Κατά παράδοξο τρόπο, το ευρύτερο μπλοκ εξουσίας θέλει να συνδυάσει την αχαλίνωτη ελευθερία της αγοράς με μια κρατική παρέμβαση που θα καθόριζε τις δραστηριότητες όλων των προσώπων που συμμετέχουν σ’ αυτή, από τους διαδηλωτές μέχρι τους ενόπλους κι από τους μετανάστες μέχρι τους μικροπαραγωγούς.
του Γιάννη-Ορέστη Παπαδημητρίου
Αν και ξεχασμένος πλέον σε σχέση με τις άλλοτε μεγάλες δόξες του, τότε που θύμιζε επίμονη τσίχλα κολλημένη στη σόλα του Ανδρέα Παπανδρέου, ο Σπύρος Χατζάρας φαίνεται να έχει βρει νέα στέγη να κραυγάζει ότι «η Ελλάδα ανήκει στους Έλληνες». Απ’ τις εκδόσεις «Λόγχη», προσκείμενες στη Χρυσή Αυγή και ομώνυμες με την επιχείρηση του Ηλία Παναγιώταρου, ο Χατζάρας κυκλοφόρησε το τελευταίο του βιβλίο, «ΕΑΜ-ΕΛΑΣ-Μελιγαλάς: Πράκτορες και Κομμουνιστές στην Υπηρεσία της Αυτού Μεγαλειότητος», αφιερωμένο στη δήθεν εντεταλμένη κόκκινη βία της εποχής του εμφυλίου. Ένα αντικομμουνιστικό βιβλίο από έναν φασιστικό εκδοτικό οίκο για εσωτερική κατανάλωση, ένας ακόμα θιασώτης του οράματος της αλλαγής που κατρακύλησε στον βούρκο του χρυσαυγιτισμού, ένα ακόμα ανθυπο-best-seller για κατήχηση σε συγκεκριμένες ομάδες. Τίποτα αξιοσημείωτο δεν παρουσιάζει το εκδοτικό πόνημα του Χατζάρα, πέρα από το εξώφυλλό του, όπου βρίσκουμε μια διάσημη πλέον φωτογραφία που απεικονίζει τον δήμιο του ISIS να ετοιμάζεται να αποκεφαλίσει τον αμερικάνο δημοσιογράφο Τζέιμς Φόλεϊ.
Η στάση των ΜΜΕ
Την κωμικοτραγική προπαγάνδα του Χατζάρα θυμήθηκα διαβάζοντας τις απόψεις των διαφόρων εντύπων για τον Νίκο Ρωμανό και την εξαγγελία του «Μαύρου Δεκέμβρη». Ιδιαιτέρως το πρόσφατα δημοσιευμένο άρθρο στην Athens Voice με τον οσκαρικό τίτλο «Ναζί, Σαλάχ, Ρωμανός: Ελεύθεροι εχθροί της ζωής», όπου ο αρθρογράφος, αξιοποιώντας την Κοινωνιολογία της Γ’ Γυμνασίου, επιχειρεί να αποκαλύψει μια κοινή βάση στις κοσμοθεωρίες των ναζί, του «αναρχάγγελου Ρωμανού» και του δράστη της παρισινής σφαγής, Σαλάχ Αμπντελσαλάμ. Το άρθρο δεν διαφεύγει απ’ τις συνήθειες των συντηρητικών ΜΜΕ τα τελευταία χρόνια, όπου η χοντροκομμένη αναγωγή όλων των φαινομένων «βίας» στον ίδιο παρονομαστή έγινε κανόνας, ταυτίζοντας ποιοτικά ανόμοια συμβάντα με σκοπό την παθολογικοποίηση της δημόσιας σφαίρας και την όξυνση της καταστολής.
Ο φόβος των συγκεκριμένων φωνών για τον «Μαύρο Δεκέμβρη» και τις επιπτώσεις της «ανοχής στην παραβατικότητα» δεν είναι ηθικής τάξης. Ανακαλώντας τον Δεκέμβρη του 2008 πριν μερικές εβδομάδες, δημοσιογράφος του Βηmagazino υπολόγιζε τον χαμένο τζίρο των μαγαζιών από την εξέγερση να ανέρχεται περίπου στα 50 εκατ. ευρώ. Από κάποιες αναρχικές θεωρήσεις, μέχρι τα τεχνοκρατικά τεφτέρια και από το κάλεσμα του Σταύρου Ψυχάρη στις σελίδες του «Βήματος» για την πάταξη της τρομοκρατίας, μέχρι τις εμμονικές πιέσεις του «ακραίου κέντρου» για την εξασφάλιση του κρατικού μονοπωλίου της βίας, αντηχεί ο κίνδυνος του μπλοκαρίσματος των κύκλων συσσώρευσης σε μία «εύθραυστη» οικονομία, στην οποία έχουν προσδεθεί λίγο-πολύ όλοι κατά τη διάρκεια της διακυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ, κυνηγώντας πια την επιδιόρθωσή της, τη δημοσιονομικά επωφελή ανάπτυξη αντί για την «ταξικά μεροληπτική» αποδιάρθρωση.
