Του Δημήτρη Σμυρναίου
«Αν περιμένετε να σας λυθούν όλα τα προβλήματα μετά από μια συνάντηση με την Γερμανίδα καγκελάριο, θα είναι σαν να αποδέχεστε και σεις το «δικαίωμά» της να κάνει ότι θέλει στην Ευρώπη». Με τα λόγια αυτά ένας έμπειρος πολιτικός συντάκτης στο Βερολίνο έδινε την πραγματική διάσταση της συνάντησης της Δευτέρας μεταξύ της Ανγκέλα Μέρκελ και του Αλέξη Τσίπρα. Η Ελλάδα δεν θα πρέπει να περιμένει θαύματα από την πρώτη επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην καγκελαρία. Άλλωστε, τις τελευταίες ημέρες κυβερνητικά στελέχη στο Βερολίνο επαναλάμβαναν σε κάθε ευκαιρία πως το πρόβλημα δεν είναι διμερές, αλλά αφορά τη σχέση της Ελλάδας με την Ευρώπη. Κάτι που βεβαίως έρχεται σε αντίθεση με την εμμονική στάση του Βόλγκανγκ Σόιμπλε που δείχνει να το έχει πάρει προσωπικά.
Το σίγουρο είναι πάντως όπως τονίστηκε τις τελευταίες ημέρες στο γερμανικό τύπο ότι η κυρία Μέρκελ αποφάσισε να «πάρει επάνω της την υπόθεση» προκειμένου να αποφορτίσει, τουλάχιστον όσο γίνεται το κλίμα που δείχνει να έχει εκτροχιαστεί με τις συνεχείς ανταλλαγές δηλώσεων υπουργικών στελεχών στις δύο πρωτεύουσες.
Σε ανώτερο επίπεδο
Κάτι αντίστοιχο θεωρούν πολλοί ότι επιδιώκει κι η Αθήνα περνώντας την πολιτική διαπραγμάτευση σε ανώτερο επίπεδο. Με άλλα λόγια το βάρος της εξεύρεσης λύσης πέφτει προσωπικά στον πρωθυπουργό, ο οποίος έχει πείσει αρκετούς ομολόγους του στην ΕΕ, ότι πράγματι πιστεύει στην ιδέα της Ευρώπης και δεν θέλει να την τορπιλίσει, αλλά να την στρέψει προς τα εκεί που κανονικά θα έπρεπε να είναι η μόνιμη κατεύθυνσή της. Προς την ανάπτυξη και την περισσότερη κοινωνική δικαιοσύνη.
Η ίδια η κυρία Μέρκελ, πάντως, μιλώντας και στη γερμανική Βουλή -όπου πράγματι υπάρχουν πολλοί φανατικοί υπέρ της εξόδου της Ελλάδας από την ευρωζώνη- παραδέχτηκε ότι δε μπορεί να περιμένει κανείς λύσεις για όλα από μια πρώτη συνάντηση, που σε μεγάλο βαθμό θα έχει και το χαρακτήρα της γνωριμίας. Φρόντισε να επαναλάβει την ίδια πρόβλεψη και από τις Βρυξέλλες. Έτσι κι αλλιώς η καγκελάριος θεωρεί το χρόνο σύμμαχό της και έχει πάντα το άλλοθι ότι πιέζεται εσωτερικά από τους νοικοκυραίους και τους εκπροσώπους τους στη Βουλή, που τους αρέσει να την βλέπουν σκληρή και ανυποχώρητη. Αλλά σε όλες τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες γνωρίζουν καλά, ότι έστω και μερικές δηλώσεις με θετικό πρόσημο θα μπορούσαν να βελτιώσουν το κλίμα και να ξεμπλοκάρουν το σήμερα διαφαινόμενο απόλυτο αδιέξοδο. Και να στείλουν και το ζητούμενο από την Αθήνα πολιτικό σινιάλο προς τους θεσμούς, ότι θα πρέπει να σταματήσουν να αντιμετωπίζουν την Ελλάδα με τη λογική του τιμωρού αποικιοκράτη.
Εκατέρωθεν προϋποθέσεις
Ξένα πρακτορεία μιλούσαν πάντως για μια διαλλακτική στάση της γερμανίδας καγκελαρίου και για διάθεσή της να προχωρήσει ακόμα και σε σημαντικούς συμβιβασμούς. Είναι βεβαίως ζήτημα ερμηνειών. Αυτό που για το Βερολίνο μοιάζει ως συμβιβασμός μπορεί για την Αθήνα να μην είναι αρκετό. Από την άλλη είναι σίγουρο πως η κυρία Μέρκελ θα επαναλάβει το γνωστό τροπάριο περί «τήρησης των κανόνων, των δεσμεύσεων και των υποχρεώσεων» και θα ζητήσει πιθανότατα και κάποια δείγματα γραφής, όπως για παράδειγμα να μην σταματήσουν όλες οι ιδιωτικοποιήσεις και να εμφανιστούν και κάποια πρώτα αποτελέσματα στην πολυδιαφημισμένη από όλες τις κυβερνήσεις της τελευταίας πενταετίας μάχη κατά της φοροαποφυγής και φοροδιαφυγής. Το πόσο γρήγορα μπορεί να γίνει κάτι τέτοιο είναι ένα ακόμα ακανθώδες ζήτημα την ώρα που η ελληνική οικονομία χρειάζεται άμεσα ενέσεις ρευστότητας.
Η γερμανική «ντι Βελτ» ειρωνευόταν στα μέσα της εβδομάδας τις ελληνικές κυβερνήσεις και συγκεκριμένα τους υπουργούς των οικονομικών για την αδιαφορία τους απέναντι στην εκδήλωση πρόθεσης της Ελβετίδας συναδέλφου τους, ήδη από το Φεβρουάριο του 2014 να διερευνήσουν την πηγή προέλευσης των περίπου 8ο δισ. ελληνικών ευρώ που «αναπαύονται» στις ελβετικές τράπεζες και κυρίως τι θα μπορούσαν να αποδώσουν αυτά σε μέχρι τώρα διαφυγόντες φόρους για το ελληνικό κράτος. Και αν ο κύριος Χαρδούβελης δεν είχε αποδεδειγμένα την διάθεση να ασχοληθεί με το ζήτημα αφού ήταν συχνά απασχολημένος με το να φυγαδεύσει τις δικές του «οικονομίες» στο εξωτερικό, ο τωρινός διάδοχός του ίσως θα πρέπει να σηκώσει το τηλέφωνο και να μιλήσει με την Βέρνη. Γιατί από τις 20 Φεβρουαρίου και μετά αποδεικνύεται ότι κάθε μέρα που χάνεται φέρνει την Ελλάδα ολοένα και σε δυσχερέστερη θέση και γεμίζει χαμόγελα τα μνημονιακά χείλη σε Βερολίνο και Αθήνα.
•
