(Σύμφωνοι. Αλλά πώς; Με βήματα επί τόπου;)
Η Κ.Ε. του ΣΥΡΙΖΑ συνεδρίασε. Η πλειοψηφία της υπερψήφισε την διαπραγματευτική στρατηγική της κυβέρνησης. Η μειοψηφία δήλωσε την διαφωνία της και επέλεξε να την καταμετρήσει, θέτοντας σε ψηφοφορία μια «τροπολογία» που συνιστά (καταφανώς) συνολική διαφωνία και αμφισβήτηση. Ακολούθησαν οι συνήθεις δηλώσεις για την «αρραγή» ενότητα του κόμματος. Η απόφαση της Κ.Ε., συνοδευόμενη από την τροπολογία, θα «κατεβεί» για συζήτηση και επικύρωση στις οργανώσεις των μελών. Η συζήτηση θα επιβεβαιώσει μια εγκάρσια τομή στο κομματικό σώμα, με ανάλογους, λίγο-πολύ συσχετισμούς. Κατά τα λοιπά, η Κ.Ε. εξέλεξε τον νέο της γραμματέα και τη νέα πολιτική της γραμματεία. Η διαδικασία επικύρωσε την εσωκομματική δημοκρατία, ως δημοκρατία συνύπαρξης αξιοθαύμαστα συμπαγών «τάσεων». Ο φορμαλισμός τηρήθηκε χωρίς εκπτώσεις.
Παρά τις καθησυχαστικές διαβεβαιώσεις, τα αποτελέσματα των ψηφοφοριών δείχνουν ένα ρήγμα στο καθοδηγητικό όργανο που δεν γίνεται να αγνοήσουμε. Πρώτον, επειδή δημιουργεί ερωτηματικά στην μεγάλη λαϊκή πλειοψηφία που επιδοκιμάζει και στηρίζει την προσπάθεια της κυβέρνησης, για το αν το πολιτικό υποκείμενο ΣΥΡΙΖΑ είναι πεισμένο, αποφασισμένο και μπορεί να υλοποιήσει ενιαία το πολιτικό του σχέδιο. Δεύτερον, επειδή ισχυροποιεί με ακόμα πιο ανελαστικούς όρους την τάση αναπαραγωγής κλειστών επιμέρους ταυτοτήτων, που σε κρίσιμα ζητήματα υπερισχύουν της συλλογικής ταυτότητας του κόμματος και αρκούνται να συμβιώνουν μέσα από τη συμβατική, τυπικά φιλελεύθερη συνθήκη πλειοψηφίας – μειοψηφίας.
Ήταν βεβαίως αναμενόμενο – και αυτονόητο – ότι το πολιτικό ζήτημα θα μονοπωλούσε τον προβληματισμό και την συζήτηση. Αναμενόμενη ήταν και η επανάληψη των στερεοτύπων. Το περιμέναμε όμως έστω και λίγο «αλλιώς». Περιμέναμε ότι η πολιτική μεταβολή που συγκλόνισε την ελληνική κοινωνία και τους ευρωπαϊκούς λαούς θα τροποποιούσε τη συνήθη τελετουργία της αντιπαράθεσης και της διαπραγμάτευσης απόψεων πλήρως συγκροτημένων εκ των προτέρων. Ένα πιο διευρυμένο σώμα ίσως, με τη συμμετοχή ανθρώπων πέρα από τα οργανωτικά όρια, που ο προβληματισμός τους θα προσέφερε στον εμπλουτισμό των πολιτικών ιδεών μας, που θα αποδραματοποιούσε τα διλήμματα και θα εκλογίκευε την ένταση ανάμεσα στην αυταρέσκεια και την μεμψιμοιρία, που θα μετέφερε την ελπίδα, την αγωνία αλλά και την αύρα ενός κοινωνικού σώματος, του οποίου τις δυνατότητες συνεισφοράς δεν τις έχουμε ακόμα ούτε καν ανιχνεύσει.
Περιμέναμε, όχι βεβαίως μια πλήρως επεξεργασμένη κατεύθυνση της πολυαναμενόμενης μετάβασης του κόμματος στη νέα φάση, αλλά ένα πρώτο σήμα, μέσα από τη στάση των ηγετικών στελεχών, για ένα παράδειγμα ανασυγκρότησης που θέλει ν’ αφήσει πίσω του το εξαντλημένο πιά πρότυπο της γραφειοκρατικής ισορροπίας των «βαρωνιών». Δεν συνέβη.
Αντ’ αυτού είδαμε βήματα σημειωτόν στο έδαφος μιας κουρασμένης και κουραστικής κομματικής κουλτούρας, που βραχυκυκλώνει και αναβάλλει τον μετασχηματισμό του κόμματος σε «κόμμα των μελών», σε κόμμα μιας λειτουργούσας πολιτικά «κομματικής βάσης». Είδαμε και πάλι την επανάληψη του «αυτό μάθαμε, αυτό κάνουμε». Μόνο που αυτό όχι μόνο δεν είναι στις νέες συνθήκες αρκετό αλλά είναι και επικίνδυνο. Και επ’ αυτού, τα ηγετικά μας στελέχη πρέπει να αναστοχαστούν τις απαιτήσεις, τις δυνατότητες και την ευθύνη τους. Διότι σε συνθήκες άσκησης της κυβερνητικής εξουσίας, αν το κόμμα περιοριστεί στην αναπαραγωγή των διαχωρισμών της κορυφής του, θα παραμείνει καθηλωμένο στο δεύτερο πλάνο, σε ρόλο σχολιαστή ενός πολιτικού αγώνα που έχει ήδη περάσει σε μια νέα ιστορική φάση.
Αυτός ο πολιτικός αγώνας δεν είναι μόνο η διαπραγμάτευση με «τους έξω» και η αναγωγή των πάντων σ’ αυτήν. Είναι ταυτόχρονα τα εσωτερικά μέτωπα, με τις αντιθέσεις και τις αντιφάσεις τους, με τις αναδυόμενες προσδοκίες και τις επιμέρους διεκδικήσεις. Πολλές απ’ αυτές δεν ανάγονται και δεν εξαρτώνται από την έκβαση της διαπραγμάτευσης. Θα τις βρούμε μπροστά μας έτσι κι αλλιώς. Υπάρχουν πολλά «μικρά» πεδία μεταρρυθμιστικών παρεμβάσεων, τα οποία το κόμμα οφείλει και μπορεί να εντοπίσει, προτείνοντας αλλαγές που ανακουφίζουν τους πολλούς, περιστέλλουν προνόμια, αμβλύνουν ανισότητες. Και αυτός είναι ένας δρόμος για να επινοήσει και να κατακτήσει το κόμμα το νέο του ρόλο, που δεν θα περιορίζεται στην δοξολογία ή στη μίζερη κριτική του υποδεκάμετρου. Πλην όμως….
Δημήτρης Γιατζόγλου
