«Το Βήμα», «Η Καθημερινή», «Το Ποτάμι» και η ΚΙΠΑΝ (η συνδικαλιστική παράταξη του ΠΑΣΟΚ στα ΑΕΙ) ακολουθώντας με τη σειρά τους τη γραμμή των καρτέλ της ενημέρωσης, δηλαδή ίδια θεματολογία και ίδιους τίτλους, χρησιμοποίησαν τον εξής έναν τίτλο, «Όπισθεν ολοταχώς», για το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Παιδείας, που περιλαμβάνει άμεσα μέτρα για τη λειτουργία της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Με το «όπισθεν» εννοούν την επιστροφή, που υποτίθεται το ν/σ σηματοδοτεί, στο νόμο-πλαίσιο του 1982, δηλαδή στην εξοβελιστέα εκείνη παράδοση της μεταπολίτευσης που συστηματικά οι κονδυλοφόροι του εκσυγχρονισμού διασύρουν αναδεικνύοντας το «νέο» ως συνώνυμο του καλού, του προοδευτικού και του ωραίου. Δεν θα επιχειρήσω εδώ να αντικρούσω αυτήν τη μεταμοντέρνα ιδεολογία της ρηχότητας που θεωρεί το «νέο» αυταξία, αλλά θα πω μια μόνον κουβέντα για τους λάτρεις του εκσυγχρονιστικού μπλοκ: το δικό τους «νέο», που για αυτούς ο περιβόητος νόμος Διαμαντοπούλου (4009/2011) αποτελεί το ζενίθ, δεν μπορεί να κρύψει κάτω από τη φτιασιδωμένη όψη του τις ζάρες, αράχνες και ραγίσματα του 19ου αιώνα: διαλυμένες εργασιακές σχέσεις, παιδεία για όσους μπορούν να αγοράσουν, μισθοί πείνας, αυταρχισμός και υποταγή.
Αυτό λοιπόν που επιχειρεί το ν/σ είναι η επιστροφή, και ταυτοχρόνως η ανανέωση, στις καλύτερες παραδόσεις του ευρωπαϊκού πανεπιστημίου, που δυστυχώς καταστράφηκαν από τη Μπολόνια και τις σχετικές ντιρεκτίβες της Ε.Ε. Επίσης, επιχειρεί την ανασύνθεση του ελληνικού κεκτημένου του δημόσιου, δωρεάν ακαδημαϊκού πανεπιστημίου, που τόσο συστηματικά εξευτέλισαν τα κυρίαρχα καρτέλ της διαπλοκής ΜΜΕ, ιδιωτικών συμφερόντων και κάποιων πανεπιστημιακών παραγόντων. Ας σκεφτούμε, όμως, τη σωτήρια συγκυρία της 25ης Ιανουαρίου για το ελληνικό πανεπιστήμιο και ας δούμε τι προοιωνίζουν τα άμεσα αυτά μέτρα για τη μεγάλη εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που θα γίνει εν ευθέτω χρόνω.
Η εκλογή της νέας κυβέρνησης ανέσχεσε την επικίνδυνη ολοκλήρωση της εφαρμογής του ν. 4009/2011 μέσω των Οργανισμών των ΑΕΙ, που ουσιαστικά θα επέβαλαν το πρόταγμα της Μπολόνια στην πράξη, δηλαδή γενίκευση των διδάκτρων στα μεταπτυχιακά, συρρίκνωση των πτυχίων ακόμα και σε τρία έτη, ιδιωτικοποιήσεις, κ.λπ. με την απαραίτητη χρήση αυταρχισμού και καταστολής για «τα παλιόπαιδα, τα ατίθασα», όπως η σύντομη αλλά θαυμαστή θητεία του Φορτσάκη άλλωστε εικονογράφησε.
