Στη μάχη των αυτοδιοικητικών εκλογών ρίχτηκε την τελευταία βδομάδα ο Κ. Μητσοτάκης, με τον αέρα που του έχει δώσει η νίκη των εθνικών εκλογών, προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος 13+3, που θα εδραιώσει την κυριαρχία της ΝΔ στα ευρωπαϊκά κονδύλια· στόχος πολύ σημαντικότερος της πολιτικής κυριαρχίας. Παράλληλα, ο πρωθυπουργός προσπαθεί από τώρα να ορίσει την ατζέντα για την επόμενη μάχη, τις ευρωεκλογές, στο μεταναστευτικό-προσφυγικό και την κλιματική κρίση, για να αποφύγει την καυτή πατάτα της ακρίβειας, όπως και της όλο και δεξιότερης στροφής που συμβαίνει στην Ευρώπη (και στην Ελλάδα) και την οποία ακολουθεί, αλλά δεν θέλει αυτό να καταγραφεί. Εν τω μεταξύ, τα εργατικά ατυχήματα ολοένα και πληθαίνουν, τα νοσοκομεία καταρρέουν, η αστυνομική αυθαιρεσία γίνεται καθεστώς, η βία εδραιώνεται σε σχολεία και σπίτια, και ο χειμώνας πλησιάζει.
Στο τιμόνι της προκελογικής εκστρατείας
Τις περιοδείες πλήθυνε τις τελευταίες μέρες ο Κ. Μητσοτάκης για να στηρίξει τους υποψήφιους περιφερειάρχες και δημάρχους, συνδέοντας σε κάθε πόλη που πήγε την τοπική αυτοδιοίκηση με την ανάπτυξη και τα έργα. Στη Θεσσαλονίκη εγκαινίασε και πάλι το μετρό που θα λειτουργήσει σύμφωνα με τον προγραμματισμό το 2024 (στις εθνικές εκλογές είχε μπει και σε συρμό), παρουσίασε την επένδυση ανάπλασης του βιομηχανικού συγκροτήματος του ΦΙΞ (Μάρτιος του 2027 είναι το χρονοδιάγραμμα), όπως και την επένδυση ανάπλασης των Κεραμείων Αλλατίνη (ένα ακόμα real estate deal, τύπου Ελληνικού, που με πρόσχημα ένα μητροπολιτικό πάρκο θα χτιστούν πολυτελείς κατοικίες και εμπορικοί χώροι). Στο background των ομιλιών του Κ. Μητσοτάκη, οι υποψήφιοι Τζιτζικώστας και Ζέρβας, εκείνοι που θα έπρεπε να είναι πρωταγωνιστές της εκλογικής μάχης, αλλά μάλλον άλλο είναι το μήνυμα που θέλει η ΝΔ να περάσει.
Αντίστοιχα, στην Κοζάνη εστίασε στις «επενδύσεις» με το πρόσχημα την πράσινη ανάπτυξη, στις ΑΠΕ και στο υδρογόνο (τι σχέση έχει η εξόρυξη υδρογόνου με την προστασία του περιβάλλοντος;). Αναφέρθηκε και στην υποψηφιότητα του Γιώργου Κασαπίδη. Στην Κόρινθο, όπου κατεβαίνει υποψήφιος ο Δ. Πτωχός, ο οποίος δεν ήταν ευρέως γνωστός, βρέθηκε ο πρωθυπουργός για να εγγυηθεί «προσωπικά για την ακεραιότητα και τις ικανότητές του». Εκεί επανέλαβε για μια ακόμα φορά το στόχο του 13+3, δηλαδή τον έλεγχο των κονδυλίων: «χρειαζόμαστε συνεργάτες σε επίπεδο Περιφερειακής Διοίκησης, για να μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τους περισσότερους πόρους που αυτή η κυβέρνηση εξασφάλισε για την Περιφερειακή Διοίκηση Πελοποννήσου. Και είναι σημαντικοί αυτοί».
