Πριν λίγες μέρες δημοσιεύτηκαν στην Εφημερίδα των Συντακτών δύο κείμενα: αρχικά του Χρήστου Λάσκου, μέλους της Ενωτικής Πρωτοβουλίας ΜέΡΑ25 – Ανατρεπτική Οικολογική Αριστερά, με τίτλο «Για την ενότητα της Αριστεράς– ξανά» και στη συνέχεια των Μακρίνας Βιόλα Κώστη και Σπύρου Νιάκα, στελεχών της Νέας Αριστεράς, με τίτλο «Αριστερά: ώρα για διάλογο». Ο Λάσκος ανοίγει με ιδιαίτερα πετυχημένο τρόπο την κουβέντα, «χωρίς ιδεολογικές στενότητες, χωρίς προκαταλήψεις (χμ!), χωρίς μανιάτικα από το παρελθόν», εξαιρώντας τα κεντροαριστερά σενάρια με μια καυστική περιγραφή του ρόλου του ΠΑΣΟΚ από τη σημιτική εποχή μέχρι σήμερα και περιγράφοντας αδρά τη νεοφιλελεύθερη κατάπτωση της ευρωπαϊκής σοσιαλδημοκρατίας. Στο δικό τους κείμενο, τα στελέχη της Νέας Αριστεράς βλέπουν πολύ θετικά την πρόταση Λάσκου, συμφωνούν στην απόρριψη των κεντροαριστερών σεναρίων και θέτουν με προσεκτικό τρόπο τις συνθετικές τους απόψεις επικεντρώνοντας στην προγραμματική σύγκλιση και στην κινηματική συνάντηση των δυνάμεων της Αριστεράς.
Ο Χρήστος Λάσκος έχει, από παλιά, την εμπειρία της συμμετοχής στις προσπάθειες κοινού βηματισμού στην κατακερματισμένη Αριστερά. Θυμάμαι μάλιστα το εξής στιγμιότυπο: στις αρχές του 2000, όταν είχαν αρχίσει οι πρώτες διεργασίες του Χώρου Διαλόγου και Κοινής Δράσης στη Θεσσαλονίκη, ο Χρήστος μού πρότεινε να επιχειρήσω μια επαφή με το ΚΚΕ, μιας και επέμενα ότι δεν θα πρέπει να αφήσουμε έξω από τον διάλογο την πιο μαζική και οργανωμένη δύναμη της Αριστεράς. Είχα μάλιστα την ευκαιρία να το κάνω μιας και δούλευα στο ίδιο σχολείο με τον γραμματέα της οργάνωσης Θεσσαλονίκης του ΚΚΕ. Η ψυχρολουσία ήταν άμεση, με την απάντηση του παλαίμαχου συντρόφου: «μην περιμένεις ποτέ να συνεργαστεί το Κόμμα με μέλη του που έχουν φύγει ή έχουν διαγραφεί». Αρκετά χρόνια μετά από αυτή την αποτυχημένη προσπάθεια, ο Χρήστος παίρνει σήμερα την πρωτοβουλία «πριν από την οποιαδήποτε θεσμική συνάντηση, να δούμε τι λέμε για τα βασικά» και θέτει τα παρακάτω ζητήματα:
-κατάργηση του χρηματιστηρίου ενέργειας,
-επανεθνικοποίηση, με κοινωνικό έλεγχο, της ΔΕΗ,
-επανεθνικοποίηση του σιδηροδρόμου,
-κατάργηση του «Ηρακλή» και της ασυδοσίας των funds. Προστασία της πρώτης κατοικίας μέσα από τη δημιουργία δημόσιου φορέα για τα «κόκκινα» δάνεια,
-επαναφορά υπερταμείου, ΤΧΣ, ΑΑΔΕ στο ελληνικό Δημόσιο,
-αυτόματη τιμαριθμική προσαρμογή των μισθών με αναδρομική ισχύ από το 2021,
-γενναίες αυξήσεις μισθών, καθολική επαναφορά συλλογικών συμβάσεων,
-μεγάλη αύξηση των φόρων περιουσίας και του μεγάλου εισοδήματος,
-ενίσχυση εγκατάστασης μικρών μονάδων ΑΠΕ, αλλά και ΑΠΕ αποκλειστικά δημόσιας ιδιοκτησίας,
-το «όχι» στους εξοπλισμούς σημαίνει δραστική μείωση των εξοπλισμών. Ο αντιμιλιταρισμός είναι η πρώτη προϋπόθεση για μια πολιτική για την ειρήνη.
