Το μέλλον των ασυνόδευτων ανηλίκων προσφύγων στον αέρα

Σύμφωνα με πληροφορίες, το επόμενο διάστημα αναμένεται να κλείσουν τέσσερις δομές υποδοχής ασυνόδευτων ανηλίκων στην Αττική, οι οποίες υποδέχονται ανήλικους, τους ταυτοποιούν, τους παρέχουν ιατρικά έγγραφα και είτε τους προωθούν σε άλλες δομές είτε φροντίζουν για την επανασύνδεση με τις οικογένειες τους. Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, οι υπεύθυνοι των δομών έχουν λάβει εντολή να αποχωρήσουν έως τις 10 Μαΐου, με το μέλλον τόσο των εργαζομένων όσο και τον παιδιών που φιλοξενούνται σε κάθε μία από αυτές τις δομές να είναι εξαιρετικά επισφαλή.

Στη Μονάδα Παιδικής Προστασίας της οργάνωσης Δίκτυο για τα δικαιώματα του Παιδιού, σύμφωνα με καταγγελίες, οι εργαζόμενοι παραμένουν απλήρωτοι από τον Μάρτιο, ενώ από τον Αύγουστο και μετά τα προγράμματα λειτουργούν με βραχυπρόθεσμες οικονομικές λύσεις χωρίς καμία εγγύηση για το μέλλον, γεγονός που δημιουργεί ζήτημα σχετικά με την κάλυψη των αναγκών των ασυνόδευτων ανηλίκων που διαμένουν σε αυτές. Σύμφωνα με ανακοίνωση της οργάνωσης η οικονομική ασφυξία οφείλεται στο γεγονός ότι λίγο πριν την λήξη του προγράμματος δεν έχει καταβληθεί από το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου, ούτε καν η προκαταβολή για την κάλυψη του τρέχοντος προγράμματος ενώ εκκρεμούν οφειλές και για το προηγούμενο πρόγραμμα που έληξε τον Οκτώβριο.

Αυτά σε ένα πλαίσιο, όπου η μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης Μητσοτάκη, κρυμμένη πίσω από το δόγμα της αποτροπής, εφαρμόζει μια πολιτική επαναπροωθήσεων, κράτησης, ποινικοποίησης της αλληλεγγύης, καθώς και ουσιαστικής άρνησης του δικαιώματος στο άσυλο. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Μόνο τον Φεβρουάριο του 2026 εικοσιπέντε άνθρωποι έχασαν την ζωή τους στο Αιγαίο, οι δεκαπέντε από αυτούς στη Χίο μετά από σύγκρουση με σκάφος του ελληνικού λιμενικού, την ίδια στιγμή που έχουν καταγραφεί εκατοντάδες περιστατικά pushbacks, με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του ανθρώπου να έχει αναγνωρίσει συστηματική πρακτική επαναπροωθήσεων απο την Ελλάδα. Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα καταδικάστηκε για παράνομη επαναπροώθηση από τον Έβρο προς την Τουρκία τον Ιανουάριο του 2025, εκκρεμούν στο ΕΣΔΑ διάφορες υποθέσεις σχετιζόμενες είτε με επαναπροωθήσεις είτε με κακομεταχείριση, αυθαίρετη κράτηση κ.ά, ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται και η έρευνα σε σχέση με το ναυάγιο ανοιχτά της Πύλου που είχε ως αποτέλεσμα πάνω από εξακόσιους νεκρούς.

Η Νέα Αριστερά σε ανακοίνωση της καταγγέλλει τη μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης ως πολιτική φόβου, αυθαιρεσίας και συστηματικής παραβίασης δικαιωμάτων, και προτείνει ένα εντελώς διαφορετικό πλαίσιο διαχείρισης της μετανάστευσης.

Συγκεκριμένα, προτάσσει την ανάγκη για μια μόνιμη και λειτουργική επαναφορά στη νομιμότητα, με ένα σταθερό πλαίσιο που δεν θα αναπαράγει διαρκώς την ανασφάλεια γύρω από τις άδειες διαμονής για ανθρώπους που ήδη ζουν και εργάζονται στη χώρα. Παράλληλα, υπογραμμίζει ότι η διαχείριση των αφίξεων οφείλει να γίνεται με σεβασμό στο δίκαιο και στις τοπικές κοινωνίες, μέσω ενίσχυσης των δομών υποδοχής, διαφάνειας και ουσιαστικής στήριξης των περιοχών που σηκώνουν το μεγαλύτερο βάρος. Κεντρική θέση κατέχει επίσης η επιλογή της ένταξης αντί της περιθωριοποίησης, με πολιτικές που περιλαμβάνουν γλωσσική εκπαίδευση, πρόσβαση στην εργασία, αναγνώριση δεξιοτήτων και ουσιαστική υποστήριξη της οικογενειακής επανένωσης. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η πρόταση εστιάζει στην ανάγκη αλλαγής της υφιστάμενης στρατηγικής, με αμφισβήτηση του συστήματος του Δουβλίνου και των νέων πολιτικών που, σύμφωνα με την κριτική, περιορίζουν τα δικαιώματα των προσφύγων. Αντίθετα, προτείνεται μια πιο δίκαιη κατανομή ευθύνης μεταξύ των

κρατών-μελών και μεγαλύτερη ελευθερία μετακίνησης, στα πρότυπα της προσωρινής προστασίας που εφαρμόστηκε σε άλλες περιπτώσεις. Τέλος, τίθεται ως βασική προϋπόθεση η κατοχύρωση πλήρων δικαιωμάτων για όσους ζουν στη χώρα, με στόχο την ισότιμη συμμετοχή τους στην κοινωνική και πολιτική ζωή και την απόδοση ιθαγένειας με κοινωνικά κριτήρια, ως στοιχείο μιας πιο συνεκτικής και δημοκρατικής κοινωνίας.

Η μεταναστευτική πολιτική της κυβέρνησης, αντί να διασφαλίζει δικαιώματα και αξιοπρεπείς συνθήκες υποδοχής, επιλέγει να επενδύσει στην αποτροπή και τη στοχοποίηση των ευάλωτων, κάτι που φαίνεται και στον τρόπο που αντιμετωπίζει το υπουργείο Μετανάστευσης και Ασύλου τις δομές ασυνόδευτων ανηλίκων, στα συνεχή προβλήματα των οποίων απαντά με τη λύση που έχει εφαρμόσει και σε άλλες κοινωνικές δομές, το κλείσιμο. Πίσω από αυτή την πολιτική διακρίνεται μια σταθερή επιλογή: η μετακύλιση της ευθύνης, η αποδόμηση δημόσιων και κοινωνικών δομών και η εμπέδωση μιας πολιτικής που αντιμετωπίζει το προσφυγικό ως πρόβλημα προς «εξαφάνιση». Και αυτό δεν αφορά μόνο τους άμεσα πληττόμενους – αφορά το σύνολο της κοινωνίας, τον τρόπο που ορίζεται το κράτος δικαίου και τα όρια της δημοκρατίας.

Φωτογραφία: Μιχάλης Καραγιάννης / Eurokinissi