύλου έχει γίνει δεκτό από το πρώτο βαθμό γιατί δεν μεταφέρονται σε καλύτερες συνθήκες στην ενδοχώρα; Η συμφωνία που το απαγορεύει αυτό;», θέτει το εύλογο ερώτημα η Σία Θεοδωρίδου.
Τζέλα Αλιπράντη
Συναυλία ενάντια στο μίσος
Μουσική απάντηση έδωσαν στο τείχος της ντροπής μαθητές του Αλίμου που βρέθηκαν στο Βερολίνο
Την περασμένη βδομάδα, μαθητές και μαθήτριες της ορχήστρας «Νόστος» του Μουσικού Σχολείου Αλίμου έπαιζαν μουσικές της Ελένης Καραϊνδρου από ταινίες του Θόδωρου Αγγελόπουλου και του Μάνου Χατζιδάκι από το «Χαμόγελο της Τζοκόντα», στο σημείο όπου χτίζεται τείχος για να αποκλείσει από τη ζωή στην πόλη του Μονάχου 160 προσφυγόπουλα που «φιλοξενούνται» εκεί. Τα παιδιά βρέθηκαν στη γερμανική πόλη για άλλη συναυλία και ζήτησαν από τους συνοδούς καθηγητές τους να παίξουν συμβολικά εκεί. Την ώρα που έπαιζαν μουσική, οι μπουλντόζες έχτιζαν ένα νέο τείχος ντροπής, ενώ οι περαστικοί κοιτούσαν τα παιδιά καχύποπτα. Όταν ολοκλήρωσαν τη συναυλία κρέμασαν στα σύρματα σκασμένα μπαλόνια και μια χάρτινη επιγραφή που έλεγε «Οι φωνές γκρεμίζουν το τείχος. Φίλοι από την Ελλάδα».
