Το κα­θε­στώς έ­βα­λε χέ­ρι και στην Cumhuriyet

Στα σκο­τει­νά τε­λευ­ταία χρό­νια στην Τουρ­κία του Ερ­ντο­γάν, η Cumhuriyet ή­ταν έ­νας φά­ρος δη­μο­κρα­τίας για την τουρ­κι­κή κοι­νω­νία. Α­τα­λά­ντευ­τη κα­τά του τούρ­κου προέ­δρου, η ι­στο­ρι­κή ε­φη­με­ρί­δα α­σκού­σε έ­ντο­νη κρι­τι­κή στο κα­θε­στώς α­κό­μα και με­τά το πρα­ξι­κό­πη­μα του 2016, ό­ταν τα πράγ­μα­τα ζό­ρι­σαν πο­λύ λό­γω των δι­κα­στι­κών διώ­ξεων.
Α­πό την προ­η­γού­με­νη Πα­ρα­σκευή ό­μως, η Cumhuriyet δεν εί­ναι πια η ί­δια. Με­τά α­πό πε­ντά­χρο­νη νο­μι­κή μά­χη, η σύν­θε­ση του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου του ι­δρύ­μα­τος που έ­χει υ­πό την ι­διο­κτη­σία του την ε­φη­με­ρί­δα άλ­λα­ξε και πρό­ε­δρος α­νέ­λα­βε ο α­κραίος ε­θνι­κι­στής-κε­μα­λι­στής, Α­λέβ Κο­σκούν, ο ο­ποίος στις πρό­σφα­τες δί­κες των δη­μο­σιο­γρά­φων της Cumhuriyet εί­χε κα­τα­θέ­σει στο δι­κα­στή­ριο κα­τά των συ­να­δέλ­φων του ως μάρ­τυ­ρας κα­τη­γο­ρίας!
Η το­πο­θέ­τη­σή του στην κο­ρυ­φή της πυ­ρα­μί­δας της ε­φη­με­ρί­δας προ­κά­λε­σε μία σει­ρά α­πό πα­ραι­τή­σεις στε­λε­χών του μέ­σου, ό­πως ο α­περ­χό­με­νος, πλέ­ον, διευ­θυ­ντής Μου­ράτ Σα­μπουν­κού, ο ο­ποίος πρό­λα­βε να α­πο­χαι­ρε­τί­σει το α­να­γνω­στι­κό κοι­νό μ’ έ­να πύ­ρι­νο άρ­θρο που δη­μο­σιεύ­τη­κε στο φύλ­λο του προ­η­γού­με­νου Σαβ­βά­του.
Ως δια μα­γείας, ό­μως, το άρ­θρο αυ­τό «κα­τέ­βη­κε» α­πό την ι­στο­σε­λί­δα της ε­φη­με­ρί­δας, ό­ταν οι νέ­οι διοι­κού­ντες δια­πί­στω­σαν ό­τι μέ­σα σε ε­λά­χι­στες ώ­ρες εί­χε γί­νει viral σε πολ­λά α­πό τα α­ντι­κα­θε­στω­τι­κά sites της Τουρ­κίας.
Μα­ζί με τον Σα­μπουν­κού, στην πόρ­τα της ε­ξό­δου κα­τευ­θύν­θη­καν και άλ­λα ι­στο­ρι­κά στε­λέ­χη της ε­φη­με­ρί­δας, ό­πως ο 78χρο­νος θρυ­λι­κός τούρ­κος δη­μο­σιο­γρά­φος Αϊντίν Ερ­γκίν, ο ο­ποίος στο α­πο­χαι­ρε­τι­στή­ριο άρ­θρο του δεν μά­ση­σε τα λό­για του και με­τα­ξύ άλ­λων τό­νι­σε ό­τι «με το νέο κα­θε­στώς ε­γώ δεν μπο­ρώ να συ­νερ­γα­στώ και να δου­λέ­ψω, ο­πό­τε σας χαι­ρε­τώ».
Εί­ναι του­λά­χι­στον 25 οι δη­μο­σιο­γρά­φοι οι ο­ποίοι, με τον έ­ναν ή τον άλ­λο τρό­πο, α­πο­χώ­ρη­σαν ή ε­ξα­να­γκά­στη­καν σε α­πο­χώ­ρη­ση α­πό την ε­φη­με­ρί­δα. Χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό εί­ναι το πα­ρά­δειγ­μα της Πε­λίν Ουν­κέρ. Η εν λό­γω εί­ναι μία α­πό τις κο­ρυ­φαίες οι­κο­νο­μι­κές ρε­πόρ­τερ της Τουρ­κίας και μα­ζί με άλ­λους τούρ­κους δη­μο­σιο­γρά­φους εί­χε πρω­τα­γω­νι­στή­σει στην α­πο­κά­λυ­ψη της υ­πό­θε­σης των «paradise papers».
Γι’ αυ­τήν α­κρι­βώς τη δη­μο­σιο­γρα­φι­κή δου­λειά της η Ουν­κέ­ρ, μη­τέ­ρα ε­νός μι­κρού παι­διού, βρέ­θη­κε στο στό­χα­στρο της τουρ­κι­κής δι­καιο­σύ­νης και την Τε­τάρ­τη 5 Σε­πτεμ­βρίου πέ­ρα­σε α­πό δί­κη. Ευ­τυ­χώς για την ί­δια, το δι­κα­στή­ριο έ­κρι­νε ό­τι θα πρέ­πει να ο­λο­κλη­ρω­θούν πρώ­τα ό­λες οι α­κροά­σεις για την υ­πό­θε­ση και εν συ­νε­χεία να ε­ξε­τα­στεί και η δι­κή της πτυ­χή, πή­ρε κο­ντο­λο­γίς μία πα­ρά­τα­ση ε­λευ­θε­ρίας.

