Του Στράτου Κερσανίδη
Απόντος του καλλιτεχνικού διευθυντή, Ορέστη Ανδρεαδάκη, «ο οποίος έπαθε υπερκόπωση», όπως είπε η γενική διευθύντρια του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης, Ελίζ Ζαλαντό, πραγματοποιήθηκε την περασμένη Δευτέρα η συνέντευξη Τύπου για το 21οΦεστιβάλ Ντοκιμαντέρ το οποίο θα πραγματοποιηθεί από τη 1ηέως τις 10 Μαρτίου 2019.
Ενδιαφέρον είναι πως το φεστιβάλ δεν ξέχασε και θα τιμήσει φέτος έναν σημαντικό άνθρωπο του σινεμά, ο οποίος πέθανε στις 27 Ιανουαρίου σε ηλικία 73 ετών. Είναι ο σκηνοθέτης και συγγραφέας Γιώργος Καρυπίδης, προς τιμή του οποίου θα προβληθεί το ντοκιμαντέρ «Θεόφιλος, ο ζωγράφος», που κέρδισε πρώτο βραβείο στο Φεστιβάλ Θεσσαλονίκης το 1979.
Η γενική διευθύντρια αναφέρθηκε στη συνεχή παρουσία του φεστιβάλ καθ’ όλη της διάρκεια της χρονιάς και, κάνοντας έναν απολογισμό του 2018, είπε πως υπήρξε μία αύξηση 6% των εισιτηρίων που κόπηκαν στις αίθουσες στο Ολύμπιον και το Λιμάνι. Είπε επίσης πως πραγματοποιήθηκαν 18 ειδικά αφιερώματα στην Ταινιοθήκη, 36 εκδηλώσεις σε συνεργασία με άλλους φορείς, ενώ 16.000 παιδιά παρακολούθησαν τα εκπαιδευτικά προγράμματα στο Μουσείο Κινηματογράφου. Aκόμη ανακοίνωσε πως οι αίθουσες θα εκσυγχρονιστούν με νέα μηχανήματα, ενώ έχει προγραμματιστεί να γίνει και αντικατάσταση των παλαιών καθισμάτων με νέα στην αίθουσα του Ολύμπιον, μέχρι το τέλος του 2019.
Από 48 χώρες του κόσμου
Ο υπεύθυνος προγράμματος, κ. Δημήτρης Κερκινός, είπε πως στο διεθνές πρόγραμμα θα προβληθούν 178 ταινίες μεγάλου και 79 μικρού μήκους από 48 χώρες οι οποίες «καταγράφουν την αστείρευτη γκάμα της ανθρώπινης δραστηριότητας».
Το Διεθνές Διαγωνιστικό τμήμα περιλαμβάνει 10 ταινίες από τις οποίες οι δύο είναι ελληνικές. Πρόκειται για την «Αμυγδαλιά» της Χριστίνας Φοίβη και τα «Απολιθώματα» του Πάνου Αρβανιτάκη.
Εκτενή αναφορά στη φετινή πυξίδα επιλογής των ταινιών, που ήταν η φράση «Μη μου άπτου», έκανε η κ. Τίνα Αντωνάκου, υπεύθυνη του γραφείο Τύπου, μιλώντας εκ μέρους του απόντος, κ. Ορέστη Ανδρεαδάκη.
Πρόκειται για μια φράση από το Κατά Ιωάννη Ευαγγέλιο (20:1-18), την οποία είπε ο Ιησούς στην Μαρία Μαγδαληνή, όταν εκείνη τον αναγνώρισε μετά την Ανάστασή του και επιχείρησε να τον πλησιάσει. Εκείνος όμως ήταν ήδη «αλλού». Αυτή η σκηνή έχει αναπαρασταθεί στην τέχνη εκατοντάδες φορές από τον 12ο αιώνα ως τις μέρες μας, «αποτυπώνεται όμως, εν κινήσει, και σε αμέτρητα ντοκιμαντέρ. Μετανάστες ονειρεύονται να αγγίξουν τους συγγενείς τους, οι οποίοι βρίσκονται χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Φτωχοδιάβολοι γεφυρώνουν, όπως-όπως, την απόσταση από την οικογενειακή τους μνήμη. Απόβλητοι διεκδικούν την είσοδό τους στον παράδεισο μιας πλαστής κανονικότητας. Πρόσφυγες διέρχονται ξυπόλητοι την Γη της Επαγγελίας για να βρουν εκείνο το «αλλού» που ούτε η Μαγδαληνή δεν ήξερε που ήταν. Κάπως έτσι εντοπίζεται η ανάγκη ένταξής του σε μια σύγχρονη πολιτική θεολογία».
