Το πολύπαθο Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης» και η αναγκαία μητροπολιτικότητα

Το Μητροπολιτικό Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», εντός των ορίων του δήμου Ιλίου, στα σύνορα με το δήμο Αγίων Αναργύρων-Καματερού, είναι το μεγαλύτερο μητροπολιτικό πάρκο του Λεκανοπεδίου, έκτασης περίπου 1.200 στρεμμάτων, με εξαιρετική σημασία για τις περιβαλλοντικά υποβαθμισμένες δυτικές συνοικίες, αλλά και με υπερτοπικό χαρακτήρα.

Δεν έλειψαν ποτέ τα προβλήματα

Το 2011 ο φορέας που το διαχειρίζεται συγχωνεύθηκε με του Ελαιώνα και του Κηφισού και δημιουργήθηκε ο μητροπολιτικός φορέας ανάπλασης και προστασίας προστατευόμενων περιοχών Αττικής. Δεν έλειψαν, όμως, προβλήματα, όπως η έλλειψη φωτισμού, η λειτουργία επιχειρήσεων εστίασης με αδιευκρίνιστο καθεστώς, η ύδρευση των λιμνών – υδροβιοτόπων. Ο ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση έκανε σχετικές παρεμβάσεις στη Βουλή. Το 2014 με τροπολογία περιήλθε το Πάρκο στον Αναπτυξιακό Σύνδεσμο Ανατολικής Αττικής (ΑΣΔΑ) με ταυτόχρονη δέσμευση από το αρμόδιο υπουργείο για χρηματοδότηση από το «πράσινο ταμείο».
Παρ’ όλες τις ενέργειες, τα προβλήματα συνεχίζονταν. Επί ΣΥΡΙΖΑ, το 2017, δημιουργήθηκε φορέας διαχείρισης του Πάρκου με τη συμμετοχή του υπουργείου Περιβάλλοντος, της Περιφέρειας Αττικής, του ΑΣΔΑ και πρόβλεψη για θέσεις στο Δ.Σ. εκπροσώπων από τους όμορους δήμους, τη Γεωπονική Σχολή, ΜΚΟ και συλλογικότητες της περιοχής. Η νομιμότητα στη λειτουργία βελτίωσε την εικόνα του Πάρκου, με πολλά όμως προβλήματα να παραμένουν.
Στις 10 Μαρτίου του 2017 το πάρκο Τρίτση απέκτησε για πρώτη φορά σταθερή χρηματοδότηση με την παρακράτηση ενός πολύ μικρού μέρους της περιφερειακής επιχορήγησης στους δήμους (0,023 τοις χιλίοις) που συνολικά ενισχύει με 58.000 ευρώ τον μήνα τον Φορέα διαχείρισής του.

Απολογισμός του Φορέα Διαχείρισης

Την προηγούμενη εβδομάδα πραγματοποιήθηκε στρογγυλό τραπέζι, με θέμα Δράσεις και Προοπτικές του Πάρκου, στο πλαίσιο του απολογισμού του Φορέα την τριετία 2016-2019.
Τα θέματα στράφηκαν γύρω από το μητροπολιτικό χαρακτήρα του Πάρκου, την ανάγκη να διατηρηθεί ο ενιαίος και δημόσιος χαρακτήρας του κατοίκων, την αύξηση της επισκεψιμότητας τα τελευταία χρόνια και της καθιέρωσής του ως ενός ιδιαίτερα σημαντικού πόλου πολιτισμού και περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.
Επισημάνθηκε το γεγονός των οφειλών, αλλά και της κακής κατάστασης των υποδομών που βρήκε ο Φορέας όταν παρέλαβε, τα κατασκευαστικά προβλήματα που προϋπήρχαν στην 5η λίμνη, το γενικότερο πρόβλημα της διαχείρισης των νερών. Για το θέμα αυτό, ο Φορέας υλοποίησε σε συνεργασία με τον ΑΣΔΑ και τον δήμο Αγίων Αναργύρων-Καματερού μελέτη για τη στεγάνωση της λίμνης, έργο που αναμένεται να ολοκληρωθεί το καλοκαίρι του 2020. Συζητήθηκε και το ζήτημα της μονάδας επεξεργασίας και ανακύκλωσης νερού, ως μακροχρόνια -υπό αυστηρές προϋποθέσεις- λύση του προβλήματος, μαζί με το ενδεχόμενο χρησιμοποίησης νερών από πηγές του Ποικίλου Όρους. Έμφαση δόθηκε στα εκπαιδευτικά προγράμματα που πραγματοποιήθηκαν με επιτυχία τα τελευταία χρόνια, καθώς και στην απαραίτητη στελέχωση του Κέντρου Περιβαλλοντικής Εκπαίδευσης που πρόσφατα νομοθετήθηκε και απευθύνεται στους μαθητές της Δυτικής Αθήνας.

