Η ΤΑΞΙΚΗ ΔΙΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ «ΟΧΙ»
Του Στέφανου Δημητρίου
Οποιος αμφέβαλλε για την ταξική διάσταση της δημοκρατικής λύσης είδε να αίρονται οι επιφυλάξεις του, με την κυνική δήλωση γνωστής βουλεύτριας του Ποταμιού στο Mega ότι «Αυτοί που είναι φτωχοί κάνουν λάθος επιλογές σε κρίσιμες στιγμές». Το δικαίωμα ψήφου στους φτωχούς, δηλαδή η ισχύς της καθολικής, δημοκρατικής ισότητας, είναι πολιτικό και πολιτισμικό κατόρθωμα της Γαλλικής Επανάστασης. Ο αντιδημοκρατικός, νεοφιλελεύθερος καπιταλισμός, στην Ευρώπη, με την επικουρία της νεοφιλελεύθερης σοσιαλδημοκρατίας, και το εγχώριο, εξυπηρετικό, πολιτικό του προσωπικό, βρίσκονται εκεί ακριβώς: πίσω από το όριο που χάραξε η Γαλλική Επανάσταση. Η καπιταλιστική κρίση έχει χαρακτηριστικά υπερσυσσώρευσης του κεφαλαίου και παλινορθώνει ένα νεοφιλελεύθερο ancienne regime.
Ακολούθως, η έξωθεν επιβαλλόμενη πολιτική, στη χώρα μας, δεν συνιστά αορίστως δημοσιονομική σταθεροποίηση, διότι αυτή δεν είναι κοινωνικά και ταξική ουδέτερη. Είναι πάντοτε προς όφελος συγκεκριμένων μερίδων της κοινωνίας και σε βάρος άλλων και, συνεπώς, αυτός ο συγκεκριμένος καθορισμός έχει και αντίστοιχα ταξικά γνωρίσματα. Αυτός ο καθορισμός προϋποθέτει την πλήρη συρρίκνωση της δημοκρατίας, σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Στη χώρα μας, αυτή η συρρίκνωση πραγματοποιήθηκε μέσω του πολιτικού συστήματος, των συμφερόντων που το συνείχαν και των κομμάτων που λειτουργούν ως κόμματα – πολυεργαλεία, για λογαριασμό των εκβιαζόντων δανειστών.
Αυτό αφορά και ιστορικά κόμματα και τηλεοπτικές εκπομπές, που μετατράπηκαν σε κομματικά ηχεία τα οποία εκπέμπουν μηνύματα, όπως αυτό περί της ελλιπούς ευθικρισίας των φτωχών. Πράγματι, οι «φτωχοί» καθόρισαν το δημοψήφισμα. Φαίνεται αυτό, εάν συγκρίνουμε τα αποτελέσματα ανά περιοχή. Τι συνεπάγεται, λοιπόν, η επιτακτική λαϊκή ετυμηγορία του 61% για το εγχώριο πολιτικό σύστημα; Συνεπάγεται επονείδιστη ήττα. Το πολιτικό σύστημα, όχι ως έννοια περιγράφουσα την οργάνωση της πολιτικής εξουσίας, αλλά ως μηχανισμός που την κατανέμει, άρα ως έννοια που δείχνει ποιο είναι το πραγματικό κέντρο εξουσίας, ιδίως σε περιόδους κρίσης, κατατροπώθηκε. Ηττήθηκε με όρους ταξικούς. Αυτό δείχνει ότι και η κατανομή της πολιτικής ισχύος ήταν ταξική.
