Γερμανία και Γαλλία έχουν αρχίσει ένα μεγάλο παζάρι σε πολλά επίπεδα, την ώρα που η εκκρεμότητα του Brexit απασχολεί τον γραφειοκρατικό μηχανισμό των Βρυξελλών. Από τις παρασκηνιακές συναλλαγές, με αφορμή την ψήφιση της νομοθεσίας για τα «πνευματικά δικαιώματα» μέχρι την άρση του εμπάργκο όπλων προς την Σαουδική Αραβία, ο περιβόητος γαλλογερμανικός άξονας αναζητεί τις ισορροπίες του, όχι έχοντας απαραίτητα στο μυαλό του το «ευρωπαϊκό όραμα».
Του Δημήτρη Σμυρναίου
Την περασμένη Τετάρτη, στο Βερολίνο, Χριστιανοδημοκράτες και Σοσιαλδημοκράτες διαφωνούσαν εκ νέου για το αν θα πρέπει να τελειώνει το εμπάργκο εξαγωγής όπλων προς την Σαουδική Αραβία, που κανονικά λήγει σήμερα 31 Μαρτίου. Η απόφαση αυτή είχε ληφθεί μετά τη δολοφονία του δημοσιογράφου Κασόγκι και αφορά και εξοπλιστικά συστήματα συμπαραγωγής με τη Γαλλία και τη Βρετανία. Ειδικά το Παρίσι πιέζει για να τελειώσει άμεσα το εμπάργκο και οι Γερμανοί Χριστιανοδημοκράτες είναι πρόθυμοι να ικανοποιήσουν τουλάχιστον αυτό το αίτημα του προέδρου Μακρόν, την ώρα που στο SPD φαίνεται να επικρατεί ακόμα η άποψη ότι μια τέτοια απόφαση θα ήταν τουλάχιστον άκομψη και σίγουρα όχι συμβατή με το «αριστερό προφίλ» που επιδιώκει να προβάλει το κόμμα ενόψει και των ευρωεκλογών.
Ήταν μάλλον απίθανο να βρεθεί λύση σε αυτό το αδιέξοδο, που αναμένεται να περιπλέξει ακόμα περισσότερο τις σχέσεις των δύο ισχυρών της Ευρώπης. Για τους γερμανούς Χριστιανοδημοκράτες, που έχουν απορρίψει πολλά από τα ονειροπόλα σχέδια του προέδρου Μακρόν, η ικανοποίηση αυτού του γαλλικού αιτήματος μοιάζει μια καλή διέξοδος για να τους χρυσώσουν το χάπι μπροστά στο ενδεχόμενο περαιτέρω επιδείνωσης των σχέσεων τους. Και δεν μοιάζουν έτσι κι αλλιώς να έχουν πολλά ηθικά διλήμματα σε σχέση με την εξαγωγή πολεμικού υλικού σε χώρες που δε φημίζονται για τη δημοκρατικότητά τους.
Η «επανάληψη» των εξαγωγών στρατιωτικού υλικού ταιριάζει άλλωστε και με το σχέδιο ενίσχυσης της «ευρωπαϊκής» βιομηχανίας, στο οποίο φάνηκε να συγκλίνουν πρόσφατα Μέρκελ και Μακρόν, βλέποντας τις βιομηχανίες των χωρών τους να αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα από την προστατευτική πολιτική των ΗΠΑ και της Κίνας. Η πολεμική βιομηχανία είναι για τους Γάλλους εξίσου σημαντική, όσο για τους Γερμανούς η αυτοκινητοβιομηχανία και η Ευρώπη μπορεί να καμαρώνει ότι αποτελεί μια «δύναμη ειρήνης», αλλά αυτό προφανώς κατά την άποψη ορισμένων δεν την εμποδίζει να εξάγει όπλα σε εύφλεκτες περιοχές του πλανήτη. Όσο για την Γερμανία, που συνεχίζει να απορρίπτει κάθε ιδέα για ένα κοινό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, η λύση στην επιβράδυνση που δείχνει να πλήττει και τη δική της οικονομία μοιάζει να βρίσκεται στην επιμέρους χαλάρωση μιας πανευρωπαϊκής περιοριστικής πολιτικής, που θα στραφεί όμως στοχευμένα προς την ενίσχυση συγκεκριμένων κλάδων της βιομηχανίας.
Διαδίκτυο και φυσικό αέριο
Σε ένα άλλο σημαντικό πεδίο πάντως οι δύο κυβερνήσεις ήρθαν πολύ κοντά. Όπως αποκάλυψε η «Φράνκφουρτερ Αλγκεμάινε» στις αρχές της εβδομάδας το Βερολίνο εγκατέλειψε τις επιφυλάξεις, που είχε σε σχέση με τη νομοθεσία για τα πνευματικά δικαιώματα, που τελικά εγκρίθηκε και από το ευρωκοινοβούλιο και την οποία πολλοί χαρακτηρίζουν ως την αρχή του τέλους για το «ελεύθερο διαδίκτυο» και καταστροφή για τις μικρότερες εταιρίες που προσφέρουν ψηφιακές υπηρεσίες.
