Το φαλιμέντο του Κέντρου
Η κεντρώα παράταξη δεν μπόρεσε, έπειτα από επίμονη προσπάθεια, να ενώσει τις δυνάμεις της, ή τέλος πάντων να αναδείξει σε κυρίαρχη αυτήν την προοπτική. Το τελευταίο αυτό ναυάγιο της κεντροαριστεράς (έπειτα από την Ελιά, την Κίνηση των 58 κλπ) έχει, βεβαίως, πολλές αιτίες, αν δεν ήταν υπονομευμένο από την αρχή.
Καμία σχεδόν από τις προϋποθέσεις της σύγκλισης δεν συναντήθηκε με την πολιτική πραγματικότητα του χώρου: προγραμματική συγκρότηση και εμβάθυνση, ιδεολογική οριοθέτηση, στιβαρή και αδιαμφισβήτητη ηγεσία, οργανωτικό βάθος, όραμα και συμμαχική διάθεση. Το ελληνικό κέντρο βρίσκεται σαφώς σε χειρότερη θέση από την ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία, μην έχοντας ετεροπροσδιοριστεί σε σχέση με τις παθογένειες που το κατέστησαν ηγεμονικό χώρο παραγωγής νεοφιλελεύθερων πολιτικών.
Το χρονικό
Τα δυο κόμματα, ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι, είχαν φτάσει στην κοινή συγγραφή πορίσματος θέσεων που θα λειτουργούσε ως ο πολιτικός οδηγός της σύγκλισής τους. Η διαδικασία θα χρειαζόταν να περάσει και από την οργανωτική βάσανο της εκλογής επικεφαλής, κοινών οργάνων κλπ. Και κάπου εκεί φάνηκαν οι διαφορές των δυο σχηματισμών, κυρίως στην πολιτική τακτική. Η Δημοκρατική Συμπαράταξη πίεζε έτσι ώστε να μην πάρουν το δρόμο της παρακμής τα πράγματα για το χώρο, δια της διολισθήσεως και της αδράνειας. Γι’ αυτό όρισε αυστηρό χρονοδιάγραμμα εκλογής επικεφαλής έως το τέλος του φθινοπώρου. Εκκρεμούσε, λοιπόν, η συνάντηση του κ. Θεοδωράκη με την κ. Γεννηματά.
Το ΠΑΣΟΚ δημοσίευσε τα, κατά τη γνώμη του, σημεία στα οποία υπάρχει σύγκληση, σε επιστολή που απέστειλε προς το Ποτάμι. Συντάκτες οι κ. Στέφανος Ξεκαλάκης (Γραμματέα ΚΠΕ) και Χρήστος Πρωτόπαππας, ως εκπρόσωποι της Δημοκρατικής Συμπαράταξης. Πέραν των τεχνικών ζητημάτων της ενωτικής πορείας, που έθεταν οι εμφάσεις από μεριάς του ΠΑΣΟΚ, το μείζον ήταν η θέση για κυβερνήσεις συνεργασίας και με τη ΝΔ και με τον ΣΥΡΙΖΑ. Το Ποτάμι, στην ανοιχτή επιστολή που έστειλε αμέσως μετά επεσήμανε: «οφείλουμε εδώ μια απάντηση σε όσους εμφανίζουν ως “κοινή θέση” και “προϋπόθεση συνεργασίας” την πρόταση για “Κυβέρνηση Εθνικής Συνεννόησης”. Κάτι τέτοιο δεν έχει τεθεί ποτέ προς συζήτηση στις μεταξύ μας συναντήσεις. Το Ποτάμι πιστεύει ότι πρέπει να υπάρχει “εθνική συνεννόηση” σε μείζονα θέματα (πχ: πρόταση προς τους δανειστές για μείωση του χρέους), αλλά δεν θεωρεί ότι η λύση στο αδιέξοδο της χώρας είναι οποιαδήποτε μορφή συγκυβέρνησης με τους ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ».
Ιδεολογικές διαφορές; Προφανώς, αλλά τα προβλήματα είναι πιο σοβαρά.
