Στην τελευταία συνεδρίαση της Κεντρικής Επιτροπής του ΣΥΡΙΖΑ πριν το συνέδριο, θεώρησα σωστό να επαινέσω τη δουλειά του Νίκου Φίλη στο υπουργείο Παιδείας. Συμφώνησα στο θέμα αυτό με τον πρωθυπουργό και είπα ότι με την πετυχημένη του δουλειά ο Νίκος έβγαλε από την πρίζα την ηλεκτρική καρέκλα, που είναι η καρέκλα του υπουργού Παιδείας. Είχα κάνει λάθος. Το υπουργείο δεν ήταν μόνο για την Παιδεία. Όχι βέβαια πως είχε λάθος πολιτική στα των θρησκευμάτων ο απελθών υπουργός.
Στο θέμα αυτό, άλλωστε, απάντησε με τον καλύτερο τρόπο ο νέος υπουργός, Κώστας Γαβρόγλου. Ταυτόχρονα, έκανε και μια σειρά επισημάνσεις που δείχνουν ταύτιση πολιτικής ανάμεσα στον προηγούμενο υπουργό και τον τωρινό. Θα ήταν σοβαρή απώλεια να καθυστερήσει η εφαρμογής της εκπαιδευτικής πολιτικής, που βρίσκεται σε εξέλιξη, λόγω των προβλημάτων με τους Ιεράρχες. Στο κάτω – κάτω της γραφής τα θρησκευτικά είναι ένα από τα μαθήματα που διδάσκονται στο σχολείο.
Στα όσα είπε ο σύντροφος Γαβρόγλου για την πολιτική του σχέση με το σύντροφο Φίλη έχω να προσθέσω και κάποια ακόμη. Ο σύντροφος Γαβρόγλου ήταν ο υπεύθυνος Παιδείας στο Εκτελεστικό Γραφείο του ΚΚΕ Εσωτερικού το 1982–86 και το ίδιο διάστημα ο σύντροφος Φίλης ήταν ηγετικό στέλεχος του Ρήγα Φεραίου και τελικά γραμματέας. Δεδομένου ότι το θέμα της Παιδείας είναι από τα βασικά θέματα που απασχολούν μια οργάνωση νεολαίας, είναι προφανής η σχέση συνεργασίας ανάμεσα στα δύο στελέχη.
Το πιο σημαντικό, όμως, είναι ότι την περίοδο εκείνη, και συγκεκριμένα το 1985, ψηφίστηκε από την κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ ο νόμος 1566 για τη γενική παιδεία, δηλαδή για τις βαθμίδες Νηπιαγωγείο έως και Λύκειο. Οι πολιτικές και συνδικαλιστικές δυνάμεις του ΚΚΕ Εσωτερικού ήμασταν αντίθετες και ζητούσαμε την απόσυρση του σχετικού νομοσχεδίου. Ο νόμος πέρασε. Η γραμμή που χαράξαμε τότε για την αντιμετώπιση του νόμου στην εφαρμογή του, ενάντια στην προώθηση των Προεδρικών Διαταγμάτων που πρόβλεπε, αποτέλεσε πορεία πλεύσης για πάρα πολλά χρόνια. Ο ρόλος του Κώστα Γαβρόγλου στη διαμόρφωση αυτής της γραμμής ήταν κεντρικός. Αργότερα, το 1989 το 4ο Συνέδριο της ΟΛΜΕ ζήτησε την κατάργηση του νόμου 1566/85.
Ο νόμος δεν καταργήθηκε και η εξεταστικο-κεντρική του λογική έχει τις ευθύνες της για τα σημερινά χάλια του σχολείου. Μάλιστα, τα πράγματα έγιναν χειρότερα με τους λεγόμενους νόμους του Αρσένη (1997–1998), όπου πια το σχολείο κατέληξε απλά εξεταστικό κέντρο. Είχαν προηγηθεί και ρυθμίσεις στο Γυμνάσιο την περίοδο Σουφλιά ακριβώς στην ίδια κατεύθυνση. Ουσιαστικά, μετά το τέλος της μεταρρύθμισης Ράλλη το 1978, έχουμε μια εικοσαετία (1978–1998) όπου όλες οι παρεμβάσεις των κυβερνήσεων στην εκπαίδευση είναι μόνο επί του εξεταστικού. Το που κατέληξε το σχολείο μετά από όλα αυτά, το λέει ο υπουργός Παιδείας της πρώτης κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, Αριστείδης Μπαλτάς, στις προγραμματικές δηλώσεις . «Η λέξη που χαρακτηρίζει τη σημερινή κατάσταση του σχολείου είναι η λέξη καταστροφή».
Με βάση όλα αυτά μπορούμε να καταλάβουμε τι εννοεί ο Κ. Γαβρόγλου όταν μιλάει για τις χαμένες δύο τάξεις του Λυκείου, ή όταν κάποιος εκπαιδευτικός μιλούσε παλιότερα για τη διάλυση μιας βαθμίδας εκπαίδευσης (Λύκειο) στο όνομα της πρόσβασης στην επόμενη (τριτοβάθμια). Συγκεκριμένα, ενώ το εξεταστικό σύστημα Αρσένη έχει αλλάξει, η ζημιά που έκανε στις δύο τάξεις του Λυκείου δεν έχει αποκατασταθεί. Τότε με μεταφορά τμημάτων διδακτέας ύλης από τη μία τάξη στην άλλη για να εξυπηρετηθεί το εξεταστικό σύστημα, καταστρατηγούταν κάθε έννοια παιδαγωγικής αντίληψης.
Συμπερασματικά, για να υπάρξει οποιαδήποτε πρόοδος στα πράγματα του σχολείου, προέχει το ξήλωμα των νόμων 1566/85 και των νόμων του Αρσένη.
Δηλαδή να γίνει το σχολείο χώρος μάθησης, αντί για εξεταστικό κέντρο. Αυτό άρχισε να κάνει ο Νίκος Φίλης. Και αυτό πρέπει να συνεχίσει ο Κώστας Γαβρόγλου. Μήπως το Ιερατείο έχει αντίρρηση;
Κώστας Βογιατζής