Οι αντιστάσεις του κινήματος
Η νίκη του ΣΥΡΙΖΑ σταματά την κατρακύλα στο μπολονιακό-διαμαντοπουλικό μοντέλο, εφόσον τα άμεσα μέτρα αφενός συμπυκνώνουν τις αντιστάσεις του κινήματος τα πέτρινα αυτά χρόνια, όπως π.χ. τον αγώνα κατά των εκλογών για τα Συμβούλια Ιδρύματος (Σ. Ι.). Άρα είναι τεράστιας συμβολικής σημασίας ότι στις προγραμματικές δηλώσεις επιλέγεται ακριβώς η πλήρης κατάργηση των αυταρχικών, ολιγαρχικών αυτών οργάνων των τόσο ταπεινωτικών για την πανεπιστημιακή κοινότητα, που στοιχειωδώς απέτυχαν και στη νέο-φιλελεύθερη στόχευσή τους (π.χ. στην πολυδιαφημισμένη προσέλκυση χορηγιών στα ΑΕΙ). Επομένως, παρά τις φωνές υπέρ της διατήρησής των Σ. Ι., έστω με κουρεμένες τις «κακές» αρμοδιότητες, όπως αυτήν της προεπιλογής των υποψήφιων πρυτάνεων, τα Σ. Ι. τελικά προς ικανοποίηση των περισσοτέρων και παγερή αδιαφορία των απογοητευμένων πλέον υποστηρικτών τους πήγαν στον χρονοντούλαπο της ιστορίας.
Αφετέρου, το ν/σ αποτυπώνει στην πληρότητά τους τις πάγιες θέσεις του ΣΥΡΙΖΑ για μια δημοκρατική και συμμετοχική εκπαίδευση σε όλες τις βαθμίδες. Αυτή η δέσμευση, συγκροτησιακό στοιχείο της Αριστεράς, συμπυκνώνεται στις εκλογές για τα όργανα όπου επανέρχεται η συμμετοχή όλων των εκπροσώπων της πανεπιστημιακής κοινότητας και προφανώς των φοιτητών. Αυτό το τελευταίο είναι κυρίως που έχει ξεσηκώσει καταιγίδα διαμαρτυριών και αντιδράσεων οι οποίες συνοψίζονται στο «όπισθεν ολοταχώς»: Το ν/σ πάει να νεκραναστήσει το ανύπαρκτο φοιτητικό σώμα που στη χειρότερη περίπτωση τραμπουκίζει συστηματικά κατά πάντων αδιακρίτως. Αυτή η άποψη, όμως, που είναι και ουκ ολίγων αριστερών, ξεχνάει ότι το πανεπιστήμιο δεν ανήκει μόνον στους διδάσκοντες, άρα οι παλαιομοδίτικες αρχές της ισοτιμίας και δημοκρατίας επιτάσσουν οι αρχές των ΑΕΙ να εκλέγονται και από τους φοιτητές που, αν δεν κάνω λάθος, θεωρούνται αρκετά υπεύθυνοι από την πολιτεία ώστε να τους δίνει το δικαίωμα ψήφου.
Διακριτός συμβιβασμός
Μα δεν είναι ακριβώς η απαγόρευση της συμμετοχής όλων των συνιστωσών των ΑΕΙ στις πρυτανικές εκλογές, εξίσου με την προεπιλογή των υποψηφίων από τα Σ. Ι., ο βασικός λόγος που ως ΣΥΡΙΖΑ θεωρούμε ότι οι νυν πρυτανικές αρχές δεν προέκυψαν από ελεύθερες εκλογές; Αυτό ακριβώς ευθέως αναγνωρίζεται από το παρόν ν/σ, εφόσον υποχρεώνει τους νυν πρυτάνεις να διεξάγουν ελεύθερες εκλογές εντός του επομένου έτους, ενώ παράλληλα τους επιτρέπει να είναι υποψήφιοι εάν το επιθυμούν. Εδώ, όμως, είναι διακριτός ο συμβιβασμός που επιχειρείται ώστε να απαντηθούν απόψεις και αντικρουστούν πιθανές πιέσεις που στοχεύουν στη διατήρηση ισορροπιών με τους ήδη εκλεγμένους. Αντίθετα, η παραίτηση τους θα έπρεπε να ήταν ακριβώς το δεύτερο άμεσο μέτρο μετά από την παύση των Σ. Ι., προϊόν της επιλογής των οποίων άλλωστε είναι οι νυν πρυτάνεις. Επειδή ως γνωστόν στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα, οι ίδιοι θα μπορούν θαυμάσια να επανεκλεγούν μέσα από τη συνολική αποδοχή τους από πάνδημη την πανεπιστημιακή κοινότητα, την οποίαν βεβαίως θα πρέπει να έχουν πείσει ότι θα υπηρετήσουν στην ολότητά της. Τι το ωραιότερο διότι δημοκρατικότερο από αυτό;
Σίσσυ Βελισσαρίου,
ΣΥΡΙΖΑ ΕΚΠΑ