Η ταξική συσπείρωση των άλλων δυνάμεων
Έχει μεγάλο ενδιαφέρον ότι οι συσπειρωθείσες δυνάμεις γύρω από το πολιτικό σύστημα, δηλαδή γύρω από τον εσμό των συμφερόντων που το συναποτελούν (ιδιοκτήτες Μ.Μ.Ε., νέοι μαυραγορίτες) είναι οι ευνοηθέντες από την πολιτική υποαντιπροσώπευση όσων πλήρωσαν το κόστος της κρίσης. Η πολιτική του μνημονίου αποτέλεσε ανηλεή εφαρμογή ενός προγράμματος διεύρυνσης των κοινωνικών ανισοτήτων. Πρόκειται για τη σκληρότερη και ραγδαία ανακατανομή εισοδημάτων, αλλά και πολιτικής ισχύος, υπέρ του κεφαλαίου. Τα παραπάνω προϋπέθεταν τη στήριξη της νομισματικής ένωσης και την περιστολή της λαϊκής κυριαρχίας. Η ευρωζώνη παρέσχε ισχυρή στήριξη στην επίθεση του κεφαλαίου εναντίον της κοινωνίας και της δημοκρατίας. Κατέρρευσε το κοινωνικό κράτος και η κρατική πολιτική υπήχθη στις προτεραιότητες των αγορών. Αυτό προϋπέθετε την υφαρπαγή των πρωτείων της πολιτικής από την οικονομία και την υπαγωγή της δημοκρατίας στην ολιγαρχία των αγορών και των πολιτικών τους υποζυγίων. Συνεπώς, το δημόσιο χρέος συνιστά μέσο, για να υπαχθεί η δημοσιονομική πολιτική στη λιτότητα, να λεηλατηθεί η δημόσια περιουσία και να υποτιμηθεί η εργασία προς όφελος του κεφαλαίου: Να το « Όχι στη λιτότητα».
Αυτά είναι τα γνωρίσματα της νέας κανονικότητας, που θα ρυθμίζει τη ζωή των ανθρώπων, με κριτήριο το τι θεωρεί το κεφάλαιο ότι είναι οι άνθρωποι και η ζωή τους. Αυτό κυρίως έχει υποτιμηθεί: η ζωή των ανθρώπων. Αυτοί είναι που έχουν φτηνύνει. Ο πλούτος του κεφαλαίου είναι η φτήνια των ανθρώπων. Ξαναερχόμαστε στη δήλωση της βουλεύτριας του νεοφιλελεύθερου Ποταμιού: οι φτωχοί – που κάνουν λάθος επιλογές – είναι οι άνθρωποι, των οποίων φτήνυνε η ζωή. Δεν μπορεί, δηλαδή, οι φτωχοί να αποφασίζουν τι θα κάνουν οι πλούσιοι τα λεφτά τους. Να γιατί χαρακτηρίστηκε διχαστικό το δημοψήφισμα: επειδή αυτός ο χαρακτηρισμός συγκαλύπτει χονδροειδώς και ατέχνως την ταξικότητα της επιλογής υπέρ του «ναι» ή του «όχι».
Η νέα ηγεμονία και το πολιτικό πραξικόπημα εναντίον της
Αυτά αποτυπώνονται και στη δήλωση του Ε. Μεϊμαράκη ότι «αν δεν έλθει συμφωνία εντός 48 ωρών, θα απαντήσουμε πολύ διαφορετικά. Οι πολίτες της αστικής τάξης είναι ιδιαίτερα ανήσυχοι». Αν τη συσχετίσουμε με τη δήλωση του Κων. Μητσοτάκη, περί κοινής εκλογικής καθόδου των «ευρωπαϊκών» δυνάμεων, τότε είναι ξεκάθαρη η στρατηγική τους: μετατροπή του «όχι» σε «ναι», δηλαδή ακύρωση της λαϊκής εντολής. Για να τρομοκρατήσουν, είχαν μετατρέψει το ερώτημα του δημοψηφίσματος σε «ναι» ή «όχι» στο ευρώ. Μετά το αποτέλεσμα, δεν είναι υποχρεωμένοι να εκλάβουν το «όχι» ως απάντηση στο δήθεν «πραγματικό ερώτημα»;
Τι θα γίνει, λοιπόν, με την πραγματική απάντηση, η οποία καταφάσκει τον ευρωπαϊκό, συνταγματικό πολιτισμό, του οποίου η χώρα μας είναι κύρια παράμετρος, αλλά απορρίπτει τη νεοφιλελεύθερη βαρβαρότητα και την τρομοκρατία των εγχώριων πραματευτάδων της; Αυτή θέλουν να αλλάξουν. Πρόκειται για πολιτικό πραξικόπημα, που σχεδιάζουν οι νεοφιλελεύθερες, αντιδραστικές δυνάμεις της Γερμανίας και οι δορυφόροι της, το οποίο θα υπηρετηθεί από το εγχώριο πολιτικό προσωπικό.