Ε­πι­κεί­με­νη αλ­λα­γή γραμ­μής

Υ­πό το νέο διοι­κη­τι­κό κα­θε­στώς της ε­φη­με­ρί­δας, η Ουν­κέρ βρέ­θη­κε σε πο­λύ δύ­σκο­λη θέ­ση. Συ­ζή­τη­σε με το νέο διευ­θυ­ντή Αου­κούτ Κου­τσο­κά­για στις αρ­χές της προ­η­γού­με­νης ε­βδο­μά­δας και α­πο­γο­η­τευ­μέ­νη α­πό αυ­τά που ά­κου­σε α­πο­φά­σι­σε να μην συνεχίσει. Εί­ναι φυ­σι­κά ε­ξαι­ρε­τι­κά αμ­φί­βο­λο αν μπο­ρεί να βρει ά­με­σα δου­λειά σ’ έ­να α­πό τα «πα­ρα­δο­σια­κά» μέ­σα της Τουρ­κίας τα ο­ποία, με τον έ­ναν ή τον άλ­λο τρό­πο, ε­λέγ­χο­νται α­πό την κυ­βέρ­νη­ση Ερ­ντο­γάν.
Η πο­λι­τι­κή γραμ­μή που θα α­κο­λου­θή­σει η ι­στο­ρι­κή ε­φη­με­ρί­δα α­πό ε­δώ και στο ε­ξής προ­φα­νώς θα έρ­θει πιο κο­ντά στα «θέ­λω» του Ερ­ντο­γάν, γε­γο­νός που συ­νι­στά με­γά­λη «ήτ­τα» για τον τουρ­κι­κό Τύ­πο. Η Cumhuriyet, με κυ­κλο­φο­ρία 40.000 φύλ­λων η­με­ρη­σίως, ή­ταν το μέ­σο που ε­μπι­στεύο­νταν για την ε­νη­μέ­ρω­σή τους άν­θρω­ποι που α­ντι­μά­χο­νται το κα­θε­στώς α­πό τα α­ρι­στε­ρά, ή, έ­στω, α­πό το κέ­ντρο. Με την αλ­λα­γή γραμ­μής δε­δο­μέ­νη πλέ­ον, εί­ναι αμ­φί­βο­λο αν η ε­φη­με­ρί­δα κα­τα­φέ­ρει να συ­γκρα­τή­σει την κυ­κλο­φο­ρία της.
Άλ­λω­στε, μι­λά­με για μέ­σο του ο­ποίου 13 στε­λέ­χη έ­χουν ή­δη κα­τα­δι­κα­στεί σε ποι­νές φυ­λά­κι­σης και κά­ποια α­πό αυ­τά κρα­τή­θη­καν στις φυ­λα­κές υ­πό συν­θή­κες πλή­ρους α­πο­μό­νω­σης. Στις τά­ξεις του ερ­γά­ζο­νταν δη­μο­σιο­γρά­φοι που ή­ταν πα­ράλ­λη­λα και μέ­λη του ερ­γα­τι­κού κόμ­μα­τος της Τουρ­κίας (στις πρό­σφα­τες ε­κλο­γές συ­νερ­γά­στη­κε με το φι­λο­κουρ­δι­κό HDP), ε­νώ η αρ­θρο­γρα­φία του ή­ταν ε­ξαι­ρε­τι­κή μα­χη­τι­κή, ι­διαί­τε­ρα τα τε­λευ­ταία χρό­νια της πο­λύ με­γά­λης πίε­σης α­πό τις διώ­ξεις.
Τώ­ρα ό­λα αυ­τά αλ­λά­ζουν. Προ­φα­νώς, δεν θα υ­πάρ­χει η ί­δια ε­μπι­στο­σύ­νη α­πό τους α­να­γνώ­στες που τι­μού­σαν την προ­η­γού­με­νη πε­ρίο­δο την ε­φη­με­ρί­δα με την α­γο­ρά της α­πό το πε­ρί­πτε­ρο. Ο Γιαλτ­ζίν Ντο­γάν, πρώην αρ­θρο­γρά­φος της Cumhuriyet,το έ­γρα­ψε ό­σο πιο γλα­φυ­ρά μπο­ρού­σε: «Η Cumhuriyet εί­ναι πα­ρελ­θόν και δεν ξέ­ρου­με τι θα την α­ντι­κα­τα­στή­σει».

Νί­κος Γιαν­νό­που­λος