Ήταν ένα θέμα που είχε προκαλέσει πολλές αντιδράσεις στη Γερμανία, όπου μάλιστα είχαν οργανωθεί και ογκώδεις συγκεντρώσεις διαμαρτυρίας. Ο Τύπος της χώρας αντιμετώπισε με πολύ σκεπτικισμό την απόφαση αυτή, με εξαίρεση ίσως κάποιους μεγάλους εκδοτικούς οίκους που προσδοκούν περαιτέρω κέρδη και συστρατεύτηκαν με χριστιανοδημοκράτες βουλευτές και ευρωβουλευτές, που σήκωσαν το βάρος της σχετικής εκστρατείας Από την άλλη, η κυβέρνηση Μακρόν φέρεται να θέλει να επιβάλει αυστηρότερο έλεγχο σε όσα συμβαίνουν στον ψηφιακό κόσμο, ενώ προσπαθεί να πουλήσει αυτή την απόφαση και ως μια προσπάθεια να τιθασεύσει τους κολοσσούς του διαδικτύου. Σύμφωνα λοιπόν με τη γερμανική εφημερίδα το γεγονός ότι το Βερολίνο υιοθέτησε τελικά τη γαλλική αντίληψη έχει να κάνει με την υπόσχεση των Παρισίων να σταματήσουν να διαμαρτύρονται για τον αγωγό North Stream 2, τον οποίο προωθεί το Βερολίνο σε συνεργασία με τη Μόσχα, παρακάμπτοντας πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Με πυξίδα το εθνικό συμφέρον
Είναι προφανές ότι όσο και αν κρύβονται πίσω από φιλοευρωπαϊκές ρητορείες και οι δύο χώρες πορεύονται με πυξίδα τους πρωτίστως το εθνικό συμφέρον. Και το παζάρι διεξάγεται σε πολλά ταμπλό ταυτόχρονα, την ώρα που οι υπόλοιποι Ευρωπαίοι ασχολούνται με τα δικά τους εσωτερικά ζητήματα και ο μηχανισμός των Βρυξελλών μοιάζει να έχει παραλύσει εξαιτίας των επικείμενων ευρωεκλογών και της αλλαγής προσώπων στην Κομισιόν, αλλά και της απειλής ενός άτακτου Brexit.
Η «γερμανική Ευρώπη» οδεύει έτσι προς μια από τις πιο δύσκολες φάσεις της με τον γάλλο πρόεδρο να προσπαθεί να πείσει με φτηνές ρητορείες τους πολίτες της ότι μπορεί να παίξει το ρόλο του «πρωτοπόρου», όταν δεν εκπονεί «στρατιωτικά σχέδια επί χάρτου» για το πώς θα αντιμετωπίσει τους διαδηλωτές στη χώρα του. Η προσπάθειά του αυτές τις μέρες να αποδείξει στον πρόεδρο της Κίνας ότι βαδίζουν χέρι-χέρι με τη γερμανίδα καγκελάριο και τον (εν αποστρατεία) Ζαν Κλοντ Γιούνκερ περισσότερο θυμηδία παρά δέος προκάλεσε στους σχολιαστές των μεγάλων ευρωπαϊκών εντύπων.
Από την δική της μεριά, η γερμανική κυβέρνηση καλύπτεται πίσω από δημοσκοπήσεις που αποδεικνύουν τον φιλοευρωπαϊσμό της κοινής γνώμης, χωρίς όμως αυτή η προσέγγιση να αντανακλάται και σε συγκεκριμένα μέτρα που θα μπορούσαν να δώσουν μια μεγαλύτερη ώθηση στο κοινωνικό πρόσωπο της Ευρώπης και να βάλουν στο τραπέζι ένα δικαιότερο καταμερισμό των βαρών εντός της Ευρωζώνης. Όλα δείχνουν ότι με αυτό το γενικόλογο φιλοευρωπαϊσμό θα βαδίσουν τα κόμματα του «δημοκρατικού τόξου» προς τις εκλογές, χωρίς πάντως αυτό να σημαίνει ότι θα υπάρξει κάποια σοβαρή υποχώρηση των ακροδεξιών δυνάμεων. Όπως έλεγε πρόσφατα ένας καθηγητής πολιτικών επιστημών, δεν είναι αρκετό για το μέλλον της Ευρώπης να δηλώνουν οι Γερμανοί ότι τους αρέσει απλά και μόνο επειδή καταλαβαίνουν ότι οι υπόλοιποι εταίροι αγοράζουν τα προϊόντα τους.
•
