Το βράδυ της 21ης Μαΐου…

Τελικά δεν διαψεύστηκε η πρόβλεψη ότι η παράλειψη του Κυριάκου Μητσοτάκη να ενημερώσει, ως όφειλε από το Σύνταγμα, την πρόεδρο της Δημοκρατίας για την απόφασή του οι εκλογές να γίνουν τον Μάιο –επιλέγοντας να το κάνει στον Σταύρο Θεοδωράκη– δεν θα είναι το τελευταίο θεσμικό ατόπημά του μέχρι την προκήρυξη των εκλογών.¹ Το επιβεβαίωσε την Τρίτη, στο υπουργικό συμβούλιο, εξαγγέλλοντας εκεί την ημερομηνία διενέργειας των εκλογών: 21 Μαΐου. Ερήμην και πάλι της κυρίας προέδρου. Την οποία, λέει, ενημέρωσε… από τηλεφώνου. Στην εποχή της ψηφιακής επικοινωνίας ζούμε, διάολε! Με το Σύνταγμα παραμάσχαλα θα κυκλοφορούμε ολημερίς; Καταλάβετέ το, επιτέλους! Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι πάνω από τους θεσμούς. Του το επιτρέπει η κοινοβουλευτική πλειοψηφία που διαθέτει, του το επιβάλλει ο τίτλος του κυβερνήτη, τον οποίο –θυμηθείτε!– έχει ο ίδιος απονείμει στον εαυτό του. Τα όσα θεσμικά ατοπήματα έχει διαπράξει μέχρι σήμερα του απαγορεύουν να συμπεριφερθεί διαφορετικά. Είναι αργά να υιοθετήσει πολιτικό προσωπείο άλλο από το ηγεμονικό. Στην αναζήτηση της αυτοδυναμίας του κόμματός του, που θα τον ξαναφέρει στην ανεξέλεγκτη πρωθυπουργία, δεν μπορεί παρά να συνεχίσει με το ηγεμονικό προφίλ με το οποίο πορεύτηκε τέσσερα χρόνια, αιθεροβατώντας προς την αιωνιότητα της καταξίωσής του ως ο Ελευθέριος Βενιζέλος ο Β΄–το έχει ισχυριστεί και αυτό, όπως θα θυμάστε.

Ακολουθεί η προσγείωση στην πραγματικότητα. Η οποία παίρνει τον λόγο για να αμφισβητήσει το αφήγημα της αυτοδυναμίας. Μετά την τραγωδία των Τεμπών, λέει η πραγματικότητα, το μίνιμουμ του 33% στις κάλπες της απλής αναλογικής, που θα επέτρεπε στη ΝΔ να διεκδικήσει, σε τυχόν δεύτερες εκλογές –με ενισχυμένη αναλογική αυτές–, την απόλυτη, οριακά έστω, πλειοψηφία στη Βουλή διαγράφεται πλέον ανέφικτο. Το ενδεχόμενο να υπάρξουν την «επόμενη μέρα» ανατρεπτικές εξελίξεις στην κορυφή της νεοδημοκρατικής πυραμίδας διαγράφεται, αντιθέτως, όλο και πιο πιθανό.

Το βράδυ της 21ης Μαΐου η ΝΔ δεν θα είναι κυβέρνηση, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν θα είναι πρωθυπουργός. Αυτό δεν θα αλλάξει ούτε το βράδυ τυχόν εκλογών με ενισχυμένη αναλογική ένα μήνα μετά. Μπορεί ο Κυριάκος Μητσοτάκης να έχει εναποθέσει σε αυτές πολλές προσδοκίες για το πολιτικό του μέλλον, αλλά είναι εξαιρετικά αμφίβολο αν θα του δώσουν το μίνιμουμ 37% που απαιτείται για την αυτοδυναμία, από την οποία εξαρτάται απολύτως η επιστροφή στην πρωθυπουργία, αλλά και η παραμονή στην αρχηγία του κόμματος. Θα βρεθεί αντιμέτωπος με την εσωκομματική αμφισβήτηση. Στη ΝΔ είναι παράδοση την αποτυχία στις εκλογές να ακολουθεί η αλλαγή αρχηγού. Πολύ περισσότερο που θα πρόκειται για αποτυχία σε δύο διαδοχικές εκλογικές αναμετρήσεις.

Αλλά υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο διενέργειας εκλογών αρχές φθινοπώρου. Στη ΝΔ το απεύχονται. Και δεν είναι οι μόνοι. Θα δυναμίτιζε την οικονομία, τους θεσμούς, την πολιτική σταθερότητα, τη χώρα. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, από τη μεριά του, εμφανίζεται διατεθειμένος να καταθέσει εκβιαστικά αυτή την επιλογή την επομένη των δεύτερων εκλογών –τις οποίες προεξοφλεί από τώρα–, για να εκμαιεύσει μια κυβέρνηση οριακά αυτοδύναμη, αλιεύοντας από το ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ και την Ελληνική Λύση, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι 151 έδρες, αν βεβαίως η ΝΔ αναδειχθεί πρώτο κόμμα, όπως ο ίδιος θέλει να πιστεύει.