Από τη μεριά της, η κ. Γιάννα Σαρρή, υπεύθυνη της αγοράς και σύμβουλος για καινοτόμα προγράμματα και νέες τεχνολογίες, αναφέρθηκε ανάμεσα σε άλλα και στο διαγωνιστικό τμήμα για ταινίες εικονικής πραγματικότητας. Θα διαγωνιστούν 8 ταινίες μεταξύ των οποίων περιλαμβάνεται και μία ελληνική συμμετοχή με την ταινία «Εργαστήριο διλημμάτων».
Τα τμήματα
Φέτος, CarteBlanche, δηλαδή λευκή επιταγή, έχει ο διεθνούς φήμης ελληνικής καταγωγής ντοκιμαντερίστας Λουί Ψυχογιός, ο οποίος έχει επιλέξει 10 ταινίες. Ο ίδιος θα τιμηθεί με Χρυσό Αλέξανδρο για το σύνολο της καριέρας του, σε ειδική τελετή η οποία θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο 2 Μαρτίου, ενώ θα προβληθεί και το βραβευμένο με Όσκαρ ντοκιμαντέρ του, «Ο όρμος» (2009).
Υπάρχουν επίσης 2 σημαντικά αφιερώματα. Το πρώτο στον κινέζο, Γουάν Μπινγκ, έναν κινηματογραφιστή ο οποίος με την κάμερά του καταγράφει τη σύγχρονη πραγματικότητα στην πατρίδα του και το δεύτερο στον αβανγκαρντίστα κινηματογραφιστή από την Αυστρία, Γκούσταβ Ντόιτς.
Επίσης, 5 ταινίες περιλαμβάνει το αφιέρωμα με τίτλο «Σε μια κόλλα χαρτί», θέμα του οποίου είναι η γραφειοκρατία!
Και πάντοτε τα γνωστά τμήματα όπως «Ανθρώπινα Δικαιώματα» (13 ταινίες), «Μνήμες Ιστορίας» (16 ταινίες από τις οποίες 7 ελληνικές), «Περιβάλλον» (10 ταινίες από τις οποίες 1 ελληνική), «Μουσική», «Για τoΣινεμά», «FoodvsFood».
Από φέτος έχουν προστεθεί ακόμη 3 νέα τμήματα. Πρόκειται για τις «Ανθρώπινες καταστάσεις» (28 ταινίες από τις οποίες 8 ελληνικές), «Όλα είναι πολιτική» (10 ταινίες από τις οποίες οι 2 ελληνικές) και «Παρουσία του Καλλιτέχνη». Επίσης θα προβληθούν 12 ντοκιμαντέρ για παιδιά, με δωρεάν πρόσβαση στους μαθητές, καθημερινά από τις 9 το πρωί έως τη 1 το μεσημέρι.
Όσον αφορά τις ελληνικές ταινίες θα προβληθεί ένα σημαντικό μέρος της φετινής παραγωγής ντοκιμαντέρ. Συνολικά 81 ταινίες, 56 μεγάλου και 31 μικρού μήκους, περιλαμβάνει το ελληνικό πρόγραμμα. Από φέτος προστίθεται και ένα νέο τμήμα, το οποίο έχει ονομαστεί «Από την οθόνη στην οθόνη». Σε αυτό προβάλλονται ντοκιμαντέρ τα οποία έχουν γυριστεί για την τηλεόραση.
Ταινία έναρξης, με την οποία θα ανοίξουν οι εκδηλώσεις του 21ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ, είναι το ντοκιμαντέρ «Μαριάν και Λέοναρντ: Λόγια αγάπης», του Νικ Μπρούμφιλντ, που αφηγείται το μεγάλο έρωτα ανάμεσα στον Λέοναρντ Κοέν και τη νορβηγίδα μούσα του, Μαριάν Ιμέν. Η ταινία θα προβληθεί σε πανευρωπαϊκή πρεμιέρα μερικές μέρες μετά την πρώτη επίσημη προβολή του στο Φεστιβάλ του Σάντανς.
Οι εκδηλώσεις του φεστιβάλ θα κλείσουν την Κυριακή 10 Μαρτίου. Ως ταινία λήξης έχει επιλεγεί το ντοκιμαντέρ «Maiden», του Άλεξ Χολμς, το οποίο καταγράφει το παράτολμο ταξίδι ενός γυναικείου πληρώματος που πραγματοποίησε τα γύρο του κόσμου διά θαλάσσης.
Τέλος, ο ποιητής Τέλος Φίλης απήγγειλε το ποίημα «Τα ζώα», του Πολ Ελιάρ, που είχε επιλέξει ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης.







