Φωτογραφία: Νάσος Σιμόπουλος / Eurokinissi
Η αλήθεια είναι ότι δεν θα ήθελα να είμαι στη θέση του Σωκράτη Φάμελλου στη συνέντευξη Τύπου στην Θεσσαλονίκη. Θα ήξερα, ασφαλώς, ότι οι περισσότερες και επίμονες ερωτήσεις θα αφορούν τον Αλέξη Τσίπρα και τη φημολογούμενη απόφασή του να ιδρύσει νέο πολιτικό φορέα. Τις προηγούμενες ημέρες ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ συνομίλησε με αρκετούς συνεργάτες του, ώστε να καθοριστεί η στάση του. Επίθεση ή άμυνα; Ευθείες βολές ή ήπιες διπλωματικές απαντήσεις;
Ο Σωκράτης Φάμελλος ακολούθησε τη δεύτερη εκδοχή με το ποδοσφαιρικό «κατενάτσιο» να δίνει ταυτόχρονα επιθετικές απαντήσεις. Κάπως έτσι ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ βγήκε, ως έναν βαθμό, αλώβητος από τη συνέντευξη, κερδίζοντας πολιτικό χρόνο. Μέχρι τη στιγμή, δηλαδή, που ο Αλέξης Τσίπρας θα ανακοινώσει το πολιτικό του σχέδιο. Στο μεταξύ ο νυν πρόεδρος, που ασφαλώς δεν ήρθε για να κάνει το δίχρονο ρεπό του πρώην πρωθυπουργού, θα καλλιεργεί στο κοινό που τον ενδιαφέρει τη μαγική λέξη που χρησιμοποίησε κατά κόρον: «αδιανόητο».
«Αδιανόητος ο κατακερματισμός», «αδιανόητη η ανεξαρτητοποίηση», «αδιανόητα τα σενάρια που ακούγονται». Μόνο που αυτά τα πράγματι αδιανόητα σενάρια δεν προκύπτουν από δημοσιογραφικούς κύκλους ή από σκοτεινά αντισύριζα κέντρα, αλλά από τον ίδιο τον Α. Τσίπρα, ο οποίος αν ήθελε, θα είχε φροντίσει να τα διαψεύσει. Όχι, το αδιανόητο έχει πάψει εδώ και καιρό να αποτελεί εικασία ή, έστω, πρόβλεψη για τις προθέσεις Τσίπρα. Ο χρόνος κυλά αντίστροφα και τότε το «αδιανόητο», κατά πάσα πιθανότητα, θα είναι η λέξη κλειδί στην αντιπαράθεση της ηγεσίας του ΣΥΡΙΖΑ με τον πρώην πρόεδρό του. Εκτός και αν κάνουν την ανάγκη φιλοτιμία και ακολουθήσουν χωρίς προαπαιτούμενα.
Ο Σ. Φάμελλος επιχείρησε, ελάχιστα πειστικά, να αποδείξει ότι δεν υπάρχουν διαφορετικά πολιτικά σχέδια ανάμεσά τους. Και τι να έλεγε δηλαδή; Χαρακτήρισε «πολύτιμο και αναγκαίο κεφάλαιο» τον Αλέξη Τσίπρα, με τον οποίο, όπως είπε, συμπλέουν στο σχέδιο της Προοδευτικής Ελλάδας και της συσπείρωσης των προοδευτικών δυνάμεων. Χωρίς τις αυτονόητες δεσμεύσεις του Σωκράτη Φάμελλου, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του κόμματος Χρήστος Γιαννούλης είπε ότι «μπαίνω σε σκέψεις για το ποια θα είναι η τύχη της Κεντροαριστεράς και του ΣΥΡΙΖΑ στο ενδεχόμενο που το βήμα που φαίνεται ότι έχει αποφασίσει ο Τσίπρας, δεν περιλαμβάνει τον ΣΥΡΙΖΑ». Ή όλου του ΣΥΡΙΖΑ λέω εγώ… Ο Χρ. Γιαννούλης είπε όσα συζητάνε μεταξύ τους τα στελέχη του κόμματος. Και αυτό το βασανιστικό και καθόλου αδιανόητο ερώτημα δεν μπορεί να απαντηθεί αυτή τη στιγμή. Μια τελευταία δημοσκόπηση δίνει στον ΣΥΡΙΖΑ ως εκτίμηση ψήφου 4,1%, ποσοστό που ελπίζει να αλλάξει στις νέες δημοσκοπήσεις.