Αυτό θα σήμαινε τον οριστικό «εκμητσοτακισμό» της παράταξης. Στη ΝΔ φαίνεται να έχει διαμορφωθεί ένα μπλοκ που αντιτίθεται σε μια τέτοια τροπή, αποφασισμένο να την αποτρέψει πριν ωριμάσει ως ιδέα επικίνδυνα. Παρασκηνιακά σενάρια θέλουν το βράδυ των εκλογών του Μαΐου, αν η ΝΔ πέσει πολύ κάτω από το 30% –ανεξαρτήτως του αν και πόσο θα προηγείται ή όχι του ΣΥΡΙΖΑ–, να τίθεται θέμα αντικατάστασης του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Μόνο τυχαία δεν είναι η συνέντευξη του Νίκου Δένδια στο «Πρώτο Θέμα», φύλλο 25-26 Μαρτίου, στην οποία ο υπουργός Εξωτερικών –και «πρώτος τη τάξει» διεκδικητής της αρχηγίας της ΝΔ «την επόμενη μέρα»– αποστασιοποιείται από τις νεοφιλελεύθερες επιλογές του Κυριάκου Μητσοτάκη, στην ουσία δείχνοντας στην κατεύθυνση της επιστροφής στις καταγωγικές ρίζες του κόμματος που ίδρυσε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Το ότι επέλεξε να το κάνει εν όψει των εκλογών του Μαΐου είναι ενδεικτικό της ιδιαίτερης σημασίας που φαίνεται να αποδίδει στις εκλογές αυτές ένα σημαντικό κομμάτι του κυβερνώντος κόμματος στη δεδομένη συγκυρία. Με άλλα λόγια: ο λεγόμενος «κοινωνικός φιλελευθερισμός» της καραμανλικής δεξιάς και όχι ο «μητσοτακικός νεοφιλελευθερισμός», ως ανταπάντηση στον κοινωνικό ριζοσπαστισμό του ΣΥΡΙΖΑ-Προοδευτική Συμμαχία. Που πρέπει –και για τον παραπάνω λόγο– να ειπωθεί από την αξιωματική αντιπολίτευση ηχηρά και δεσμευτικά.

Ανεξάρτητα από τις αρχηγικές βλέψεις του υπουργού Εξωτερικών, η «πλατφόρμα Δένδια», όπως διατυπώθηκε στη συνέντευξη, είναι από μόνη της μια αντι-νεοφιλελεύθερη πρόκληση πρώτου μεγέθους:

«Πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι οι εποχές του βαθέος αντικρατισμού και της αποθέωσης των αποκρατικοποιήσεων έχουν παρέλθει»…

«Οφείλουμε να ασχοληθούμε επισταμένως με τα προβλήματα που προκάλεσαν και συνεχίζουν να προκαλούν στους καταναλωτές, ιδίως στους οικονομικά αδύναμους, οι αλλεπάλληλες ανατιμήσεις λόγω των εξωγενών κρίσεων και των κερδοσκοπικών τάσεων»…

«Οφείλουμε να ασχοληθούμε και με την αποτροπή της δημιουργίας ενός νέου κύματος κόκκινων δανείων, το οποίο προφανώς δεν θα λυθεί από τη συνεχή όχληση των δανειοληπτών από τις εισπρακτικές εταιρίες, ζήτημα το οποίο παρεμπιπτόντως πρέπει να αντιμετωπιστεί»…

«Οφείλουμε συνολικά να δώσουμε έμφαση σε όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με την κοινωνική συνοχή, δεδομένης της αβεβαιότητας που προκαλούν οι εξωγενείς κρίσεις»…

Μια πρόκληση. Μια ευκαιρία η Αριστερά να αναδείξει αυτό που ήταν και παραμένει μια μεγάλη αλήθεια. Ότι η ιδεολογική σκευή, ο «υπέρ αδυνάτων» λόγος της Αριστεράς υπερβαίνει την εκάστοτε πολιτική περιβολή της, απηχούν πέρα από αυτήν. Πολύ πέρα, κάποτε. Απόδειξη του ακατάλυτου των αξιακών προταγμάτων της.

Σημείωση:

1. «Κυριάκος Μητσοτάκης: Αλλαγή πλεύσης», Η Εποχή, Παρασκευή-Σάββατο 24-25 Μαρτίου 2023