Στο εν λόγω κείμενο των στελεχών της Νέας Αριστεράς τονίζεται ότι: «Στο παραπάνω πλαίσιο, θεωρούμε ότι οι προγραμματικές αιχμές που διατυπώνει ο Χ. Λάσκος αποτελούν χρήσιμη βάση στη συζήτηση και εμπλουτισμένα μπορούν να αποτελέσουν σημεία συμφωνίας και συσπείρωσης ευρύτερων αριστερών ακροατηρίων. Επεκτείνοντάς το, θεωρούμε πως επείγει ο προγραμματικός διάλογος ανάμεσα στις αριστερές δυνάμεις για να διατυπωθεί ένα πλαίσιο αιτημάτων. Ορθά αναφέρει ο συγγραφέας πως ο διάλογος αυτός αφορά στο 2025 κυρίως και όχι στο 2015».
Επιχειρώντας, λοιπόν, να κάνω πιο συγκεκριμένα τα πράγματα, παραθέτω κάποιες προγραμματικές θέσεις που έχει ανακοινώσει κατά καιρούς η Νέα Αριστερά:
–Φορολόγηση του πλούτου. Την κρίση να πληρώσουν αυτοί που κερδίζουν από αυτή και όχι για ακόμα μία φορά οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι.
– Κάτω ο πόλεμος και οι εξοπλισμοί. Τα χρήματα για τα F-35 να τροφοδοτήσουν ένα εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης της παιδείας και της υγείας.
– Στέγη για όλους και όλες. Απαγόρευση της Golden Visa, φραγμοί στο Airbnb, προγράμματα για να ανοίξουν τα κλειστά σπίτια με ενεργειακή αναβάθμιση, πρόγραμμα επιδότησης των νέων ανθρώπων για να αποκτούν το δικαίωμα στην αξιοπρεπή στέγη.
– Δίκαιη κλιματική μετάβαση. Πλήρης απαγόρευση ερευνών και εξόρυξης υδρογονανθράκων, απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα, σχέδιο για την ανάπτυξη των ΑΠΕ, επένδυση σε ενεργειακές κοινότητες, σύγκρουση με τα οικονομικά και πολιτικά συμφέροντα που κερδοσκοπούν.
– Χωρισμός Κράτους-Εκκλησίας. Είναι η ώρα του ειλικρινούς διαλόγου και της αντίστοιχης νομοθετικής πρωτοβουλίας.
-Δημόσιος και ενιαίος σιδηροδρομικός φορέας. Ασφαλές τρένο είναι το δημόσιο τρένο.
Συγκρίνοντας με μια ματιά τα δύο πακέτα προτάσεων θα παρατηρήσουμε ότι στην συντριπτική τους πλειονότητα οι θέσεις συμπίπτουν. Οι υπόλοιπες προτάσεις, κι αυτές που μέλλει να τεθούν, αποτελούν ζήτημα δημιουργικού και καλόπιστου διαλόγου και, το κυριότερο, ζύμωσης και εμβάθυνσης στο κινηματικό πεδίο. Κι αν λάβουμε σοβαρά υπόψη τη δήλωση του Γιάνη Βαρουφάκη που χρησιμοποιεί ο Λάσκος στο κείμενό του, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι είναι κι αυτός στο ίδιο ενωτικό μήκος κύματος; Καλή αρχή!
Πάνος Δημητρούδης