Απόλυτος έλεγχος
Στη συνέντευξη που έδωσε στον Α. Σρόιντερ έγινε ακόμα πιο σαφής: «οι Περιφερειάρχες έχουν να παίξουν έναν πολύ σημαντικό ρόλο υποστηρικτικό, στις κεντρικές πολιτικές της κυβέρνησης. Έχουν να διαχειριστούν παραπάνω από 8 δισ. ευρώ από το νέο ΕΣΠΑ, το οποίο προσωπικά διαπραγματεύθηκα προς όφελος της χώρας. Και είναι εξαιρετικά σημαντικό να γνωρίζουμε, ως κυβέρνηση, ότι μπορούμε να έχουμε ανθρώπους με τους οποίους μπορούμε να συνεννοηθούμε και οι οποίοι συμμερίζονται και το αναπτυξιακό μας πρόγραμμα, αλλά θα έλεγα και τη γενικότερη φιλοσοφία μας για το πώς πρέπει να ασκείται η διοίκηση σε όλα τα επίπεδα». Σε περίπτωση δε που δεν καταφέρει να ελέγξει τη διοίκηση (γιατί μπορεί η κάλπη να βγάλει ένα αποτέλεσμα που θα χαλά την τέλεια συνύπαρξη) συζητά την τελευταία βδομάδα των εκλογών νομοσχέδιο που περιορίζει την τοπική αυτοδιοίκηση σε ασφυκτικό πλαίσιο. Ο Κ. Μητσοτάκης βρέθηκε στο Ελληνικό και τον Βύρωνα (Ν. Χαρδαλιάς), ενώ στη σύσκεψη για την πορεία των έργων αποκατάστασης στη Θεσσαλία επέλεξε να έχει στο πλευρό του τον νυν περιφερειάρχη και εκ νέου υποψήφιο Κ. Αγοραστό, για τον οποίο υπάρχει βάσιμη αγωνία για το πώς θα απαντήσουν οι Θεσσαλοί στις καταστροφές.
Στη συνέντευξη στον Alpha, περιέγραψε το σχέδιο της κυβέρνησης να πάρει τις αρμοδιότητες από τις περιφέρειες και να έχει τον απόλυτο έλεγχο: «Για αυτό και επιμένω ότι, στη Θεσσαλία ειδικά, θα πάρουμε ουσιαστικά την αρμοδιότητα από την Περιφέρεια, η οποία θα συμμετέχει σε αυτή την προσπάθεια, αλλά τον πρώτο λόγο θα τον έχει ένας ανεξάρτητος φορέας διαχείρισης υδάτων της Θεσσαλίας». Θα ήταν για τον πρωθυπουργό και την κυβέρνηση πολύ μεγάλο εμπόδιο να μην ελέγχει την τοπική αυτοδιοίκηση, τα 8 δισ. πρέπει να κατευθυνθούν σε συγκεκριμένους επιχειρηματίες και τα κονδύλια να εντάσσονται και απεντάσσονται κατά το δοκούν. Σε ερώτηση του Δ. Παπαδημούλη στην ευρωβουλή επιβεβαιώθηκε η απένταξη αντιπλημμυρικών έργων 800 εκατ. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης, στις 31 Αυγούστου, όπως και η κατεύθυνση των κονδυλίων σε 100 μεγάλους ιδιώτες στην Ελλάδα. Η απάντηση του Βλάντις Ντομπρόβσκις ήταν σαφής: «Για την Ελλάδα, όσον αφορά την τρίτη πληρωμή, συμφωνήσαμε μια παράταση πεντάμηνη με τις ελληνικές αρχές. Και είχαμε και κάποιες δέσμες μέτρων για τις θεομηνίες και τις καταστροφές (…) που αφορούν μια περαιτέρω τροποποίηση των μέτρων που ζήτησαν μόνες τους οι ελληνικές αρχές. Να ξεκαθαρίσω δεν υπάρχουν όρια στις δυνατότητες τροποποίησης των σχεδίων». Η κρισιμότητα, επομένως, των αυτοδιοικητικών εκλογών είναι ποιος θα έχει το καρπούζι αλλά και ποιος το μαχαίρι, και η ΝΔ θέλει και τα δύο.