Κατά παράδοξο τρόπο, το ευρύτερο μπλοκ εξουσίας θέλει να συνδυάσει την αχαλίνωτη ελευθερία της αγοράς με μια κρατική παρέμβαση που θα καθόριζε τις δραστηριότητες όλων των προσώπων που συμμετέχουν σ’ αυτή, από τους διαδηλωτές μέχρι τους ενόπλους κι από τους μετανάστες μέχρι τους μικροπαραγωγούς. Κάποιοι το ονομάζουν «ορντοφιλελευθερισμό»1· και το επιχείρημά τους φαίνεται να έχει βάση στο περιβάλλον που διαμορφώνεται.
Θα είχε σίγουρα ενδιαφέρον μια πλήρης ανθολόγηση των όσων γράφτηκαν στα ΜΜΕ για την υπόθεση (ή πιο σωστά, τις υποθέσεις) του Νίκου Ρωμανού: απ’ την αδίστακτη εκμετάλλευση του οικογενειακού του περιβάλλοντος για την ενίσχυση του στερεότυπου των «αναρχικών πλουσιόπαιδων» κατά τη σύλληψή του, μέχρι την διαστρέβλωση του αιτήματος για άδεια φοίτησης προκειμένου να στρατιωτικοποιηθεί περαιτέρω το σωφρονιστικό σύστημα της Ελλάδας, ο αναρχικός κρατούμενος αποτελεί συχνά-πυκνά την αφορμή για διαφόρων ειδών εκθέσεις ιδεών στα απανταχού μονόστηλα.
Το μίσος ως σύμπτωμα
Θα άξιζε μια ξεχωριστή συστηματική αναδρομή σε όσα γράφτηκαν στις σελίδες της Καθημερινής για τον Νίκο Ρωμανό: μια ματιά στο συστηματικό μένος του Στέφανου Κασσιμάτη, στον «απύθμενα εγωπαθή Νίκο Ρωμανό» του Κωνσταντίνου Ζούλα και στο νεαρό αναρχικό ως σύμπτωμα αναλγησίας του Πέτρου Μαρτινίδη. Είναι, όμως, το πιο πρόσφατο κείμενο του Τάκη Θεοδωρόπουλου αυτό που συμπυκνώνει σε καθαρότερη μορφή όλες τις κυρίαρχες παραστάσεις για τον Ρωμανό. Κοιτώντας απ’ το στενό πρίσμα του μεταπολιτευτικού baby boomer και έχοντας αναλάβει περιχαρώς τον ρόλο του συντηρητικότερου αρθρογράφου της γνωστής εφημερίδας, ο Ρωμανός στα μάτια του Θεοδωρόπουλου ανήκει στη «γενιά του αχαλίνωτου ναρκισσισμού» – σε μια γενιά που για τον αρθρογράφο βαυκαλίζεται πως κατέχει την απόλυτη γνώση, σε αντίθεση φυσικά με τον ίδιο που το τελευταίο διάστημα επιδίδεται σε συστηματική έκθεση των πιο σκληροπυρηνικών θέσεων του ελληνικού εθνικισμού με το προκάλυμμα κάποιας «κοινής λογικής».
Το μίσος για τον Ρωμανό είναι ένα απλό σύμπτωμα. Απ’ τον Δεκέμβρη του 2008 μέχρι σήμερα και την αυγή της παρατεταμένης πολιτικής κρίσης που αυτός εγκαινίασε, το «πρόβλημα νεολαία» έχει απασχολήσει όσο και η άνοδος του ΣΥΡΙΖΑ – με την άνοδο αυτή συχνά να ανάγεται στην αδυναμία της παραγωγικής διαδικασίας να εντάξει στους κόλπους της το νεότερο και πιο καταρτισμένο εργατικό δυναμικό. Για την ευκατάστατη δεύτερη και τρίτη ηλικία που κατέχει τις πιο οργανικές θέσεις στο διάζωμα των δημοσιολόγων, οι νεότεροι επιστήμονες που αποχωρούν ή μένουν εκφράζοντας σε κάθε πιθανή ευκαιρία τη δυσαρέσκειά τους με το υπάρχον πολιτικό σύστημα, εκφράζουν το ίδιο πράγμα με το μεγάλο κομμάτι των νεότερων ηλικιών που διαλέγεται με το «σύστημα» μόνο στο πεδίο της καταστολής.
Ο Μαύρος Δεκέμβρης
Μετά τη μνημονιακή αναδίπλωση του κυβερνώντος κόμματος, ο «Μαύρος Δεκέμβρης» γίνεται το τελευταίο σπάραγμα της κοινωνικής σύγκρουσης που λαμβάνει χώρα εδώ και αρκετά χρόνια: της εσωτερικής αποσύνθεσης της ελληνικής κοινωνίας που οξύνει τους ιδεολογικούς της πόλους, αποκολλώντας τη μια πλευρά τους σταδιακά από την πολιτικο-οικονομική διαδικασία. Ο Νίκος Ρωμανός, κινούμενος σ’ ένα πλέγμα τακτικών που γνωρίζουμε το αδιέξοδό τους, δεν θα καταφέρει την ολική αποδιάρθρωση με τον «Μαύρο Δεκέμβρη». Η ακραία φοβία των συντηρητικών γι’ αυτό που πρεσβεύει, ωστόσο, ίσως και να αποτελεί ένδειξη των στρατοπέδων που θα διαμορφωθούν, όταν κι όπως η επόμενη σύγκρουση λάβει χώρα.
1. Πέτρος Σταύρου, Ο ελληνικός ορντοφιλελευθερισμός, Red Notebook, http://rednotebook.gr/2015/10/ellinikos-orntofileleftherismos/