Με πρόσχημα τον επιτελικό ρόλο

Με νομοθετική ρύθμιση, η αρμοδιότητα διαχείρισης του «Αντώνης Τρίτσης» περνάει τώρα από το υπουργείο Περιβάλλοντος στην Περιφέρεια Αττικής.
Ο Κ. Χατζηδάκης, κοινοποιώντας την αλλαγή, δήλωσε ότι «η δουλειά των υπουργείων δεν είναι να είναι διαχειριστές πάρκων. Τα υπουργεία έχουν επιτελικό ρόλο», τονίζοντας απαξιωτικά ότι «το υπουργείο έχει περίπου 15 εποπτευόμενους φορείς και 37 πάρκα σε όλη την Ελλάδα. Μόνο ο διορισμός των διοικητικών συμβουλίων απαιτεί πάρα πολλές ανθρωποώρες», ενώ δεν έδωσε διευκρινίσεις για τον τρόπο διοίκησης και διαχείρισης, αλλά και διασφάλισης της χρηματοδότησης.
Ουσιαστικά, προανήγγειλε πως και οι διοικήσεις των προστατευόμενων περιοχών εξετάζεται να περιέλθουν στην αρμοδιότητα των αιρετών περιφερειών.
«Να διασφαλιστεί ο δημόσιος, μητροπολιτικός χαρακτήρας. Η όποια λύση δοθεί για τη διαχείριση του  Πάρκου οφείλει να διασφαλίζει το δημόσιο, μητροπολιτικό χαρακτήρα του, να έχει εξασφαλισμένη δημόσια χρηματοδότηση και να μην εμπορευματοποιηθεί», αναφέρει σε δήλωσή της η Χαρά Καφαντάρη, βουλεύτρια του ΣΥΡΙΖΑ Δυτικής Αθήνας, αρμόδια τομεάρχης της κοινοβουλευτικής ομάδας του. Τόνισε μάλιστα ότι οι δηλώσεις του κ. Χατζηδάκη δημιουργούν ερωτήματα σχετικά με την απεμπλοκή του ΥΠΕΝ από την εποπτεία των άλλων φορέων διαχείρισης των πάρκων της χώρας, επισημαίνοντας πως «πρόκειται για ευαίσθητες περιβαλλοντικά περιοχές, εθνικής σημασίας, πολλές από τις οποίες  προστατεύονται και από διεθνείς συμβάσεις (υγρότοποι Ραμσάρ)».

«Δώσαμε νόημα στην έννοια της μητροπολιτικότητας»

«Η διοίκηση της Δύναμης Ζωής στην Περιφέρεια Αττικής, από την πρώτη στιγμή που ανέλαβε την ευθύνη της Περιφέρειας, έδωσε έμφαση στην αναβάθμιση της λειτουργίας του Πάρκου “Αντώνης Τρίτσης”… Επιχειρήσαμε έτσι να το στηρίξουμε, δίνοντας νόημα στην έννοια της μητροπολιτικότητας που δυστυχώς έχει μείνει ακόμη στα χαρτιά, παρότι αφορά την ανάγκη διευρυμένων αρμοδιοτήτων και μέσων των περιφερειών. Στηρίξαμε έτσι με κάθε μέσο τον φορέα διαχείρισης, όταν την ίδια στιγμή ο νυν Περιφερειάρχης, ως πρόεδρος της ΚΕΔΕ, ζητούσε από το ΣτΕ να κριθεί ως αντισυνταγματική η χρηματοδότηση του Φορέα Διαχείρισης από τους Κεντρικούς Αυτοτελείς Πόρους», τονίζει σε δήλωσή της στην «Ε» η πρώην περιφερειάρχης, Ρένα Δούρου.
«Εμείς σταθήκαμε αρωγοί στην προσπάθεια ανάταξης του Πάρκου με τη χρηματοδότηση με 700.000 ευρώ από τους ίδιους πόρους της Περιφέρειας ή με τη δρομολόγηση έργου για την ενίσχυση του φωτισμού του. Φυσικά και χρειάζεται να γίνουν ακόμη πολλά για: τη βελτίωση των υποδομών του, τη σταθερή διασφάλιση της λειτουργικής και οικονομικής βιωσιμότητάς του μακριά από λογικές άκρατης εμπορευματοποίησης εντασσόμενες στη λογική κόστους – οφέλους, με παράλληλη διασφάλιση του δημόσιου και μητροπολιτικού του χαρακτήρα, καθώς και την πρόσληψη του αναγκαίου μόνιμου προσωπικού… Η προστασία και ανάδειξη αυτού του μητροπολιτικού Πάρκου θα συμβάλλει ως ψηφίδα, στις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της επελαύνουσας κλιματικής αλλαγής. Από την υλοποίηση των παραπάνω σημείων θα κριθεί και η πρόσφατη απόφαση του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, για μεταφορά της αρμοδιότητας διαχείρισης του πάρκου στην Περιφέρεια Αττικής», καταλήγει η Ρ. Δούρου.

Μαρία Λυκούρα