Τα πραγματικά προβλήματα
Ο κ. Θεοδωράκης ηγείται ενός κόμματος που είναι κενό οργανωτικά και σε ιδεολογικό βέρτιγκο: από τη μια, μερίδα βουλευτών επιζητεί τη σύγκλιση με τη ΝΔ (Ιάσων Φωτήλας) και από την άλλη, ο επικεφαλής δέχεται κριτική από άλλη μερίδα στελεχών και βουλευτών (Σπύρος Λυκούδης, Σπύρος Δανέλλης, Κατερίνα Μάρκου, Κώστας Μπαργιώτας) για την ανθενωτική στάση προς το ΠΑΣΟΚ. Στις δημοσκοπήσεις το κόμμα έχει ήδη εξαϋλωθεί, ενώ δεν μπορεί να συμμαχήσει με καμία συγκροτημένη κοινωνική ομάδα, ώστε να έχει υποτυπώδη βάση μελών. Η αντιπολίτευση που ασκεί είναι δια της μελέτης ΦΕΚ στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ, τακτική που δεν θα μπορούσε να πάει μακριά. Μάλιστα, στην περίπτωση της αναγκαστικής ενότητας με το ΠΑΣΟΚ, διότι αλλιώς θα διαλυθεί, το πρόβλημα της δεδομένης μειοψηφίας του στον χώρο δεν μπορεί να επιλυθεί με δυο-τρεις θέσεις στο ανώτατο όργανο ή την αντιπροεδρία στην ηγεσία.
Η κ. Γεννηματά πάντως, ξέσπασε εναντίον της ανθενωτικής γραμμής:
«Δυστυχώς επί μήνες αντιμετωπίσαμε κωλυσιεργία, διγλωσσία και μια ανοιχτή αμφισβήτηση από τον την ηγεσία του Ποταμιού, με συνεχείς παρεμβάσεις και διαρροές μέσω των ΜΜΕ.
Έγινε σε όλους σαφές ότι η ηγεσία δεν θέλει να προχωρήσει το εγχείρημα και το παραπέμπει στις ελληνικές καλένδες. Και το κυριότερο στην “ανοιχτή επιστολή” τους, ανατρέπουν το βασικό λόγο της δημιουργίας της νέας παράταξης, εγκαταλείποντας τη βασική στρατηγική επιλογή του αυτόνομου πολιτικού πόλου, της ιδεολογικής και πολιτικής οριοθέτησης, τόσο απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ, όσο και απέναντι στη ΝΔ.
Νέος ενιαίος φορέας της κεντροαριστεράς και παράρτημα ή συμπλήρωμα της ΝΔ, είναι παντελώς ασύμβατες έννοιες για τον χώρο μας. Όπως και υπενθυμίζω ότι ανάλογα αρνηθήκαμε και την πρόταση του κ. Γ. Παπανδρέου για να συμπεριλάβουμε και τον ΣΥΡΙΖΑ στον διάλογο για την ανασύσταση της κεντροαριστεράς.
Η οριοθέτησή μας απέναντι στον ΣΥΡΙΖΑ και τη ΝΔ είναι σαφής και ξεκάθαρη».
Το ΚΙΔΗΣΟ
Σε δηλώσεις, έπειτα από αυτές τις εξελίξεις, προέβη και ο αρχηγός του ΚΙΔΗΣΟ, κ. Παπανδρέου: «Η ανασύνταξη των δυνάμεων του δημοκρατικού σοσιαλισμού είναι αναγκαία για να δημιουργηθούν θετικές προοπτικές για τον ελληνικό λαό και τη χώρα. Η μεγάλη δημοκρατική προοδευτική παράταξη θα υπάρξει και πάλι μόνον αν εμπνευστεί και προτείνει ένα ριζοσπαστικό, σαφές, συνεκτικό και καινοτόμο πολιτικό σχέδιο αλλαγών, που θα μας βγάλουν από τη σημερινή κρίση, αλλαγών που θα αναμορφώσουν το ελληνικό κράτος, την ελληνική οικονομία και το πολιτικό σύστημα». Όπως προσθέτει, είχε επισημάνει εγκαίρως τις αδυναμίες του εγχειρήματος ανάμεσα στο ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι.
«Ωστόσο, δεν είναι, ούτε πρέπει να είναι, αργά να συνεχιστεί αυτή η προσπάθεια. Το εγχείρημα αυτό είναι πολυσύνθετο, επίπονο. Η επιτυχία του προϋποθέτει σοβαρότητα, ειλικρινείς προθέσεις, διαυγείς στόχους και διαφανείς διαδικασίες», κατέληξε.
Βασίλης Ρόγγας