Ο ελέφαντας στο δωμάτιο
Την επόμενη των αυτοδιοικητικών εκλογών, ο ελέφαντας στο δωμάτιο (η ακρίβεια) θα γίνει πάλι υποχρεωτικά ορατός. Στις περιοδείες του Κ. Μητσοτάκη όταν βρέθηκε στον Βύρωνα και μίλησε με κόσμο (μια προσπάθεια που δεν επαναλήφθηκε σε άλλη περιοδεία), σε μη ελεγχόμενο περιβάλλον, περαστικοί του το έθεσαν το ζήτημα και ο ίδιος φεύγοντας τρέχοντας είπε απλώς «το Market Pass το πήρατε;» Η κυβέρνηση δεν έχει σκοπό να παρέμβει στην ακρίβεια. Ο Κ. Χατζηδάκης μιλώντας στο ΣΚΑΙ είπε για το πετρέλαιο θέρμανσης ότι «τα στοιχεία λένε ότι τώρα είμαστε χαμηλότερα από ότι ήμασταν πέρσι», ανακοινώνοντας πως ουσιαστικά δεν θα παρθεί κάποιο μέτρο αντιμετώπισης της ακρίβειας. Τα στοιχεία, για την ιστορία λένε, ότι τον Οκτώβριο του 2022 το πετρέλαιο θέρμανσης ήταν στο 1,41 ευρώ το λίτρο και η εκτίμηση για τον Οκτώβριο του 2023 είναι στα 1,58 ευρώ το λίτρο (+0,17 ευρώ ανά λίτρο, δηλαδή στα 1.000 λίτρα 170 ευρώ περισσότερα). Ο Κ. Μητσοτάκης στον Σρόιντερ μας προετοίμασε πως δεν υπάρχουν δημοσιονομικά περιθώρια για κρατικές παρεμβάσεις στην ακρίβεια: «Δεσμεύομαι ότι θα ξύσω τον πάτο του βαρελιού, ώστε αυτοί οι συμπολίτες μας που όντως δεν έχουν κανένα απόθεμα και καμία άλλη δυνατότητα στήριξης, να μπορέσω να κάνω ό,τι περνάει από το χέρι μου, βλέποντας και την εξέλιξη του προϋπολογισμού ως το τέλος του χρόνου, για να δω αν μπορούμε να κάνουμε κάτι παραπάνω να τους βοηθήσουμε».
Για την ιστορία, ο τρέχον προϋπολογισμός του εννιαμήνου κατέγραψε υπερέσοδα 4,8 δισ. ευρώ από φόρους λόγω της ακρίβειας και των υψηλότερων τιμών των καυσίμων. Η αύξηση των εσόδων σε συνδυασμό με τη συρρίκνωση των δαπανών (κατά 641 εκατ. ευρώ) οδήγησε στη δημιουργία πρωτογενούς πλεονάσματος κατά 52 εκατ. ευρώ, που αυτός είναι και ο μόνος στόχος που βλέπει η κυβέρνηση, και πάλι για να έχει πρόσβαση σε ευρωπαϊκά κονδύλια και να παρουσιάζει επενδυτικά πλάνα. Στον προϋπολογισμό για το 2024 ο στόχος για πρωτογενές πλεόνασμα είναι το 1,1 δισ. ευρώ, ο υψηλότερος που καταγράφηκε ποτέ, ενώ αυξήσεις προβλέπονται μόνο για έξοδα προς ειδικούς συνεργάτες και συμβούλους υπουργών και υφυπουργών (2,7 εκατ. ευρώ), αντί π.χ. της παιδείας ή της υγείας. Και πάλι στον Σρόιντερ, ο Κ. Μητσοτάκης αναθεώρησε αυτά που έλεγε το 2019 περί μικρού και ευέλικτου υπουργικού σχήματος: «Είναι ένα σχήμα το οποίο παρότι του ασκήθηκε μεγάλη κριτική δοκιμάστηκε, θεωρώ ότι πέτυχε. Εκ των πραγμάτων επιβραβεύθηκε η προηγούμενη κυβερνητική μας θητεία, αυτό δεν νομίζω ότι μπορεί κάποιος να το αμφισβητήσει (…) Το γεγονός ότι έχω πολλά εξωκοινοβουλευτικά στελέχη, ότι αναβάθμισα Γενικούς Γραμματείς, παραδείγματος χάρη, σε Υφυπουργούς είναι η καλύτερη απόδειξη ότι αντιλαμβάνομαι την πολιτική όχι μόνο μέσα από τη διαδικασία της άμεσης εκλογής από το λαό –της δυνατότητας, δηλαδή, ενός κοινοβουλευτικού στελέχους να αναλάβει κυβερνητική θέση- αλλά θέλω να δίνω πολλές ευκαιρίες και σε ανθρώπους οι οποίοι μπαίνουν στην πολιτική χωρίς κατ’ ανάγκη να διασχίσουν αυτό το δρόμο, είτε γιατί δεν μπορούν, δεν το θέλουν, δεν τους ταιριάζει, όμως έχουν πολλά να προσφέρουν στην πολιτική». Αν επιτευχθεί το 13+3 την Κυριακή (υπάρχουν φόβοι ήδη για τις περιφέρειες Ιονίων Νήσων, Βορείου Αιγαίου, Δυτικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου, όπου κατεβαίνουν ισχυροί αντάρτες της ΝΔ), ο κυρίαρχος Κ. Μητσοτάκης θα «επιβραβευθεί» για μια ακόμα φορά, για το πώς ασκεί πολιτική και θα κόψει με το μαχαίρι, το καρπούζι όπως λιγουρεύεται. Μία φλούδα για την παιδεία και την υγεία και την καρδιά όλη στους επενδυτές και όσους βρέθηκαν στο πλευρό του πρωθυπουργού.