Ας δούμε, όμως, και ορισμένες διαφορές ανάμεσα στις ομιλίες Τσίπρα και Φάμελλου. Ο πρώτος απέφυγε, όπως αναμενόταν, να πει τη λέξη Αριστερά και ΣΥΡΙΖΑ. Ο δεύτερος φρόντισε να αποκαταστήσει την… τάξη και μίλησε με την κλασική ορολογία, προσθέτοντας το «προοδευτική παράταξη» για κάθε ενδεχόμενο. «Το πρόγραμμα μας εμπνέεται και τροφοδοτείται από τις αξίες και τους αγώνες της Αριστεράς», είπε με έμφαση. Ο Τσίπρας δεν μίλησε για συνεργασία αριστερών και προοδευτικών κομμάτων σε αντίθεση με τον δεύτερο, που ήταν και η ραχοκοκαλιά της παρέμβασής του. Ο Φάμελλος επέμεινε στην απεύθυνση του σε ΠΑΣΟΚ και Νέα Αριστερά, σημειώνοντας ότι πιστεύει στις προοδευτικές συγκλίσεις. «Είχαμε αρνήσεις, κάποιες για μένα ανεξήγητες. Είχαμε όμως και καλές συνεργασίες…». Ο Τσίπρας σιώπησε για το έγκλημα που διεξάγεται στην Γάζα (γιατί άραγε;), ενώ ο Σ. Φάμελλος ανέβασε το θέμα και ήταν το σημείο αυτό στην ομιλία του, που όχι μόνο χειροκροτήθηκε θερμά, αλλά ακούστηκαν και συνθήματα από το κομματικό ακροατήριο. Ο Τσίπρας μίλησε επί της ουσίας για «πατριωτική συμμαχία», ενώ ο Φάμελλος απέφυγε να μπει στα άγονα χωράφια του νέου ή παλαιού πατριωτισμού. Εν ολίγοις, ο Σ. Φάμελλος ήταν ένα ή και δύο κλικ αριστερότερα του Τσίπρα (διόλου δύσκολο άλλωστε), ο οποίος στην ομιλία του στη Θεσσαλονίκη θύμιζε συντηρητικό κεντρώο πολιτικό που τον ενοχλεί η Δεξιά, όχι τόσο, όμως, που να βρει λίγες έστω λέξεις για να ασκήσει, για παράδειγμα, κριτική στην ακροδεξιά πολιτική του Πλεύρη και της ΝΔ για το προσφυγικό. Θα μπορούσαμε να καταγράψουμε και άλλες διαφορές, εντούτοις οι διαφοροποιήσεις, λεκτικές, ιδεολογικές ή προγραμματικές ενδεχομένως να οξυνθούν το επόμενο διάστημα.
Θα λέγαμε, λοιπόν, ότι την περασμένη Πέμπτη είδαμε ενδεχομένως την πρώτη φάση μιας σκληρής αντιπαράθεσης. Ο Αλέξης Τσίπρας φαίνεται ότι έχει πάρει τις αποφάσεις του και πολύ δύσκολα θα κάνει πίσω. Τα δημοσκοπικά ευρήματα μπορεί να μην σκορπούν κύμα ενθουσιασμού στο επιτελείο του, αλλά δεν το αποθαρρύνει. Βασίζεται στο κλίμα εναντίον του Κ. Μητσοτάκη και ξέρει ότι μπορεί με προϋποθέσεις να αναδειχθεί ως ο δεύτερος πόλος, αρκεί να μην υπάρξει κάποια έκπληξη της τελευταίας στιγμής, όπως για παράδειγμα ένα κόμμα της αντιπολιτικής. Άλλωστε, στενοί συνεργάτες του τον συμβουλεύουν να επισπεύσει τις ανακοινώσεις του για να προλάβει πιθανές ανακατατάξεις στο στρατόπεδο της δεξιάς πολυκατοικίας με τη δημιουργία κόμματος Σαμαρά.
Σημείο αγκάθι, που ως φαίνεται δεν το έχει απαντήσει ακόμα ο Αλέξης Τσίπρας –και δεν είναι εύκολο να το απαντήσει–, είναι ο τρόπος που θα εκδηλώσει τις πολιτικές του αποφάσεις. Συνεργάτες του, εισηγούνται την άμεση παραίτησή του από τη βουλευτική έδρα και όχι την τελευταία στιγμή, ώστε να μειωθεί όσο το δυνατό η ηθική ζημιά και η απαξία. Ο ίδιος δεν φαίνεται να έχει πάρει τις οριστικές του αποφάσεις, αν και το «αδιανόητο» του Φάμελλου μάλλον τον υποχρεώνει να τις επισπεύσει. Διαφορετικά θα βρεθεί σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση.