Ο πρωθυπουργός, στην ομιλία και δευτερολογία του, στο ευρωκοινοβούλιο, έθεσε ξεκάθαρα το ζήτημα: το να μη γίνει σεβαστή η δυνατότητα της κυβέρνησης να ασκεί κυρίαρχα την πολιτική της και να επιλέγει ποιους θα φορολογήσει, για να συγκεντρώσει χρήματα, σημαίνει ότι, στις χώρες που είναι σε πρόγραμμα, δεν χρειάζεται να γίνονται εκλογές. Αρκεί να αποφασίζει ένας διορισμένος επίτροπος. Εάν το πραξικοπηματικό εγχείρημα τελεσφορήσει, τότε θα χαθεί οριστικά η ιστορική δυνατότητα για νέα ηγεμονία των δυνάμεων που συναποτέλεσαν την κοινωνική – ταξική σύνθεση του «όχι», με την πολιτική πρωτοπορία της Αριστεράς. Σε αυτό αποσκοπούν, άλλωστε.
Ακυρώνεται, επίσης, η φράση «στη δημοκρατία δεν υπάρχουν αδιέξοδα». Δηλαδή, ακόμη και αν τη λύση την δώσει ο λαός, η απόφασή του δεν υπολογίζεται, οπότε η δημοκρατία θα είναι αδιέξοδη καθεαυτήν. Αυτό είναι το πραξικόπημα της μετατροπής του «όχι» σε «ναι», δηλαδή της αλλαγής του ταξικού καθορισμού της απάντησης, άρα της επικράτησης του ταξικού-κοινωνικού μπλοκ που ηττήθηκε.
Η ηγεσία του ΚΚΕ συντάχθηκε εμμέσως με αυτές τις δυνάμεις. Η στάση της, στο δημοψήφισμα, δείχνει ότι υπάρχουν και άλλες λέξεις εκτός από το «λάθος», για να εξηγήσουν τις υπηρεσίες που προσέφερε. Η έντιμη συμφωνία είναι αυτή που θα θέτει ζήτημα αναδιάρθρωσης του χρέους. Μόνο μια βιώσιμη, τελική συμφωνία μπορεί να χωρέσει τις δομικές μεταρρυθμίσεις. Αυτό όμως σημαίνει μνημόνιο για τους έχοντες, για την οικονομική ολιγαρχία. Η επικείμενη συμφωνία θα περιλαμβάνει σκληρά μέτρα. Θα πρέπει να αναλογισθούμε αν διανοίγει προοπτική ρύθμισης του χρέους και ανάπτυξης. Ο πρωθυπουργός έδωσε τη σκληρή μάχη του στο ευρωκοινοβούλιο. Ας δώσουμε κι εμείς τη δική μας στηρίζοντας την κυβέρνηση.
Οφείλουμε να περιφρουρήσουμε τη δημοκρατία και τη λαϊκή κυριαρχία. Συμφωνία πάση θυσία σημαίνει ότι θα πρέπει να αποσαφηνιστεί ποιοι θα θυσιαστούν. Ιδού το ταξικό «όχι» του δημοψηφίσματος. «Εμείς !» (βλ. και το ομότιτλο άρθρο στην Αυγή της προηγούμενης Κυριακής) – και όχι αυτοί που απεργάζονται την πραξικοπηματική νόθευση της λαϊκής εντολής – θα μείνουμε πρόμαχοι του δημοκρατικού αυτοκαθορισμού και θα πούμε ξανά εκείνο το υπερήφανο «όχι» της προηγούμενης Κυριακής∙ της «Όμορφης Κυριακής», για να θυμηθούμε το εξαιρετικό άρθρο του Θανάση Καρτερού, την Κυριακή της 25ης Ιανουαρίου. Χρωστάμε και στις δύο «Όμορφες Κυριακές». Δεσμευτήκαμε να σεβαστούμε το ξεκάθαρο μήνυμά τους υπέρ της δημοκρατίας και εναντίον της λιτότητας, της τρομοκράτησης και των εκβιασμών.
* Ο Στέφανος Δημητρίου διδάσκει Πολιτική Φιλοσοφία στη Φιλοσοφική Σχολή του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων.
